౮. అరిట్ఠసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అట్ఠమే సగ్గమోక్ఖానం అన్తరాయం కరోన్తీతి అన్తరాయికా, తే కమ్మకిలేసవిపాకఉపవాదపఞ్ఞత్తివీతిక్కమనవసేన పఞ్చవిధా. తేసు ముదుకానం అత్థరణాదీనం ఫస్సో వియ ఇత్థిసమ్ఫస్సోపి వట్టతీతి మేథునవీతిక్కమనే దోసం అదిస్వా పఞ్ఞత్తివీతిక్కమన్తరాయికే సన్ధాయ ‘‘యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి వుత్తం. అనేకపరియాయేనాతి ‘‘అట్ఠికఙ్కలూపమా కామా’’తిఆదీహి (మ. ని. ౨.౪౨; పాచి. ౪౧౭; చూళని. ఖగ్గవిసాణసుత్తనిద్దేస ౧౪౭) నేకేహి కారణేహి. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహీతి యే పస్సన్తి వా సుణన్తి వా, తేహి తిక్ఖత్తుం ఏవం వత్తబ్బో ‘‘మా ఆయస్మా ఏవం అవచ…పే… అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయా’’తి. ఏవం వుత్తే అప్పటినిస్సజ్జన్తస్స దుక్కటం, సుత్వా అవదన్తానమ్పి దుక్కటం. పున సఙ్ఘమజ్ఝమ్పి ఆకడ్ఢిత్వా తథేవ వత్తబ్బో, తత్రాపి తస్స అప్పటినిస్సజ్జనే, ఇతరేసఞ్చ అవచనే దుక్కటమేవ. ఏవమ్పి అప్పటినిస్సజ్జన్తో పున ఞత్తిచతుత్థేన కమ్మేన యావతతియం సమనుభాసితబ్బో, అథస్స అప్పటినిస్సజ్జతో పున ఞత్తియా చ ద్వీహి చ కమ్మవాచాహి దుక్కటం, కమ్మవాచాపరియోసానే పాచిత్తియం.

సావత్థియం అరిట్ఠం ఆరబ్భ పాపికాయ దిట్ఠియా అప్పటినిస్సజ్జనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తికపాచిత్తియం, అధమ్మకమ్మే తికదుక్కటం. అసమనుభాసియమానస్స, పటినిస్సజ్జన్తస్స, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. ధమ్మకమ్మతా, సమనుభాసనా, అప్పటినిస్సజ్జనన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని సమనుభాసనసదిసానేవాతి.

అరిట్ఠసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.