౧౭. మఞ్చపీఠాదిసఙ్ఘికసేనాసనేసు పటిపజ్జితబ్బవినిచ్ఛయకథా

౮౨. విహారే సఙ్ఘికే సేయ్యం, సన్థరిత్వాన పక్కమోతి సఙ్ఘికే విహారే సేయ్యం సన్థరిత్వాన అఞ్ఞత్థ వసితుకామతాయ విహారతో పక్కమనం. తత్రాయం వినిచ్ఛయో –

‘‘యో పన భిక్ఖు సఙ్ఘికే విహారే సేయ్యం సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్య న ఉద్ధరాపేయ్య అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి (పాచి. ౧౧౫) –

వచనతో సఙ్ఘికే విహారే సేయ్యం సయం సన్థరిత్వా అఞ్ఞేన వా సన్థరాపేత్వా ఉద్ధరణాదీని అకత్వా పరిక్ఖిత్తస్స ఆరామస్స పరిక్ఖేపం, అపరిక్ఖిత్తస్స ఉపచారం అతిక్కమన్తస్స పాచిత్తియం.

తత్థ సేయ్యా నామ భిసి చిమిలికా ఉత్తరత్థరణం భూమత్థరణం తట్టికా చమ్మఖణ్డో నిసీదనం పచ్చత్థరణం తిణసన్థారో పణ్ణసన్థారోతి దసవిధా. తత్థ భిసీతి మఞ్చకభిసి వా పీఠకభిసి వా. చిమిలికా నామ సుధాదిపరికమ్మకతాయ భూమియా వణ్ణానురక్ఖణత్థం కతా, తం హేట్ఠా పత్థరిత్వా ఉపరి కటసారకం పత్థరన్తి. ఉత్తరత్థరణం నామ మఞ్చపీఠానం ఉపరి అత్థరితబ్బకపచ్చత్థరణం. భూమత్థరణం నామ భూమియం అత్థరితబ్బా కటసారకాదివికతి. తట్టికా నామ తాలపణ్ణేహి వా వాకేహి వా కతతట్టికా. చమ్మఖణ్డో నామ సీహబ్యగ్ఘదీపితరచ్ఛచమ్మాదీసుపి యం కిఞ్చి చమ్మం. అట్ఠకథాసు హి సేనాసనపరిభోగే పటిక్ఖిత్తచమ్మం న దిస్సతి, తస్మా సీహబ్యగ్ఘచమ్మాదీనం పరిహరణేయేవ పటిక్ఖేపో వేదితబ్బో. నిసీదనన్తి సదసం వేదితబ్బం. పచ్చత్థరణన్తి పావారో కోజవోతి ఏత్తకమేవ వుత్తం. తిణసన్థారోతి యేసం కేసఞ్చి తిణానం సన్థారో. ఏస నయో పణ్ణసన్థారేపి. ఏవం పన ఇమం దసవిధం సేయ్యం సఙ్ఘికే విహారే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా పక్కమన్తేన ఆపుచ్ఛిత్వా పక్కమితబ్బం, ఆపుచ్ఛన్తేన చ భిక్ఖుమ్హి సతి భిక్ఖు ఆపుచ్ఛితబ్బో, తస్మిం అసతి సామణేరో, తస్మిం అసతి ఆరామికో, తస్మిం అసతి యేన విహారో కారితో, సో విహారసామికో, తస్స వా కులే యో కోచి ఆపుచ్ఛితబ్బో, తస్మిమ్పి అసతి చతూసు పాసాణేసు మఞ్చం ఠపేత్వా మఞ్చే అవసేసమఞ్చపీఠాని ఆరోపేత్వా ఉపరి భిసిఆదికం దసవిధమ్పి సేయ్యం రాసిం కత్వా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డం పటిసామేత్వా ద్వారవాతపానాని పిదహిత్వా గమియవత్తం పూరేత్వా గన్తబ్బం.

