౫. కులసఙ్గహవినిచ్ఛయకథా

౨౭. కులసఙ్గహోతి పుప్ఫఫలాదీహి కులానం సఙ్గహో కులసఙ్గహో. తత్రాయం వినిచ్ఛయో (పారా. అట్ఠ. ౨.౪౩౧) – కులసఙ్గహత్థాయ మాలావచ్ఛాదీని రోపేతుం వా రోపాపేతుం వా సిఞ్చితుం వా సిఞ్చాపేతుం వా పుప్ఫాని ఓచినితుం వా ఓచినాపేతుం వా గన్థితుం వా గన్థాపేతుం వా న వట్టతి. తత్థ అకప్పియవోహారో కప్పియవోహారో పరియాయో ఓభాసో నిమిత్తకమ్మన్తి ఇమాని పఞ్చ జానితబ్బాని.

౨౮. తత్థ అకప్పియవోహారో నామ అల్లహరితానం కోట్టనం కోట్టాపనం, ఆవాటస్స ఖణనం ఖణాపనం, మాలావచ్ఛస్స రోపనం రోపాపనం, ఆళియా బన్ధనం బన్ధాపనం, ఉదకస్స సేచనం సేచాపనం, మాతికాయ సమ్ముఖకరణం, కప్పియఉదకసిఞ్చనం, హత్థపాదముఖధోవననహానోదకసిఞ్చనం. కప్పియవోహారో నామ ‘‘ఇమం రుక్ఖం జాన, ఇమం ఆవాటం జాన, ఇమం మాలావచ్ఛం జాన, ఏత్థ ఉదకం జానా’’తిఆదివచనం సుక్ఖమాతికాయ ఉజుకరణఞ్చ. పరియాయో నామ ‘‘పణ్డితేన మాలావచ్ఛాదయో రోపాపేతబ్బా, నచిరస్సేవ ఉపకారాయ సంవత్తన్తీ’’తిఆదివచనం. ఓభాసో నామ కుదాలఖణిత్తాదీని చ మాలావచ్ఛే చ గహేత్వా ఠానం. ఏవం ఠితఞ్హి సామణేరాదయో దిస్వా ‘‘థేరో కారాపేతుకామో’’తి గన్త్వా కరోన్తి. నిమిత్తకమ్మం నామ కుదాలఖణిత్తివాసిఫరసుఉదకభాజనాని ఆహరిత్వా సమీపే ఠపనం.

౨౯. ఇమాని పఞ్చపి కులసఙ్గహత్థాయ రోపనరోపాపనాదీసు న వట్టన్తి. ఫలపరిభోగత్థాయ కప్పియాకప్పియవోహారద్వయమేవ న వట్టతి, ఇతరత్తయం వట్టతి. మహాపచ్చరియం పన ‘‘కప్పియవోహారోపి వట్టతి, యఞ్చ అత్తనో పరిభోగత్థాయ వట్టతి, తం అఞ్ఞపుగ్గలస్స వా సఙ్ఘస్స వా చేతియస్స వా అత్థాయపి వట్టతీ’’తి వుత్తం. ఆరామత్థాయ పన వనత్థాయ ఛాయత్థాయ చ అకప్పియవోహారమత్తమేవ న వట్టతి, సేసం వట్టతి. న కేవలఞ్చ సేసం, యం కిఞ్చి మాతికమ్పి ఉజుం కాతుం కప్పియఉదకం సిఞ్చితుం నహానకోట్ఠకం కత్వా నహాయితుం హత్థపాదముఖధోవనఉదకాని చ తత్థ ఛడ్డేతుమ్పి వట్టతి. మహాపచ్చరియం పన కురున్దియఞ్చ ‘‘కప్పియపథవియం సయం రోపేతుమ్పి వట్టతీ’’తి వుత్తం. ఆరామాదిఅత్థాయ పన రోపితస్స వా రోపాపితస్స వా ఫలం పరిభుఞ్జితుమ్పి వట్టతి.

