పాటిదేసనీయకణ్డో

౧. సప్పివిఞ్ఞాపనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పాటిదేసనీయేసు పఠమే సప్పిన్తి పుబ్బే వుత్తవినిచ్ఛయం పాళిఆగతం (పాచి. ౧౨౩౦) గోసప్పిఆదిమేవ. విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జేయ్యాతి ఏత్థ ‘‘విఞ్ఞత్తియా పటిలద్ధం భుఞ్జిస్సామీ’’తి గహణే దుక్కటం, గహితస్స అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే పాటిదేసనీయం.

సావత్థియం ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఆరబ్భ సప్పిం విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘అగిలానా’’తి అయమేత్థ అనుపఞ్ఞత్తి, తికపాటిదేసనీయం, గిలానాయ ద్వికదుక్కటం. యా పన గిలానా గిలానసఞ్ఞా, గిలానకాలే వా విఞ్ఞాపేత్వా పచ్ఛా అగిలానా హుత్వా భుఞ్జతి, గిలానాయ వా సేసకం, ఞాతకప్పవారితట్ఠానతో వా విఞ్ఞత్తం, అఞ్ఞస్స వా అత్థాయ, అత్తనో వా ధనేన గహితం భుఞ్జతి, తస్సా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. వుత్తలక్ఖణసప్పితా, అనుఞ్ఞాతకారణాభావో, విఞ్ఞత్తి, అజ్ఝోహారోతి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అద్ధానసదిసానీతి.

సప్పివిఞ్ఞాపనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. తేలవిఞ్ఞాపనాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దుతియాదీసుపి తేలాదీని పుబ్బే వుత్తవినిచ్ఛయాని పాళియం (పాచి. ౧౨౩౬) ఆగతానేవ, పాళియం అనాగతేసు పన అట్ఠసుపి దుక్కటమేవ. సేసం సబ్బత్థ పఠమే వుత్తసదిసమేవాతి.

తేలవిఞ్ఞాపనాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ

భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే

పాటిదేసనీయవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧. పరిమణ్డలాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఇతో పరం పన సేఖియాని చేవ అధికరణసమథా చ సబ్బపకారతో భిక్ఖుపాతిమోక్ఖవణ్ణనాయం వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బాతి.

కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ

భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిగమనకథా

ఏత్తావతా చ –

వణ్ణనం పాతిమోక్ఖస్స, సోణత్థేరేన యాచితో;

వినయే జాతకఙ్ఖానం, కఙ్ఖావితరణత్థికో.

ఆరభిం యమహం సబ్బం, సీహళట్ఠకథానయం;

మహావిహారవాసీనం, వాచనామగ్గనిస్సితం.

నిస్సాయ సా అయం నిట్ఠం, గతా ఆదాయ సబ్బసో;

సబ్బం అట్ఠకథాసారం, పాళియత్థఞ్చ కేవలం.

న హేత్థ తం పదం అత్థి, యం విరుజ్ఝేయ్య పాళియా;

మహావిహారవాసీనం, పోరాణట్ఠకథాహి వా.

యస్మా తస్మా అకత్వావ, ఏత్థ కఙ్ఖం హితేసినా;

సిక్ఖితబ్బావ సక్కచ్చం, కఙ్ఖావితరణీ అయం.

యథా చ నిట్ఠం సమ్పత్తా, కఙ్ఖావితరణీ అయం;

ద్వావీసతి భాణవారపఅమాణాయ పాళియా.

ఏవం అనన్తరాయేన, నిట్ఠం కల్యాణనిస్సితా;

అచిరం సబ్బసత్తానం, యన్తు సబ్బే మనోరథాతి.

పరమవిసుద్ధసద్ధాబుద్ధివీరియప్పటిమణ్డితేన సీలాచారజ్జవమద్దవాదిగుణసముదయసముదితేన సకసమయసమయన్తరగహనజ్ఝోగాహణసమత్థేన పఞ్ఞావేయ్యత్తియసమన్నాగతేన తిపిటకపరియత్తిప్పభేదే సాట్ఠకథే సత్థుసాసనే అప్పటిహతఞాణప్పభావేన మహావేయ్యాకరణేన కరణసమ్పత్తిజనితసువినిగ్గతమధఉరోదారవచనలావణ్ణయుత్తేన యుత్తముత్తవాదినా వాదీవరేన మహాకవినా పభిన్నపటిసమ్భిదాపరివారే ఛళభిఞ్ఞాదిప్పభేదగుణప్పటిమణ్డితే ఉత్తరిమనుస్సధమ్మే సుప్పతిట్ఠితబుద్ధీనం థేరవంసప్పదీపానం థేరానం మహావిహారవాసీనం వంసాలఙ్కారభూతేన విపులవిసుద్ధబుద్ధినా బుద్ధఘోసోతి గరూహి గహితనామధేయ్యేన థేరేన కతా అయం కఙ్ఖావితరణీ నామ పాతిమోక్ఖవణ్ణనా –

తావ తిట్ఠతు లోకస్మిం, లోకనిత్థరణేసినం;

దస్సేన్తీ కులపుత్తానం, నయం సీలవిసుద్ధియా.

యావ ‘‘బుద్ధో’’తి నామమ్పి, సుద్ధచిత్తస్స తాదినో;

లోకమ్హి లోకజేట్ఠస్స, పవత్తతి మహేసినోతి.

కఙ్ఖావితరణీ-అట్ఠకథా నిట్ఠితా.