సచే పన సేనాసనం ఓవస్సతి, ఛదనత్థఞ్చ తిణం వా ఇట్ఠకా వా ఆనీతా హోన్తి, సచే ఉస్సహతి, ఛాదేతబ్బం. నో చే సక్కోతి, యో ఓకాసో అనోవస్సకో, తత్థ మఞ్చపీఠాదీని నిక్ఖిపిత్వా గన్తబ్బం. సచే సబ్బమ్పి ఓవస్సతి, ఉస్సహన్తేన అన్తోగామే ఉపాసకానం ఘరే ఠపేతబ్బం. సచే తేపి ‘‘సఙ్ఘికం నామ, భన్తే, భారియం, అగ్గిదాహాదీనం భాయామా’’తి న సమ్పటిచ్ఛన్తి, అబ్భోకాసేపి పాసాణానం ఉపరి మఞ్చం ఠపేత్వా సేసం పుబ్బే వుత్తనయేనేవ నిక్ఖిపిత్వా తిణేహి చ పణ్ణేహి చ పటిచ్ఛాదేత్వా గన్తుం వట్టతి. యఞ్హి తత్థ అఙ్గమత్తమ్పి అవసిస్సతి, తం అఞ్ఞేసం తత్థ ఆగతభిక్ఖూనం ఉపకారం భవిస్సతీతి. ఉద్ధరిత్వా గచ్ఛన్తేన పన మఞ్చపీఠకవాటం సబ్బం అపనేత్వా సంహరిత్వా చీవరవంసే లగ్గేత్వావ గన్తబ్బం. పచ్ఛా ఆగన్త్వా వసనకభిక్ఖునాపి పున మఞ్చపీఠం ఠపయిత్వా గచ్ఛన్తేన తథేవ కాతబ్బం. అన్తోకుట్టతో సేయ్యం బహికుట్టే పఞ్ఞపేత్వా వసన్తేన గమనకాలే పున గహితట్ఠానేయేవ పటిసామేతబ్బం. ఉపరిపాసాదతో ఓరోపేత్వా హేట్ఠాపాసాదే వసన్తస్సపి ఏసేవ నయో. రత్తిట్ఠానదివాట్ఠానేసు మఞ్చపీఠం పఞ్ఞపేత్వా బహిగమనకాలే పున గహితట్ఠానేయేవ ఠపేతబ్బం.

౮౩. సేనాసనేసు పన అయం ఆపుచ్ఛితబ్బానాపుచ్ఛితబ్బవినిచ్ఛయో – యా తావ భూమియం దీఘసాలా వా పణ్ణసాలా వా హోతి, యం వా రుక్ఖత్థమ్భేసు కతగేహం ఉపచికానం ఉట్ఠానట్ఠానం హోతి, తతో పక్కమన్తేన తావ ఆపుచ్ఛిత్వావ పక్కమితబ్బం. తస్మిఞ్హి కతిపయాని దివసాని అజగ్గియమానే వమ్మికావ సన్తిట్ఠన్తి. యం పన పాసాణపిట్ఠియం వా పాసాణత్థమ్భేసు వా కతసేనాసనం సిలుచ్చయలేణం వా సుధాలిత్తసేనాసనం వా, యత్థ యత్థ ఉపచికాసఙ్కా నత్థి, తతో పక్కమన్తస్స ఆపుచ్ఛిత్వాపి అనాపుచ్ఛిత్వాపి గన్తుం వట్టతి, ఆపుచ్ఛనం పన వత్తం. సచే తాదిసేపి సేనాసనే ఏకేన పస్సేన ఉపచికా ఆరోహన్తి, ఆపుచ్ఛిత్వావ గన్తబ్బం. యో పన ఆగన్తుకో భిక్ఖు సఙ్ఘికసేనాసనం గహేత్వావ సన్తం భిక్ఖుం అనువత్తన్తో అత్తనో సేనాసనం అగ్గహేత్వా వసతి, యావ సో న గణ్హాతి, తావ తం సేనాసనం పురిమభిక్ఖుస్సేవ పలిబోధో. యదా పన సో సేనాసనం గహేత్వా అత్తనో ఇస్సరియేన వసతి, తతో పట్ఠాయ ఆగన్తుకస్సేవ పలిబోధో. సచే ఉభోపి విభజిత్వా గణ్హన్తి, ఉభిన్నమ్పి పలిబోధో.