౩౦. అయం పన ఆదితో పట్ఠాయ విత్థారేన ఆపత్తివినిచ్ఛయో – కులదూసనత్థాయ అకప్పియపథవియం మాలావచ్ఛం రోపేన్తస్స పాచిత్తియఞ్చేవ దుక్కటఞ్చ, తథా అకప్పియవోహారేన రోపాపేన్తస్స. కప్పియపథవియం రోపనేపి రోపాపనేపి దుక్కటమేవ. ఉభయత్రాపి సకిం ఆణత్తియా బహూనమ్పి రోపనే ఏకమేవ సపాచిత్తియదుక్కటం వా సుద్ధదుక్కటం వా హోతి. పరిభోగత్థాయ కప్పియభూమియం వా అకప్పియభూమియం వా కప్పియవోహారేన రోపాపనే అనాపత్తి. ఆరామాదిఅత్థాయపి అకప్పియపథవియం రోపేన్తస్స వా అకప్పియవచనేన రోపాపేన్తస్స వా పాచిత్తియం. అయం పన నయో మహాఅట్ఠకథాయం న సుట్ఠు విభత్తో, మహాపచ్చరియం పన విభత్తోతి.

సిఞ్చనసిఞ్చాపనే పన అకప్పియఉదకేన సబ్బత్థ పాచిత్తియం, కులదూసనపరిభోగత్థాయ దుక్కటమ్పి. కప్పియేన తేసంయేవ ద్విన్నం అత్థాయ దుక్కటం, పరిభోగత్థాయ చేత్థ కప్పియవోహారేన సిఞ్చాపనే అనాపత్తి. ఆపత్తిట్ఠానే పన ధారావచ్ఛేదవసేన పయోగబహులతాయ చ ఆపత్తిబహులతా వేదితబ్బా.

కులసఙ్గహత్థాయ ఓచిననే పుప్ఫగణనాయ దుక్కటపాచిత్తియాని, అఞ్ఞత్థ పాచిత్తియానేవ. బహూని పన పుప్ఫాని ఏకపయోగేన ఓచినన్తో పయోగవసేన కారేతబ్బో. ఓచినాపనే కులదూసనత్థాయ సకిం ఆణత్తో బహుమ్పి ఓచినాతి, ఏకమేవ సపాచిత్తియదుక్కటం, అఞ్ఞత్ర పాచిత్తియమేవ.

౩౧. గన్థనగన్థాపనేసు పన సబ్బాపి ఛ పుప్ఫవికతియో వేదితబ్బా – గన్థిమం గోప్ఫిమం వేధిమం వేఠిమం పూరిమం వాయిమన్తి. తత్థ గన్థిమం నామ సదణ్డకేసు వా ఉప్పలపదుమాదీసు అఞ్ఞేసు వా దీఘవణ్టేసు పుప్ఫేసు దట్ఠబ్బం. దణ్డకేన వా దణ్డకం, వణ్టేన వా వణ్టం గన్థేత్వా కతమేవ హి గన్థిమం. తం భిక్ఖుస్స వా భిక్ఖునియా వా కాతుమ్పి అకప్పియవచనేన కారాపేతుమ్పి న వట్టతి, ‘‘ఏవం జాన, ఏవం కతే సోభేయ్య, యథా ఏతాని పుప్ఫాని న వికిరియన్తి, తథా కరోహీ’’తిఆదినా పన కప్పియవచనేన కారాపేతుం వట్టతి.

గోప్ఫిమం నామ సుత్తేన వా వాకాదీహి వా వస్సికపుప్ఫాదీనం ఏకతోవణ్టికఉభతోవణ్టికమాలావసేన గోప్ఫనం, వాకం వా రజ్జుం వా దిగుణం కత్వా తత్థ అవణ్టకాని నీపపుప్ఫాదీని పవేసేత్వా పటిపాటియా బన్ధన్తి, ఏతమ్పి గోప్ఫిమమేవ. సబ్బం పురిమనయేనేవ న వట్టతి.

