౩౫. కమ్మారభణ్డువత్థుఆదికథా

౯౮. తులాధారముణ్డకోతి మానభణ్డధారో ముణ్డకో. ఇమినా కమ్మారభణ్డూతి ఏత్థ కమ్మారసద్దో తులాధారపరియాయో, భణ్డుసద్దో ముణ్డకపరియాయోతి దస్సేతి. తులాధారో హి అలఙ్కారవికతికరణత్థాయ కమ్మం అరతి జానాతీతి కమ్మారోతి వుచ్చతి. ముణ్డకో భణ్డీయతి ‘‘ముణ్డో’’తి పరిభాసీయతీతి భణ్డూతి వుచ్చతి. ‘‘సువణ్ణకారపుత్తో’’తి ఇమినా తస్స సరూపం దస్సేతి. అపలోకేతున్తి ఏత్థ అపపుబ్బో లోకసద్దో ఆపుచ్ఛనత్థోతి ఆహ ‘‘ఆపుచ్ఛితు’’న్తి. ‘‘భణ్డుకమ్మత్థాయా’’తి ఇమినా భణ్డుకమ్మాయాతి ఏత్థ తదత్థే చతుత్థీతి దస్సేతి. తత్రాతి ‘‘సఙ్ఘం అపలోకేతు’’న్తిఆదివచనే. సీమాపరియాపన్నేతి విహారసీమాయ వా ఉపచారసీమాయ వా పరియాపన్నే. తత్థాతి భిక్ఖూనం సన్నిపాతట్ఠానం. ఏత్థ చాతి ఆపుచ్ఛనే చ. వత్తుం వట్టతియేవాతి పఞ్చసు వాక్యేసు యంకిఞ్చి వాక్యం కథేతుం వట్టతియేవ. పిసద్దేన ‘‘ఇమస్స ముణ్డకమ్మం ఆపుచ్ఛామీ’’తి వాక్యమ్పి సఙ్గణ్హాతి.

తేసన్తి వీసతిఆదీనం భిక్ఖూనం. ‘‘దహరభిక్ఖూ వా సామణేరే వా’’తి ఇదం ఆసన్నవసేన వుత్తం. గిహిమ్పి పేసేత్వా ఆపుచ్ఛాపేతుం వట్టతి. కస్మా? ‘‘పబ్బజ్జాపేక్ఖం వినా వా’’తి వుత్తత్తా.

పబ్బాజేన్తస్స అనాపత్తియేవ, సుపబ్బజితోతి ఆహ ‘‘పబ్బాజేన్తస్సాపి అనాపత్తీ’’తి.

ఆపుచ్ఛితం పగేవాతి యోజనా. ఖణ్డసీమాయన్తి విహారసీమాయ వా ఉపచారసీమాయ వా అబ్భన్తరే ఠితాయం ఖణ్డసీమాయం. యో పనాతి పబ్బజ్జాపేక్ఖో పన. విబ్భన్తకో వాతి నవవిబ్భన్తకో వా. పబ్బజితానం ద్వఙ్గులకేసో వట్టతీతి ఆహ ‘‘ద్వఙ్గులకేసో వా’’తి. ద్వీహి అఙ్గులీహి అతిరిత్తో కేసో ఇమస్సాతి ద్వఙ్గులాతిరిత్తకేసో. ఏకసిఖామత్తధరోపి హోతీతి యోజనా.

౧౦౦. మారబ్యాధినాతి మారణాబాధో. సో హి సత్తానం మారణట్ఠేన, వివిధస్స చ దుక్ఖస్స ఆదహట్ఠేన మారబ్యాధీతి వుచ్చతి. ఇమినా అహివాతకరోగేనాతి ఏత్థ అహివిససదిసేన వాతేన పవత్తో రోగో అహివాతకరోగోతి వుచ్చతీతి దస్సేతి. తమత్థం విత్థారేన్తో ఆహ ‘‘యత్ర హీ’’తిఆది. తత్థ యత్రాతి యస్మిం కులే. సో రోగో తస్మిం కులే ద్విపదే చతుప్పదే పఠమం గణ్హాతి, పచ్ఛా గేహసామికే గణ్హాతీతి ధమ్మపదఅట్ఠకథాయం (ధ. ప. అట్ఠ. ౧.సామావతీవత్థు) వుత్తం. తథాతి యథా అఞ్ఞో భిత్తిం వా ఛదనం వా భిన్దిత్వా పలాయిత్వా తిరోగామాదిగతో వా హుత్వా ముచ్చతి, తథా. ఏత్థ చ కులే పితాపుత్తా ముచ్చింసూతి అత్థో.

కాకుడ్డేపకన్తి ఏత్థ కాకే ఉడ్డాపేతీతి కాకుడ్డేపకో, కాకే వా ఉడ్డాపేత్వా భత్తం భుఞ్జితుం సక్కోతీతి కాకుడ్డేపకోతి వచనత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘యో వామహత్థేనా’’తిఆది. తత్థ ఉడ్డాపేత్వాతి ఉద్ధం ఆకాసం గమనాపేత్వా. తన్తి కాకుడ్డేపకం.

౧౦౨. ఇత్తరసద్దో అప్పమత్తకవాచకో అనిప్ఫన్నపాటిపదికోతి ఆహ ‘‘అప్పమత్తకో’’తి. ‘‘కతిపాహమేవా’’తి ఇమినా తస్స అత్థం దస్సేతి.