మహాపచ్చరియం పన వుత్తం – సచే ద్వే తయో ఏకతో హుత్వా పఞ్ఞపేన్తి, గమనకాలే సబ్బేహి ఆపుచ్ఛితబ్బం. తేసు చే పఠమం గచ్ఛన్తో ‘‘పచ్ఛిమో జగ్గిస్సతీ’’తి ఆభోగం కత్వా గచ్ఛతి, వట్టతి, పచ్ఛిమస్స ఆభోగేన ముత్తి నత్థి. బహూ ఏకం పేసేత్వా సన్థరాపేన్తి, గమనకాలే సబ్బేహి వా ఆపుచ్ఛితబ్బం, ఏకం వా పేసేత్వా ఆపుచ్ఛితబ్బం. అఞ్ఞతో మఞ్చపీఠాదీని ఆనేత్వా అఞ్ఞత్ర వసిత్వా గమనకాలే తత్థేవ నేతబ్బాని. సచే అఞ్ఞతో ఆనేత్వా వసమానస్స అఞ్ఞో వుడ్ఢతరో ఆగచ్ఛతి, న పటిబాహితబ్బో, ‘‘మయా, భన్తే, అఞ్ఞావాసతో ఆనీతం, పాకతికం కరేయ్యాథా’’తి వత్తబ్బం. తేన ‘‘ఏవం కరిస్సామీ’’తి సమ్పటిచ్ఛితే ఇతరస్స గన్తుం వట్టతి. ఏవం అఞ్ఞత్థ హరిత్వాపి సఙ్ఘికపరిభోగేన పరిభుఞ్జన్తస్స హి నట్ఠం వా జిణ్ణం వా చోరేహి వా హటం గీవా నేవ హోతి, పుగ్గలికపరిభోగేన పరిభుఞ్జన్తస్స పన గీవా హోతి. అఞ్ఞస్స మఞ్చపీఠం పన సఙ్ఘికపరిభోగేన వా పుగ్గలికపరిభోగేన వా పరిభుఞ్జన్తస్స నట్ఠం గీవాయేవ. అన్తోవిహారే సేయ్యం సన్థరిత్వా ‘‘అజ్జేవ ఆగన్త్వా పటిజగ్గిస్సామీ’’తి ఏవం సాపేక్ఖో నదీపారం గామన్తరం వా గన్త్వా యత్థస్స గమనచిత్తం ఉప్పన్నం, తత్థేవ ఠితో కఞ్చి పేసేత్వా ఆపుచ్ఛతి, నదీపూరరాజచోరాదీసు వా కేనచి పలిబోధో హోతి ఉపద్దుతో, న సక్కోతి పచ్చాగన్తుం, ఏవంభూతస్స అనాపత్తి.

విహారస్స ఉపచారే పన ఉపట్ఠానసాలాయ వా మణ్డపే వా రుక్ఖమూలే వా సేయ్యం సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరతి న ఉద్ధరాపేతి అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛతి, దుక్కటం. వుత్తప్పకారఞ్హి దసవిధం సేయ్యం అన్తోగబ్భాదిమ్హి గుత్తట్ఠానే పఞ్ఞపేత్వా గచ్ఛన్తస్స యస్మా సేయ్యాపి సేనాసనమ్పి ఉపచికాహి పలుజ్జతి, వమ్మికరాసియేవ హోతి, తస్మా పాచిత్తియం వుత్తం. బహి పన ఉపట్ఠానసాలాదీసు పఞ్ఞపేత్వా గచ్ఛన్తస్స సేయ్యామత్తమేవ నస్సేయ్య ఠానస్స అగుత్తతాయ, న సేనాసనం, తస్మా ఏత్థ దుక్కటం వుత్తం. మఞ్చపీఠం పన యస్మా న సక్కా సహసా ఉపచికాహి ఖాయితుం, తస్మా తం విహారేపి సన్థరిత్వా గచ్ఛన్తస్స దుక్కటం. విహారస్సూపచారే ఉపట్ఠానసాలాయం మణ్డపే రుక్ఖమూలేపి సన్థరిత్వా పక్కమన్తస్స దుక్కటమేవ.