వేధిమం నామ సవణ్టకాని వస్సికపుప్ఫాదీని వణ్టే, అవణ్టకాని వకులపుప్ఫాదీని అత్తనో ఛిద్దేసు సూచితాలహీరాదీహి వినివిజ్ఝిత్వా ఆవునన్తి, ఏతం వేధిమం నామ. తం పురిమనయేనేవ న వట్టతి. కేచి పన కదలిక్ఖన్ధమ్హి కణ్టకే వా తాలహీరాదీని వా పవేసేత్వా తత్థ పుప్ఫాని వినివిజ్ఝిత్వా ఠపేన్తి, కేచి కణ్టకసాఖాసు, కేచి పుప్ఫఛత్తపుప్ఫకూటాగారకరణత్థం ఛత్తే చ భిత్తియఞ్చ పవేసేత్వా ఠపితకణ్టకేసు, కేచి ధమ్మాసనవితానే బద్ధకణ్టకేసు, కేచి కణికారపుప్ఫాదీని సలాకాహి విజ్ఝన్తి, ఛత్తాధిఛత్తం వియ కరోన్తి, తం అతిఓళారికమేవ. పుప్ఫవిజ్ఝనత్థం పన ధమ్మాసనవితానే కణ్టకమ్పి బన్ధితుం కణ్టకాదీహి వా ఏకపుప్ఫమ్పి విజ్ఝితుం పుప్ఫేయేవ వా పుప్ఫం పవేసేతుం న వట్టతి. జాలవితానవేదికనాగదన్తకపుప్ఫపటిచ్ఛకతాలపణ్ణగుళకాదీనం పన ఛిద్దేసు అసోకపిణ్డియా వా అన్తరేసు పుప్ఫాని పవేసేతుం న దోసో. న హేతం వేధిమం హోతి. ధమ్మరజ్జుయమ్పి ఏసేవ నయో.

వేఠిమం నామ పుప్ఫదామపుప్ఫహత్థకేసు దట్ఠబ్బం. కేచి హి మత్థకదామం కరోన్తా హేట్ఠా ఘటకాకారం దస్సేతుం పుప్ఫేహి వేఠేన్తి, కేచి అట్ఠ అట్ఠ వా దస దస వా ఉప్పలపుప్ఫాదీని సుత్తేన వా వాకేన వా దణ్డకేసు బన్ధిత్వా ఉప్పలహత్థకే వా పదుమహత్థకే వా కరోన్తి, తం సబ్బం పురిమనయేనేవ న వట్టతి. సామణేరేహి ఉప్పాటేత్వా థలే ఠపితఉప్పలాదీని కాసావేన భణ్డికమ్పి బన్ధితుం న వట్టతి. తేసంయేవ పన వాకేన వా దణ్డకేన వా బన్ధితుం అంసభణ్డికం వా కాతుం వట్టతి. అంసభణ్డికం నామ ఖన్ధే ఠపితకాసావస్స ఉభో అన్తే ఆహరిత్వా భణ్డికం కత్వా తస్మిం పసిబ్బకే వియ పుప్ఫాని పక్ఖిపన్తి, అయం వుచ్చతి అంసభణ్డికా, ఏతం కాతుం వట్టతి. దణ్డకేహి పదుమినిపణ్ణం విజ్ఝిత్వా ఉప్పలాదీని పణ్ణేన వేఠేత్వా గణ్హన్తి, తత్రాపి పుప్ఫానం ఉపరి పదుమినిపణ్ణమేవ బన్ధితుం వట్టతి, హేట్ఠా దణ్డకం పన బన్ధితుం న వట్టతి.

