౬. పజ్జోతసుత్తవణ్ణనా

౨౬. దివారత్తిన్తి న ఆదిచ్చో వియ దివా ఏవ, న చన్దిమా వియ రత్తిం ఏవ, అథ ఖో దివా చ రత్తిఞ్చ. తత్థ తత్థాతి యత్థ యత్థ సమ్పజ్జలితో, తత్థ తత్థేవ పదేసే, న ఆదిచ్చో వియ చన్దిమా వియ సకలం మహాదిసం దిసన్తరాళఞ్చ. ఞాణానుభావేన ఉప్పన్నాలోకో ఞాణాలోకోతి వదన్తి. ‘‘ఇదం దుక్ఖం అరియసచ్చన్తి పుబ్బే మే, భిక్ఖవే, అననుస్సుతేసు ధమ్మేసు చక్ఖుం ఉదపాది ఞాణం ఉదపాది పఞ్ఞా ఉదపాది విజ్జా ఉదపాది ఆలోకో ఉదపాదీ’’తి (సం. ని. ౫.౧౦౮౧; మహావ. ౧౫; పటి. మ. ౨.౩౦) పన వచనతో మగ్గో ఞాణాలోకో. ‘‘తమో విహతో, ఆలోకో ఉప్పన్నో’’తి (మ. ని. ౧.౩౮౬; పారా. ౧౨) వా వచనతో విజ్జత్తయాలోకో ఞాణాలోకో. పఠమాభిసమ్బోధియం వియ సఞ్జాతపీతివిప్ఫారో, విసేసతో రతనఘరే సమన్తపట్ఠానవిచిననే సఞ్జాతపీతివసేన ఉప్పన్నసరీరోభాసో వా పీతిఆలోకో. తత్థేవ ఉప్పన్నపసాదవసేన సఞ్జాతఆలోకోవ పసాదాలోకో. ధమ్మచక్కపవత్తనే ‘‘అఞ్ఞాసి వత, భో, కోణ్డఞ్ఞో’’తి ఉప్పన్నపసాదాలోకోతి చ వదన్తి. సబ్బత్థేవ సత్థు ధమ్మదేసనా సత్తానం హదయతమం విధమన్తీ ధమ్మకథాఆలోకో. సబ్బోపి బుద్ధానం పాతుభావా ఉప్పన్నో ఆలోకోతి ఇమినా సావకానం దేసనాయ సఞ్జాతధమ్మాలోకోపి బుద్ధానుభావోతి దస్సేతి.

పజ్జోతసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.