౮౪. ‘‘యో పన భిక్ఖు సఙ్ఘికం మఞ్చం వా పీఠం వా భిసిం వా కోచ్ఛం వా అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరేయ్య న ఉద్ధరాపేయ్య అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి (పాచి. ౧౦౯) వచనతో సఙ్ఘికాని పన మఞ్చపీఠాదీని చత్తారి అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా ఉద్ధరణాదీని అకత్వా ‘‘అజ్జేవ ఆగమిస్సామీ’’తి గచ్ఛన్తస్సపి థామమజ్ఝిమస్స పురిసస్స లేడ్డుపాతాతిక్కమే పాచిత్తియం. ఏత్థ కోచ్ఛం నామ వాకమయం వా ఉసీరమయం వా ముఞ్జమయం వా పబ్బజమయం వా హేట్ఠా చ ఉపరి చ విత్థతం మజ్ఝే సంఖిత్తం పణవసణ్ఠానం కత్వా బద్ధం. తం కిర మజ్ఝే సీహబ్యగ్ఘచమ్మపరిక్ఖిత్తమ్పి కరోన్తి, అకప్పియచమ్మం నామేత్థ నత్థి. సేనాసనఞ్హి సోవణ్ణమయమ్పి వట్టతి, తస్మా తం మహగ్ఘం హోతి.

‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, అట్ఠ మాసే అవస్సికసఙ్కేతే మణ్డపే వా రుక్ఖమూలే వా యత్థ కాకా వా కులలా వా న ఊహదన్తి, తత్థ సేనాసనం నిక్ఖిపితు’’న్తి (పాచి. ౧౧౦) వచనతో పన వస్సికవస్సానమాసాతి ఏవం అపఞ్ఞాతే చత్తారో హేమన్తికే, చత్తారో గిమ్హికేతి అట్ఠ మాసే సాఖామణ్డపే వా పదరమణ్డపే వా రుక్ఖమూలే వా నిక్ఖిపితుం వట్టతి. యస్మిం పన కాకా వా కులలా వా అఞ్ఞే వా సకున్తా ధువనివాసేన కులావకే కత్వా వసన్తి, తస్స రుక్ఖస్స మూలే న నిక్ఖిపితబ్బం. ‘‘అట్ఠ మాసే’’తి వచనతో యేసు జనపదేసు వస్సకాలే న వస్సతి, తేసు చత్తారో మాసే నిక్ఖిపితుం న వట్టతియేవ. ‘‘అవస్సికసఙ్కేతే’’తి వచనతో యత్థ హేమన్తే దేవో వస్సతి, తత్థ హేమన్తేపి అజ్ఝోకాసే నిక్ఖిపితుం న వట్టతి. గిమ్హే పన సబ్బత్థ విగతవలాహకం విసుద్ధం నతం హోతి, ఏవరూపే కాలే కేనచిదేవ కరణీయేన అజ్ఝోకాసే మఞ్చపీఠం నిక్ఖిపితుం వట్టతి.

౮౫. అబ్భోకాసికేనపి వత్తం జానితబ్బం. తస్స హి సచే పుగ్గలికమఞ్చకో అత్థి, తత్థేవ సయితబ్బం. సఙ్ఘికం గణ్హన్తేన వేత్తేన వా వాకేన వా వీతమఞ్చకో గహేతబ్బో, తస్మిం అసతి పురాణమఞ్చకో గహేతబ్బో, తస్మిం అసతి నవవాయిమో వా ఓనద్ధకో వా గహేతబ్బో. గహేత్వా పన ‘‘అహం ఉక్కట్ఠరుక్ఖమూలికో ఉక్కట్ఠఅబ్భోకాసికో’’తి చీవరకుటిమ్పి అకత్వా అసమయే అజ్ఝోకాసే వా రుక్ఖమూలే వా పఞ్ఞపేత్వా నిపజ్జితుం న వట్టతి. సచే పన చతుగ్గుణేనపి చీవరేన కతా కుటి అతేమేన్తం రక్ఖితుం న సక్కోతి, సత్తాహవద్దలికాదీని భవన్తి, భిక్ఖునో కాయానుగతికత్తా వట్టతి. అరఞ్ఞే పణ్ణకుటీసు వసన్తానం సీలసమ్పదాయ పసన్నచిత్తా మనుస్సా నవం మఞ్చపీఠం దేన్తి ‘‘సఙ్ఘికపరిభోగేన పరిభుఞ్జథా’’తి, వసిత్వా గచ్ఛన్తేహి సామన్తవిహారే సభాగభిక్ఖూనం పేసేత్వా గన్తబ్బం, సభాగానం అభావేన అనోవస్సకే నిక్ఖిపిత్వా గన్తబ్బం, అనోవస్సకే అసతి రుక్ఖే లగ్గేత్వా గన్తబ్బం. చేతియఙ్గణే సమ్మజ్జనిం గహేత్వా భోజనసాలఙ్గణం వా ఉపోసథాగారఙ్గణం వా పరివేణదివాట్ఠానఅగ్గిసాలాదీసు వా అఞ్ఞతరం సమ్మజ్జిత్వా ధోవిత్వా పున సమ్మజ్జనిమాళకేయేవ ఠపేతబ్బా. ఉపోసథాగారాదీసు అఞ్ఞతరస్మిం గహేత్వా అవసేసాని సమ్మజ్జన్తస్సపి ఏసేవ నయో.