పూరిమం నామ మాలాగుణే చ పుప్ఫపటే చ దట్ఠబ్బం. యో హి మాలాగుణేన చేతియం వా బోధిం వా వేదికం వా పరిక్ఖిపన్తో పున ఆనేత్వా పురిమట్ఠానం అతిక్కామేతి, ఏత్తావతా పూరిమం నామ హోతి, కో పన వాదో అనేకక్ఖత్తుం పరిక్ఖిపన్తస్స. నాగదన్తకన్తరేహి పవేసేత్వా హరన్తో ఓలమ్బకం కత్వా పున నాగదన్తకం పరిక్ఖిపతి, ఏతమ్పి పూరిమం నామ. నాగదన్తకే పన పుప్ఫవలయం పవేసేతుం వట్టతి. మాలాగుణేహి పుప్ఫపటం కరోన్తి, తత్రాపి ఏకమేవ మాలాగుణం హరితుం వట్టతి. పున పచ్చాహరతో పూరిమమేవ హోతి. తం సబ్బం పురిమనయేనేవ న వట్టతి. మాలాగుణేహి పన బహూహిపి కతం పుప్ఫదామం లభిత్వా ఆసనమత్థకాదీసు బన్ధితుం వట్టతి. అతిదీఘం పన మాలాగుణం ఏకవారం హరిత్వా పరిక్ఖిపిత్వా పున ఇతరస్స భిక్ఖునో దాతుం వట్టతి, తేనపి తథేవ కాతుం వట్టతి.

వాయిమం నామ పుప్ఫజాలపుప్ఫపటపుప్ఫరూపేసు దట్ఠబ్బం. చేతియే పుప్ఫజాలం కరోన్తస్స ఏకమేకమ్హి జాలఛిద్దకే దుక్కటం. భిత్తిఛత్తబోధిత్థమ్భాదీసుపి ఏసేవ నయో. పుప్ఫపటం పన పరేహి పూరితమ్పి వాయితుం న లబ్భతి. గోప్ఫిమపుప్ఫేహేవ హత్థిఅస్సాదిరూపకాని కరోన్తి, తానిపి వాయిమట్ఠానే తిట్ఠన్తి. పురిమనయేనేవ సబ్బం న వట్టతి. అఞ్ఞేహి కతపరిచ్ఛేదే పన పుప్ఫాని ఠపేన్తేన హత్థిఅస్సాదిరూపకమ్పి కాతుం వట్టతి. మహాపచ్చరియం పన కళమ్బకేన అడ్ఢచన్దకేన చ సద్ధిం అట్ఠ పుప్ఫవికతియో వుత్తా.

౩౨. తత్థ కళమ్బకోతి అడ్ఢచన్దకన్తరే ఘటికదామఓలమ్బకో వుత్తో. అడ్ఢచన్దకోతి అడ్ఢచన్దాకారేన మాలాగుణపరిక్ఖేపో. తదుభయమ్పి పూరిమేయేవ పవిట్ఠం. కురున్దియం పన ‘‘ద్వే తయో మాలాగుణే ఏకతో కత్వా పుప్ఫదామకరణమ్పి వాయిమంయేవా’’తి వుత్తం. తమ్పి ఇధ పూరిమట్ఠానేయేవ పవిట్ఠం. న కేవలఞ్చ పుప్ఫదామమేవ, పిట్ఠమయదామమ్పి గేణ్డుకపుప్ఫదామమ్పి కురున్దియం వుత్తం. ఖరపత్తదామమ్పి సిక్ఖాపదస్స సాధారణత్తా భిక్ఖూనమ్పి భిక్ఖునీనమ్పి నేవ కాతుం, న కారాపేతుం వట్టతి, పూజానిమిత్తం పన కప్పియవచనం సబ్బత్థ వత్తుం వట్టతి. పరియాయఓభాసనిమిత్తకమ్మాని వట్టన్తియేవ.

యో హరిత్వా వా హరాపేత్వా వా పక్కోసిత్వా వా పక్కోసాపేత్వా వా సయం వా ఉపగతానం యం కిఞ్చి అత్తనో సన్తకం పుప్ఫం కులసఙ్గహత్థాయ దేతి, తస్స దుక్కటం, పరసన్తకం దేతి, దుక్కటమేవ. థేయ్యచిత్తేన దేతి, భణ్డగ్ఘేన కారేతబ్బో. ఏస నయో సఙ్ఘికేపి. అయం పన విసేసో – సేనాసనత్థాయ నియమితం ఇస్సరవతాయ దదతో థుల్లచ్చయన్తి.

