సఙ్ఘాదిసేసకణ్డం

౧. ఉస్సయవాదికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

భిక్ఖునీనం సఙ్ఘాదిసేసం పత్వా వుట్ఠానవిధయో సన్దస్సనత్థం ‘‘అయం భిక్ఖునీ…పే… ఆపన్నా’’తి పుగ్గలనియమం కత్వా పారాజికతో అధిప్పాయన్తి ‘‘నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి ఆపత్తినామగ్గహణఞ్చ కతం. ‘‘సముట్ఠానాదీని పఠమకథినసదిసాని, ఇదం పన కిరియమేవా’’తి పాఠో.

ఉస్సయవాదికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. చోరివుట్ఠాపికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

కత్థచి అగన్త్వా నిసిన్నట్ఠానే ఏవ నిసీదిత్వా కరోన్తియా వాచాచిత్తతో, ఖణ్డసీమాదిగతాయ కాయవాచాచిత్తతో.

చోరివుట్ఠాపికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. ఏకగామన్తరగమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

‘‘ఆభోగం వినా’’తి వుత్తత్తా ఆభోగే సతి అనాపత్తి, ఇమస్మిం పన సిక్ఖాపదే సమన్తపాసాదికాయం ఉపచారాతిక్కమే ఆపత్తి వుత్తా, ఇధ ఓక్కమే. ద్వీసుపి వుత్తం అత్థతో ఏకమేవ గామన్తరగమనసఙ్ఘాదిసేసం ఉపచారస్స సన్ధాయ వుత్తత్తా. గణమ్హా ఓహీయనస్స విరోధో. ‘‘అరఞ్ఞే’’తి ఇదం అత్థవసేన వుత్తం, గామన్తరేపి హోతి ఏవ.

సిక్ఖాపదా బుద్ధవరేన వణ్ణితాతి గాథాయ వసేన, అట్ఠకథాయమ్పి గామన్తరపరియాపన్నం నదిపారన్తి వుత్తం.

ఏకగామన్తరగమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

‘‘ఛాదనపచ్చయా పన దుక్కటం ఆపజ్జతీ’’తి ఇదం –

‘‘ఆపజ్జతి గరుకం సావసేసం;

ఛాదేతి అనాదరియం పటిచ్చ;

న భిక్ఖునీ నో చ ఫుసేయ్య వజ్జం;

పఞ్హామేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౮౧) –

ఇమాయ విరుజ్ఝతి. తస్మా పమాదలేఖా వియ దిస్సతీతి గవేసితబ్బో ఏత్థ అత్థో. భిక్ఖూనం మానత్తకథాయం ‘‘పరిక్ఖిత్తస్స విహారస్స పరిక్ఖేపతో, అపరిక్ఖిత్తస్స పరిక్ఖేపారహట్ఠానతో ద్వే లేడ్డుపాతే అతిక్కమిత్వా’’తి (కఙ్ఖా. అట్ఠ. నిగమనవణ్ణనా) వుత్తం, ఇధ పన ‘‘గామూపచారతో చ భిక్ఖూనం విహారూపచారతో చ ద్వే లేడ్డుపాతే’’తిఆది వుత్తం. తత్ర భిక్ఖూనం వుత్తప్పకారప్పదేసం అతిక్కమిత్వా గామేపి తం కమ్మం కాతుం వట్టతి, భిక్ఖునీనం పన గామే న వట్టతి. తస్మా ఏవం వుత్తన్తి ఏకే. అపరే పన భిక్ఖూనమ్పి గామే న వట్టతి. భిక్ఖువిహారో నామ పుబ్బే ఏవ గామూపచారం అతిక్కమిత్వా ఠితో, తస్మా గామం అవత్వా విహారూపచారమేవ హేట్ఠా వుత్తం. భిక్ఖునీనం విహారో గామే ఏవ వట్టతి, న బహి, తస్మా గామూపచారఞ్చ విహారూపచారఞ్చ ఉభయమేవేత్థ దస్సితం. తస్మా ఉభయత్థాపి అత్థతో నానాత్తం నత్థీతి వదన్తి. యం యుజ్జతి, తం గహేతబ్బం.

సఙ్ఘాదిసేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.