యో పన భిక్ఖాచారమగ్గం సమ్మజ్జన్తో గన్తుకామో హోతి, తేన సమ్మజ్జిత్వా సచే అన్తరామగ్గే సాలా అత్థి, తత్థ ఠపేతబ్బా. సచే నత్థి, వలాహకానం అనుట్ఠితభావం సల్లక్ఖేత్వా ‘‘యావాహం గామతో నిక్ఖమామి, తావ న వస్సిస్సతీ’’తి జానన్తేన యత్థ కత్థచి నిక్ఖిపిత్వా పున పచ్చాగచ్ఛన్తేన పాకతికట్ఠానే ఠపేతబ్బా. ‘‘సచే వస్సిస్సతీతి జానన్తో అజ్ఝోకాసే ఠపేతి, దుక్కట’’న్తి మహాపచ్చరియం వుత్తం. సచే పన తత్ర తత్రేవ సమ్మజ్జనత్థాయ సమ్మజ్జనీ నిక్ఖిత్తా హోతి, తం తం ఠానం సమ్మజ్జిత్వా తత్ర తత్రేవ నిక్ఖిపితుం వట్టతి, ఆసనసాలం సమ్మజ్జన్తేన వత్తం జానితబ్బం. తత్రిదం వత్తం – మజ్ఝతో పట్ఠాయ పాదట్ఠానాభిముఖా వాలికా హరితబ్బా, కచవరం హత్థేహి గహేత్వా బహి ఛడ్డేతబ్బం.

౮౬. సచే వుత్తప్పకారం చతుబ్బిధమ్పి సఙ్ఘికం సేనాసనం అజ్ఝోకాసే వా రుక్ఖమూలే వా మణ్డపే వా అనుపసమ్పన్నేన సన్థరాపేతి, యేన సన్థరాపితం, తస్స పలిబోధో. సచే పన ఉపసమ్పన్నేన సన్థరాపేతి, యేన సన్థతం, తస్స పలిబోధో. తత్రాయం వినిచ్ఛయో (పాచి. అట్ఠ. ౧౧౧) – థేరో భోజనసాలాయం భత్తకిచ్చం కత్వా దహరం ఆణాపేతి ‘‘గచ్ఛ దివాట్ఠానే మఞ్చపీఠం పఞ్ఞపేహీ’’తి. సో తథా కత్వా నిసిన్నో, థేరో యథారుచి విచరిత్వా తత్థ గన్త్వా థవికం వా ఉత్తరాసఙ్గం వా ఠపేతి, తతో పట్ఠాయ థేరస్స పలిబోధో. నిసీదిత్వా సయం గచ్ఛన్తో నేవ ఉద్ధరతి న ఉద్ధరాపేతి, లేడ్డుపాతాతిక్కమే పాచిత్తియం. సచే పన థేరో తత్థ థవికం వా ఉత్తరాసఙ్గం వా అట్ఠపేత్వా చఙ్కమన్తోవ దహరం ‘‘గచ్ఛ త్వ’’న్తి భణతి, తేన ‘‘ఇదం, భన్తే, మఞ్చపీఠ’’న్తి ఆచిక్ఖితబ్బం. సచే థేరో వత్తం జానాతి, ‘‘త్వం గచ్ఛ, అహం పాకతికం కరిస్సామీ’’తి వత్తబ్బం. సచే బాలో హోతి అనుగ్గహితవత్తో, ‘‘గచ్ఛ, మా ఇధ తిట్ఠ, నేవ నిసీదితుం న నిపజ్జితుం దేమీ’’తి దహరం తజ్జేతియేవ. దహరేన ‘‘భన్తే, సుఖం సయథా’’తి కప్పం లభిత్వా వన్దిత్వా గన్తబ్బం. తస్మిం గతే థేరస్సేవ పలిబోధో, పురిమనయేనేవ చస్స ఆపత్తి వేదితబ్బా.