౩౩. పుప్ఫం నామ కస్స దాతుం వట్టతి, కస్స న వట్టతీతి? మాతాపితూనం తావ హరిత్వాపి హరాపేత్వాపి పక్కోసిత్వాపి పక్కోసాపేత్వాపి దాతుం వట్టతి, సేసఞాతకానం పక్కోసాపేత్వావ. తఞ్చ ఖో వత్థుపూజనత్థాయ, మణ్డనత్థాయ పన సివలిఙ్గాదిపూజనత్థాయ వా కస్సచిపి దాతుం న వట్టతి. మాతాపితూనఞ్చ హరాపేన్తేన ఞాతిసామణేరేహేవ హరాపేతబ్బం. ఇతరే పన యది సయమేవ ఇచ్ఛన్తి, వట్టతి. సమ్మతేన పుప్ఫభాజకేన పుప్ఫభాజనకాలే సమ్పత్తానం సామణేరానం ఉపడ్ఢభాగం దాతుం వట్టతి. కురున్దియం పన ‘‘సమ్పత్తగిహీనం ఉపడ్ఢభాగం’’, మహాపచ్చరియం ‘‘చూళకం దాతుం వట్టతీ’’తి వుత్తం. అసమ్మతేన అపలోకేత్వా దాతబ్బం. ఆచరియుపజ్ఝాయేసు సగారవా సామణేరా బహూని పుప్ఫాని ఆహరిత్వా రాసిం కత్వా ఠపేన్తి, థేరా పాతోవ సమ్పత్తానం సద్ధివిహారికాదీనం ఉపాసకాదీనం వా ‘‘త్వం ఇదం గణ్హ, త్వం ఇదం గణ్హా’’తి దేన్తి, పుప్ఫదానం నామ న హోతి. ‘‘చేతియం పూజేస్సామా’’తి గహేత్వా గచ్ఛన్తాపి పూజం కరోన్తాపి తత్థ తత్థ సమ్పత్తానం చేతియపూజనత్థాయ దేన్తి, ఏతమ్పి పుప్ఫదానం నామ న హోతి. ఉపాసకే అక్కపుప్ఫాదీహి పూజేన్తే దిస్వా ‘‘విహారే కణికారపుప్ఫాదీని అత్థి, ఉపాసకా తాని గహేత్వా పూజేథా’’తి వత్తుమ్పి వట్టతి. భిక్ఖూ పుప్ఫపూజం కత్వా దివాతరం గామం పవిట్ఠే ‘‘కిం, భన్తే, అతిదివా పవిట్ఠత్థా’’తి పుచ్ఛన్తి, ‘‘విహారే పుప్ఫాని బహూని, పూజం అకరిమ్హా’’తి వదన్తి. మనుస్సా ‘‘బహూని కిర విహారే పుప్ఫానీ’’తి పునదివసే పహూతం ఖాదనీయం భోజనీయం గహేత్వా విహారం గన్త్వా పుప్ఫపూజఞ్చ కరోన్తి దానఞ్చ దేన్తి, వట్టతి.

