౩. సేరీసుత్తవణ్ణనా

౧౦౪. యం దానం దేమీతి యం దేయ్యధమ్మం పరస్స దేమి. తస్స పతి హుత్వాతి తబ్బిసయం లోభం సుట్ఠు అభిభవన్తో తస్స అధిపతి హుత్వా దేమి తేన అనాకడ్ఢనీయత్తా. ‘‘న దాసో న సహాయో’’తి వత్వా తదుభయం అన్వయతో బ్యతిరేకతో దస్సేతుం ‘‘యో హీ’’తిఆది వుత్తం. దాసో హుత్వా దేతి తణ్హాయ దాసబ్యస్స ఉపగతత్తా. సహాయో హుత్వా దేతి తస్స పియభావావిస్సజ్జనతో. సామీ హుత్వా దేతి తణ్హాదాసబ్యతో అత్తానం మోచేత్వా అభిభుయ్య పవత్తనతో. సామిపరిభోగసదిసా హేతస్సాయం పవత్తతీతి.

అథ వా యో దానసీలతాయ దాయకో పుగ్గలో, సో దానే పవత్తిభేదేన దానదాసో దానసహాయో దానపతీతి తిప్పకారో హోతీతి దస్సేతి. తదస్స తిప్పకారతం విభజిత్వా దస్సేతుం ‘‘యో హీ’’తిఆది వుత్తం. దాతబ్బట్ఠేన దానం, అన్నపానాది. తత్థ యం అత్తనా పరిభుఞ్జతి తణ్హాధిపన్నతాయ, తస్స వసే వత్తనతో దాసో వియ హోతి. యం పరేసం దీయతి, తత్థపి అన్నపానసామఞ్ఞేన ఇదం వుత్తం ‘‘దానసఙ్ఖాతస్స దేయ్యధమ్మస్స దాసో హుత్వా దేతీ’’తి. సహాయో హుత్వా దేతి అత్తనా పరిభుఞ్జితబ్బస్స పరేసం దాతబ్బస్స చ సమసమట్ఠపనేన. పతి హుత్వా దేతి సయం దేయ్యధమ్మస్స వసే అవత్తిత్వా తస్స అత్తనో వసే వత్తాపనతో.

అపరో నయో – యో అత్తనా పణీతం పరిభుఞ్జిత్వా పరేసం నిహీనం దేతి, సో దానదాసో నామ తన్నిమిత్తనిహీనభావాపత్తితో. యో యాదిసం అత్తనా పరిభుఞ్జతి, తాదిసమేవ పరేసం దేతి, సో దానసహాయో నామ తన్నిమిత్తనిహీనాధికభావవిస్సజ్జనేన సదిసభావాపత్తితో. యో అత్తనా నిహీనం పరిభుఞ్జిత్వా పరేసం పణీతం దేతి, సో దానపతి నామ తన్నిమిత్తసేట్ఠభావప్పత్తితో. కమ్మసరిక్ఖకో హి విపాకో, తస్మా దేవపుత్తో ‘‘దానపతీ’’తి వదన్తో ‘‘అహం తాదిసో అహోసి’’న్తి దస్సేతి.

‘‘చతూసు ద్వారేసు దానం దీయిత్థా’’తి పాళియం సఙ్ఖేపతో వుత్తమత్థం విత్థారేత్వా దస్సేతుం ‘‘తస్స కిరా’’తిఆది వుత్తం. దానన్తి యిట్ఠం, తఞ్చ ఖో సబ్బసాధారణవసేన కతన్తి ఆహ ‘‘సమణ …పే… యాచకాన’’న్తి. పబ్బజ్జూపగతాతి యం కిఞ్చి పబ్బజ్జం ఉపగతా. భోవాదినోతి జాతిమత్తబ్రాహ్మణే వదతి. నాలత్థ బుద్ధసుఞ్ఞత్తా తదా లోకస్స. దుగ్గతాతి దుక్ఖజీవికకప్పకా కసిరవుత్తికా. తేనాహ ‘‘దలిద్దమనుస్సా’’తి. కసివాణిజ్జాదిజీవికం అనుట్ఠాతుం అసమత్థా ఇధ ‘‘కపణా’’తి అధిప్పేతాతి ఆహ ‘‘కాణకుణిఆదయో’’తి. పథావినోతి అద్ధికా. వనిబ్బకాతి దాయకానం గుణకిత్తనకమ్మఫలకిత్తనవసేన యాచకా సేయ్యథాపి నగ్గాదయో. తేనాహ ‘‘ఇట్ఠం దిన్న’’న్తిఆది. పసతమత్తన్తి వీహితణ్డులాదివసేన వుత్తం. సరావమత్తన్తి యాగుభత్తాదివసేన. యథా గామలాభో గామే ఉప్పజ్జనకో ఆయలాభో, ఏవం తత్థ ద్వారలాభోతి ఆహ ‘‘తత్థ ఉప్పజ్జనకసతసహస్సే’’తి. మహన్తతరం దానం అదంసు అఞ్ఞస్సపి ధనస్స వినియోగం గతత్తా. తం సన్ధాయాతి తం మహన్తతరం దానం కతం సన్ధాయ. రఞ్ఞో హి తత్థ దానం ఇత్థాగారస్స దానేన మహతా అభిభూతం వియ పటినివత్తం హోతీతి ఆహ ‘‘పటినివత్తీ’’తి. కోచీతి భుమ్మత్థే పచ్చత్తవచనం. తేనాహ ‘‘కత్థచీ’’తి. అనేకవస్ససహస్సాయుకకాలే తస్స ఉప్పన్నత్తా అసీతివస్ససహస్సాని సో రాజా దానమదాసీతి.

సేరీసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.