అథ పన ఆణత్తిక్ఖణేయేవ దహరో ‘‘మయ్హం భణ్డే భణ్డధోవనాది కిఞ్చి కరణీయం అత్థీ’’తి వదతి, థేరో పన తం ‘‘పఞ్ఞపేత్వా గచ్ఛాహీ’’తి వత్వా భోజనసాలతో నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞత్థ గచ్ఛతి, పాదుద్ధారేన కారేతబ్బో. సచే తత్థేవ గన్త్వా నిసీదతి, పురిమనయేనేవ చస్స లేడ్డుపాతాతిక్కమే ఆపత్తి. సచే పన థేరో సామణేరం ఆణాపేతి, సామణేరే తత్థ మఞ్చపీఠం పఞ్ఞపేత్వా నిసిన్నేపి భోజనసాలతో అఞ్ఞత్థ గచ్ఛన్తో పాదుద్ధారేన కారేతబ్బో. గన్త్వా నిసిన్నో పున గమనకాలే లేడ్డుపాతాతిక్కమే ఆపత్తియా కారేతబ్బో. సచే పన ఆణాపేన్తో ‘‘మఞ్చపీఠం పఞ్ఞపేత్వా తత్థేవ నిసీదా’’తి ఆణాపేతి, యత్రిచ్ఛతి, తత్ర గన్త్వా ఆగన్తుం లభతి. సయం పన పాకతికం అకత్వా గచ్ఛన్తస్స లేడ్డుపాతాతిక్కమే పాచిత్తియం. అన్తరసన్నిపాతే మఞ్చపీఠాదీని పఞ్ఞపేత్వా నిసిన్నేహి గమనకాలే ఆరామికానం ‘‘ఇదం పటిసామేథా’’తి వత్తబ్బం, అవత్వా గచ్ఛన్తానం లేడ్డుపాతాతిక్కమే ఆపత్తి.

౮౭. మహాధమ్మస్సవనం నామ హోతి, తత్థ ఉపోసథాగారతోపి భోజనసాలతోపి ఆహరిత్వా మఞ్చపీఠాని పఞ్ఞపేన్తి, ఆవాసికానంయేవ పలిబోధో. సచే ఆగన్తుకా ‘‘ఇదం అమ్హాకం ఉపజ్ఝాయస్స, ఇదం ఆచరియస్సా’’తి గణ్హన్తి, తతో పట్ఠాయ తేసం పలిబోధో. గమనకాలే పాకతికం అకత్వా లేడ్డుపాతం అతిక్కమన్తానం ఆపత్తి. మహాపచ్చరియం పన వుత్తం ‘‘యావ అఞ్ఞే న నిసీదన్తి, తావ యేహి పఞ్ఞత్తం, తేసం భారో, అఞ్ఞేసు ఆగన్త్వా నిసిన్నేసు నిసిన్నకానం భారో. సచే తే అనుద్ధరిత్వా వా అనుద్ధరాపేత్వా వా గచ్ఛన్తి, దుక్కటం. కస్మా? అనాణత్తియా పఞ్ఞపితత్తా’’తి. ధమ్మాసనే పఞ్ఞత్తే యావ ఉస్సారకో వా ధమ్మకథికో వా నాగచ్ఛతి, తావ పఞ్ఞాపకానం పలిబోధో. తస్మిం ఆగన్త్వా నిసిన్నే తస్స పలిబోధో. సకలం అహోరత్తం ధమ్మస్సవనం హోతి, అఞ్ఞో ఉస్సారకో వా ధమ్మకథికో వా ఉట్ఠాతి, అఞ్ఞో నిసీదతి, యో యో ఆగన్త్వా నిసీదతి, తస్స తస్సేవ భారో. ఉట్ఠహన్తేన పన ‘‘ఇదమాసనం తుమ్హాకం భారో’’తి వత్వా గన్తబ్బం. సచేపి ఇతరస్మిం అనాగతే పఠమం నిసిన్నో ఉట్ఠాయ గచ్ఛతి, తస్మిఞ్చ అన్తోఉపచారట్ఠేయేవ ఇతరో ఆగన్త్వా నిసీదతి, ఉట్ఠాయ గతో ఆపత్తియా న కారేతబ్బో. సచే పన ఇతరస్మిం అనాగతేయేవ పఠమం నిసిన్నో ఉట్ఠాయాసనా లేడ్డుపాతం అతిక్కమతి, ఆపత్తియా కారేతబ్బో. ‘‘సబ్బత్థ లేడ్డుపాతాతిక్కమే పఠమపాదే దుక్కటం, దుతియపాదే పాచిత్తియ’’న్తి అయం నయో మహాపచ్చరియం వుత్తోతి.