౩౪. మనుస్సా ‘‘మయం, భన్తే, అసుకదివసం నామ పూజేస్సామా’’తి పుప్ఫవారం యాచిత్వా అనుఞ్ఞాతదివసే ఆగచ్ఛన్తి, సామణేరేహి చ పగేవ పుప్ఫాని ఓచినిత్వా ఠపితాని హోన్తి, తే రుక్ఖేసు పుప్ఫాని అపస్సన్తా ‘‘కుహిం, భన్తే, పుప్ఫానీ’’తి వదన్తి, సామణేరేహి ఓచినిత్వా ఠపితాని, తుమ్హే పన పూజేత్వా గచ్ఛథ, సఙ్ఘో అఞ్ఞం దివసం పూజేస్సతీతి. తే పూజేత్వా దానం దత్వా గచ్ఛన్తి, వట్టతి. మహాపచ్చరియం పన కురున్దియఞ్చ ‘‘థేరా సామణేరేహి దాపేతుం న లభన్తి, సచే సయమేవ తాని పుప్ఫాని తేసం దేన్తి, వట్టతి. థేరేహి పన ‘సామణేరేహి ఓచినిత్వా ఠపితానీ’తి ఏత్తకమేవ వత్తబ్బ’’న్తి వుత్తం. సచే పన పుప్ఫవారం యాచిత్వా అనోచితేసు పుప్ఫేసు యాగుభత్తాదీని ఆదాయ ఆగన్త్వా సామణేరే ‘‘ఓచినిత్వా దేథా’’తి వదన్తి, ఞాభిసామణేరానంయేవ ఓచినిత్వా దాతుం వట్టతి. అఞ్ఞాతకే ఉక్ఖిపిత్వా రుక్ఖసాఖాయ ఠపేన్తి, న ఓరోహిత్వా పలాయితబ్బం, ఓచినిత్వా దాతుం వట్టతి. సచే పన కోచి ధమ్మకథికో ‘‘బహూని ఉపాసకా విహారే పుప్ఫాని, యాగుభత్తాదీని ఆదాయ గన్త్వా పుప్ఫపూజం కరోథా’’తి వదతి, తస్సేవ న కప్పతీతి మహాపచ్చరియఞ్చ కురున్దియఞ్చ వుత్తం. మహాఅట్ఠకథాయం పన ‘‘ఏతం అకప్పియం న వట్టతీ’’తి అవిసేసేన వుత్తం.

౩౫. ఫలమ్పి అత్తనో సన్తకం వుత్తనయేనేవ మాతాపితూనఞ్చ సేసఞాతీనఞ్చ దాతుం వట్టతి. కులసఙ్గహత్థాయ పన దేన్తస్స వుత్తనయేనేవ అత్తనో సన్తకే పరసన్తకే సఙ్ఘికే సేనాసనత్థాయ నియమితే చ దుక్కటాదీని వేదితబ్బాని. అత్తనో సన్తకంయేవ గిలానమనుస్సానం వా సమ్పత్తఇస్సరానం వా ఖీణపరిబ్బయానం వా దాతుం వట్టతి, ఫలదానం న హోతి. ఫలభాజకేనపి సమ్మతేన సఙ్ఘస్స ఫలభాజనకాలే సమ్పత్తమనుస్సానం ఉపడ్ఢభాగం దాతుం వట్టతి, అసమ్మతేన అపలోకేత్వా దాతబ్బం. సఙ్ఘారామేపి ఫలపరిచ్ఛేదేన వా రుక్ఖపరిచ్ఛేదేన వా కతికా కాతబ్బా ‘‘తతో గిలానమనుస్సానం వా అఞ్ఞేసం వా ఫలం యాచన్తానం యథాపరిచ్ఛేదేన చత్తారి పఞ్చ ఫలాని దాతబ్బాని, రుక్ఖా వా దస్సేతబ్బా ‘ఇతో గహేతుం లబ్భతీ’’’తి. ‘‘ఇధ ఫలాని సున్దరాని, ఇతో గణ్హథా’’తి ఏవం పన న వత్తబ్బం. అత్తనో సన్తకం సిరీసచుణ్ణం వా అఞ్ఞం వా యం కిఞ్చి కసావం కులసఙ్గహత్థాయ దేతి, దుక్కటం. పరసన్తకాదీసుపి వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో. అయం పన విసేసో – సఙ్ఘస్స రక్ఖితగోపితాపి రుక్ఖఛల్లి గరుభణ్డమేవాతి. మత్తికదన్తకట్ఠవేళుపణ్ణేసుపి గరుభణ్డూపగం ఞత్వా చుణ్ణే వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో.

