౨. కిందదసుత్తవణ్ణనా

౪౨. ద్వే తీణి భత్తాని అభుత్వాతి ద్వే తయో వారే భత్తాని అభుఞ్జిత్వా. ఉట్ఠాతుం న సక్కోతీతి ఉట్ఠాతుమ్పి న సక్కోతీ, పగేవ అఞ్ఞం సరీరేన కాతబ్బకిచ్చం దుబ్బలభావతో. దుబ్బలోపి హుత్వాతి భుఞ్జనతో పుబ్బే దుబ్బలో హుత్వా బలసమ్పన్నో హోతి. ఏవం బ్యతిరేకతో అన్వయతో చ ఆహారస్స సరీరే బలవతం ఆహ. యస్మా అన్నదో దాయకో పటిగ్గాహకస్స బలదో హోతి, తస్మా సో ఆయతిం అత్తనో సరీరే బలదో అవినాసవసేన బలస్స రక్ఖకో చ హోతి. తేనాహ భగవా – ‘‘బలం ఖో పన దత్వా బలస్స భాగీ హోతీ’’తి (అ. ని. ౫.౩౭) సేసపదేసుపి ఏసేవ నయో. సురూపోపీతి అభిరూపోపి. విరూపో హోతీతి బీభచ్ఛరూపో కోపీనస్స అచ్ఛన్నత్తా. ఇదఞ్చ యానన్తి సామఞ్ఞతో వుత్తం. ఉపాహనాతి సరూపతో దస్సేతి. అదుక్ఖప్పత్తో హుత్వా యాతి వత్తతి ఏతేనాతి యానన్తి ఛత్తాదీనమ్పి యానభావో వుత్తో. తేనాహ ‘‘యానదో సుఖదో హోతీ’’తి. చక్ఖుదో నామ హోతి చక్ఖునా కాతబ్బకిచ్చే సహకారీకారణభావతో దీపస్స.

‘‘సబ్బేసంయేవ బలాదీనం దాయకో హోతీ’’తి సఙ్ఖేపతో వుత్తం అత్థం విత్థారతో దస్సేతుం ‘‘ద్వే తయో గామే’’తిఆది వుత్తం. నిసజ్జాదివసేన పతిస్సయితబ్బతో పతిస్సయో, విహారో. పక్ఖిత్తం వియ హోతి పరిస్సమస్స వినోదితత్తా. బహి విచరన్తస్సాతి పతిస్సయం అలభిత్వా బహి వివటఙ్గణే విచరన్తస్స. ఝాయతీతి ఝాయన్తం హోతి, కిలమతీతి అత్థో. సీతుణ్హాదివిరోధిపచ్చయవసేన ససన్తానే విసభాగసన్తతి, తబ్బిపరియాయతో సభాగసన్తతి వేదితబ్బా. సుఖం నామ దుక్ఖపచ్చయపరిహారతో సుఖపచ్చయుప్పన్నతో చ హోతి, తదుభయం పతిస్సయవసేన లభతీతి దస్సేన్తో ‘‘బహి విచరన్తస్స పాదే’’తిఆదిమాహ. ధమ్మపీతిసుఖన్తి ధమ్మపచ్చవేక్ఖణేన ఉప్పన్నపీతిసుఖం. ఉపసమసుఖన్తి కిలేసానం వూపసమేన పవత్తసుఖం. నివాతం పిహితవాతపానం పతిస్సయం పవిసిత్వా ద్వారం పిధాయ ఠితస్స అన్ధకారో హోతీతి వుత్తం ‘‘కూపే ఓతిణ్ణో వియ హోతీ’’తి. తేనాహ ‘‘మఞ్చపీఠాదీని న పఞ్ఞాయన్తీ’’తి. తయిదం బహిసమాపన్నపరిస్సమదోసేన, న చ పతిస్సయదోసేన. తేనాహ ‘‘ముహుత్త’’న్తిఆది.

న మరతి ఏతేనాతి అమరణం, నిబ్బానాధిగమాదయో. తస్స దానం ధమ్మూపదేసో, తం దేతి. తేనాహ ‘‘యో ధమ్మం అనుసాసతీ’’తి. తయిదం ధమ్మానుసాసనం కథం హోతీతి ఆహ ‘‘అట్ఠకథ’’న్తిఆది. అట్ఠకథం కథేతీతి అవివటపాఠస్స పాళియా అత్థసంవణ్ణనం కరోతీతి అత్థో. అనధీతినో పన పాళిం వాచేతి. తత్థ తత్థ గతట్ఠానే పుచ్ఛితపఞ్హం విస్సజ్జేతి, అయం తావ గన్థధురో, పటిపత్తివాసధురే పన కమ్మట్ఠానం ఆచిక్ఖతి, ఉభయేసమ్పి ధమ్మస్సవనం కరోతి. సబ్బదానన్తి యథావుత్తఆమిసదానం అభయదానం. ధమ్మదానన్తి ధమ్మదేసనా. ధమ్మరతీతి సమథవిపస్సనాధమ్మే అభిరతి. ధమ్మరసోతి సద్ధమ్మసన్నిస్సయం పీతిపామోజ్జం.

కిందదసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.