౮౮. సచే పన వుత్తప్పకారసేనాసనతో అఞ్ఞం సఙ్ఘికం చిమిలికం వా ఉత్తరత్థరణం వా భూమత్థరణం వా తట్టికం వా చమ్మఖణ్డం వా పాదపుఞ్ఛనిం వా ఫలకపీఠం వా అజ్ఝోకాసే సన్థరిత్వా వా సన్థరాపేత్వా వా తం పక్కమన్తో నేవ ఉద్ధరతి న ఉద్ధరాపేతి అనాపుచ్ఛం వా గచ్ఛతి, దుక్కటం. ఆధారకం పత్తపిధానకం పాదకఠలికం తాలవణ్టం బీజనిపత్తకం యం కిఞ్చి దారుభణ్డం అన్తమసో పానీయఉళుఙ్కం పానీయసఙ్ఖం అజ్ఝోకాసే నిక్ఖిపిత్వా గచ్ఛన్తస్సపి దుక్కటం. అజ్ఝోకాసే రజనం పచిత్వా రజనభాజనం రజనఉళుఙ్కో రజనదోణికాతి సబ్బం అగ్గిసాలాయ పటిసామేతబ్బం. సచే అగ్గిసాలా నత్థి, అనోవస్సకే పబ్భారే నిక్ఖిపితబ్బం. తస్మిమ్పి అసతి యత్థ ఓలోకేన్తా భిక్ఖూ పస్సన్తి, తాదిసే ఠానే ఠపేత్వా గన్తుం వట్టతి. అఞ్ఞపుగ్గలికే పన మఞ్చపీఠాదిసేనాసనేపి దుక్కటమేవ. ఏత్థ పన ‘‘యస్మిం విస్సాసగ్గాహో న రుహతి, తస్స సన్తకే దుక్కటం. యస్మిం పన విస్సాసగ్గాహో రుహతి, తస్స సన్తకం అత్తనో పుగ్గలికమేవ హోతీ’’తి మహాపచ్చరియాదీసు వుత్తం. అత్తనో పుగ్గలికే పన అనాపత్తియేవ. యో భిక్ఖు వా సామణేరో వా ఆరామికో వా లజ్జీ హోతి, అత్తనో పలిబోధం వియ మఞ్ఞతి, తథారూపం అనాపుచ్ఛిత్వా గచ్ఛన్తస్సపి అనాపత్తి. యో పన ఆతపే ఓతాపేన్తో ‘‘ఆగన్త్వా ఉద్ధరిస్సామీ’’తి గచ్ఛతి, తస్సపి అనాపత్తి.

ఇతి పాళిముత్తకవినయవినిచ్ఛయసఙ్గహే

మఞ్చపీఠాదిసఙ్ఘికసేనాసనేసు

పటిపజ్జితబ్బవినిచ్ఛయకథా సమత్తా.