౩౬. జఙ్ఘపేసనియన్తి గిహీనం దూతేయ్యం సాసనహరణకమ్మం వుచ్చతి, తం న కాతబ్బం. గిహీనఞ్హి సాసనం గహేత్వా గచ్ఛన్తస్స పదే పదే దుక్కటం. తం కమ్మం నిస్సాయ లద్ధభోజనం భుఞ్జన్తస్సపి అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే దుక్కటం. పఠమం సాసనం అగ్గహేత్వాపి పచ్ఛా ‘‘అయం దాని సో గామో, హన్ద నం సాసనం ఆరోచేమీ’’తి మగ్గా ఓక్కమన్తస్సపి పదే పదే దుక్కటం. సాసనం ఆరోచేత్వా లద్ధభోజనం భుఞ్జతో పురిమనయేనేవ దుక్కటం. సాసనం అగ్గహేత్వా ఆగతేన పన ‘‘భన్తే, తస్మిం గామే ఇత్థన్నామస్స కా పవత్తీ’’తి పుచ్ఛియమానేన కథేతుం వట్టతి, పుచ్ఛితపఞ్హే దోసో నత్థి. పఞ్చన్నం పన సహధమ్మికానం మాతాపితూనం పణ్డుపలాసస్స అత్తనో వేయ్యావచ్చకరస్స సాసనం హరితుం వట్టతి, గిహీనఞ్చ కప్పియసాసనం, తస్మా ‘‘మమ వచనేన భగవతో పాదే వన్దథా’’తి వా ‘‘చేతియం పటిమం బోధిం సఙ్ఘత్థేరం వన్దథా’’తి వా ‘‘చేతియే గన్ధపూజం కరోథా’’తి వా ‘‘పుప్ఫపూజం కరోథా’’తి వా ‘‘భిక్ఖూ సన్నిపాతేథ, దానం దస్సామ, ధమ్మం దేసాపయిస్సామా’’తి వా ఈదిసేసు సాసనేసు కుక్కుచ్చం న కాతబ్బం. కప్పియసాసనాని హి ఏతాని, న గిహీనం గిహికమ్మపటిసంయుత్తానీతి. ఇమేహి పన అట్ఠహి కులదూసకకమ్మేహి ఉప్పన్నపచ్చయా పఞ్చన్నమ్పి సహధమ్మికానం న కప్పన్తి. అభూతారోచనరూపియసంవోహారేహి ఉప్పన్నపచ్చయసదిసావ హోన్తి.

పబ్బాజనీయకమ్మకతో పన యస్మిం గామే వా నిగమే వా కులదూసకకమ్మం కతం, యస్మిఞ్చ విహారే వసతి, నేవ తస్మిం గామే వా నిగమే వా చరితుం లభతి, న విహారే వసితుం. పటిప్పస్సద్ధకమ్మేనపి చ తేన యేసు కులేసు పుబ్బే కులదూసకకమ్మం కతం, తతో ఉప్పన్నపచ్చయా న గహేతబ్బా, ఆసవక్ఖయపత్తేనపి న గహేతబ్బా, అకప్పియావ హోన్తి. ‘‘కస్మా న గణ్హథా’’తి పుచ్ఛితేన ‘‘పుబ్బే ఏవం కతత్తా’’తి వుత్తే సచే వదన్తి ‘‘న మయం తేన కారణేన దేమ, ఇదాని సీలవన్తతాయ దేమా’’తి, గహేతబ్బా. పకతియా దానట్ఠానేయేవ కులదూసకకమ్మం కతం హోతి, తతో పకతిదానమేవ గహేతుం వట్టతి. యం వడ్ఢేత్వా దేన్తి, తం న వట్టతి. యస్మా చ పుచ్ఛితపఞ్హే దోసో నత్థి, తస్మా అఞ్ఞమ్పి భిక్ఖుం పుబ్బణ్హే వా సాయన్హే వా అన్తరఘరం పవిట్ఠం కోచి పుచ్ఛేయ్య ‘‘కస్మా, భన్తే, చరథా’’తి. యేనత్థేన చరతి, తం ఆచిక్ఖిత్వా ‘‘లద్ధం న లద్ధ’’న్తి వుత్తే సచే న లద్ధం, ‘‘న లద్ధ’’న్తి వత్వా యం సో దేతి, తం గహేతుం వట్టతి.

