౧. నిక్ఖన్తసుత్తవణ్ణనా

౨౦౯. ఆళవియన్తి ఆళవినగరసమీపే. అగ్గచేతియేతి గోతమకచేతియాదీహి ఉత్తమచేతియే. తం కిర భూమిరామణేయ్యకభావేన మనుఞ్ఞతాయ పధానయుత్తతాదిసమ్పత్తియా చ ఇతరచేతియేహి సేట్ఠసమ్మతం. కప్పత్థేరేనాతి ‘‘కప్పో’’తి గోత్తతో ఆగతనామో థేరో, సహస్సపురాణజటిలానం అబ్భన్తరే అయం మహాథేరో. ఓహీనకోతి థేరేసు గామం పిణ్డాయ పవిట్ఠేసు విహారే ఏవ అవహీనకో ఠితో. తత్థ కారణమాహ ‘‘విహారపాలో’’తిఆది. సమలఙ్కరిత్వాతి సమం అలఙ్కారేన అలఙ్కరిత్వా. కుసలచిత్తం విద్ధంసేతి పవత్తితుం అప్పదానవసేన. ఏతస్మిన్తి ఏతస్మిం రాగే ఉప్పన్నే. ‘‘ఏకస్మి’’న్తి వా పాఠో, ఏకస్మిం విసభాగవత్థుకే రాగే ఉప్పన్నే. ధమ్మో వాతి మమ చిత్తే ఉప్పజ్జనకతో అఞ్ఞో ధమ్మో వా. యేన కారణేన పరో అనభిరతిం వినోదేత్వా ఇదానేవ అభిరతిం ఉప్పాదేయ్య, తం కారణం కుతో లబ్భాతి యోజనా, తం కారణం నత్థీతి అత్థో, తస్స అభావకారణవచనం.

అనగారియన్తి అగారవిరహతో అనగారం పబ్బజ్జా. తత్థ నియుత్తత్తా అనగారియం క-కారస్స య-కారం కత్వా, పబ్బజితన్తి అత్థో. ఆధావన్తీతి హదయం అభిభవిత్వా ధావన్తి. ఉగ్గతానన్తి ఉళారానం పుత్తా. తేనాహ ‘‘మహేసక్ఖా రాజఞ్ఞభూతా’’తి. ఉత్తమప్పమాణన్తి సహస్సపలం సమన్తాతి సమన్తతో. పరికిరేయ్యున్తి విజ్ఝేయ్యుం. ఏతస్మా సహస్సాతి యథావుత్తా ధనుగ్గహసహస్సతో. అతిరేకతరా అనేకసహస్సా. ఇత్థియో ఓలోకనసితలపితరోదితసరే ఖిపన్తియో. నేవ మం బ్యాధయిస్సన్తి నేవ మం నిజ్ఝాయిస్సన్తి. ‘‘బ్యాధయిస్సతీ’’తి పాఠోతి వుత్తం ‘‘చాలేతుం న సక్ఖిస్సతీతి అత్థో’’తి. ధమ్మే సమ్హీతి సకే సన్తికే పతిట్ఠితే సాసనధమ్మే. తేనాహ ‘‘అనభిరతింవినోదేత్వా’’తిఆది.

మగ్గన్తి ‘‘మగ్గో’’తి వత్తబ్బే లిఙ్గవిపల్లాసేన వుత్తం. తేనాహ ‘‘సో హి నిబ్బానస్స పుబ్బభాగమగ్గ్గో’’తి.

నిక్ఖన్తసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.