౩౭. ‘‘న చ, భిక్ఖవే, పణిధాయ అరఞ్ఞే వత్థబ్బం, యో వసేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. న చ, భిక్ఖవే, పణిధాయ పిణ్డాయ చరితబ్బం…పే… న చ, భిక్ఖవే, పణిధాయ చఙ్కమితబ్బం…పే… న చ, భిక్ఖవే, పణిధాయ ఠాతబ్బం…పే… న చ, భిక్ఖవే, పణిధాయ నిసీదితబ్బం…పే… న చ, భిక్ఖవే, పణిధాయ సేయ్యా కప్పేతబ్బా, యో కప్పేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి (పారా. ౨౨౩ ఆదయో) వుత్తత్తా ‘‘ఏవం (పారా. అట్ఠ. ౨.౨౨౩) అరఞ్ఞే వసన్తం మం జనో అరహత్తే వా సేక్ఖభూమియం వా సమ్భావేస్సతి, తతో లోకస్స సక్కతో భవిస్సామి గరుకతో మానితో పూజితో’’తి ఏవం పత్థనం కత్వా అరఞ్ఞే న వసితబ్బం. ఏవం పణిధాయ ‘‘అరఞ్ఞే వసిస్సామీ’’తి గచ్ఛన్తస్స పదవారే పదవారే దుక్కటం, తథా అరఞ్ఞే కుటికరణచఙ్కమననిసీదననివాసనపారుపనాదీసు సబ్బకిచ్చేసు పయోగే పయోగే దుక్కటం, తస్మా ఏవం అరఞ్ఞే న వసితబ్బం. ఏవం వసన్తో హి సమ్భావనం లభతు వా మా వా, దుక్కటం ఆపజ్జతి. యో పన సమాదిన్నధుతఙ్గో ‘‘ధుతఙ్గం రక్ఖిస్సామీ’’తి వా ‘‘గామన్తే మే వసతో చిత్తం విక్ఖిపతి, అరఞ్ఞం సప్పాయ’’న్తి చిన్తేత్వా వా ‘‘అద్ధా అరఞ్ఞే తిణ్ణం వివేకానం అఞ్ఞతరం పాపుణిస్సామీ’’తి వా ‘‘అరఞ్ఞం పవిసిత్వా అరహత్తం అపాపుణిత్వా న నిక్ఖమిస్సామీ’’తి వా ‘‘అరఞ్ఞవాసో నామ భగవతా పసత్థో, మయి చ అరఞ్ఞే వసన్తే బహూ సబ్రహ్మచారీ గామన్తం హిత్వా ఆరఞ్ఞకా భవిస్సన్తీ’’తి వా ఏవం అనవజ్జవాసం వసితుకామో హోతి, తేనేవ వసితబ్బం. పిణ్డాయ చరన్తస్సపి ‘‘అభిక్కన్తాదీని సణ్ఠపేత్వా పిణ్డాయ చరిస్సామీ’’తి నివాసనపారుపనకిచ్చతో పభుతి యావ భోజనపరియోసానం, తావ పయోగే పయోగే దుక్కటం, సమ్భావనం లభతు వా మా వా, దుక్కటమేవ. ఖన్ధకవత్తసేఖియవత్తపరిపూరణత్థం పన సబ్రహ్మచారీనం దిట్ఠానుగతిఆపజ్జనత్థం వా పాసాదికేహి అభిక్కమపటిక్కమాదీహి పిణ్డాయ పవిసన్తో అనుపవజ్జో విఞ్ఞూనం. చఙ్కమనాదీసుపి ఏసేవ నయో.

ఇతి పాళిముత్తకవినయవినిచ్ఛయసఙ్గహే

కులసఙ్గహవినిచ్ఛయకథా సమత్తా.