౩. ఏకగామన్తరగమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

తతియే గామన్తరన్తిఆదీసు సకగామతో తావ నిక్ఖమన్తియా అనాపత్తి, నిక్ఖమిత్వా పన అఞ్ఞం గామం గచ్ఛన్తియా పదే పదే దుక్కటం, ఏకేన పాదేన ఇతరస్స గామస్స పరిక్ఖేపే వా ఉపచారే వా అతిక్కన్తే థుల్లచ్చయం, దుతియేన అతిక్కన్తమత్తే సఙ్ఘాదిసేసో, తతో నిక్ఖమిత్వా పున సకగామం పవిసన్తియాపి ఏసేవ నయో. సచే పన ఖణ్డపాకారేన వా వతిచ్ఛిద్దేన వా భిక్ఖునివిహారభూమింయేవ సక్కా హోతి పవిసితుం, ఏవం పవిసమానాయ కప్పియభూమియా పవిట్ఠా నామ హోతి, తస్మా వట్టతి. బహిగామే ఠత్వా యంకిఞ్చి సకగామం వా పరగామం వా అకప్పియభూమిం పదసా పవిసన్తియా ఆపత్తీతి అయమేత్థ సఙ్ఖేపో.

నదిపారగమనే వుత్తలక్ఖణాయ నదియా దుతియికం వినా పరతీరం గచ్ఛన్తియా వా అన్తరానదియం దుతియికాయ సద్ధిం భణ్డిత్వా పున ఓరిమతీరమేవ పచ్చుత్తరన్తియా వా పఠమపాదం ఉద్ధరిత్వా తీరే ఠపితక్ఖణే థుల్లచ్చయం, దుతియపాదుద్ధారే సఙ్ఘాదిసేసో. ఇద్ధిసేతుయాననావాహి పన పరతీరం ఓతరితుం, నహానాదికారణేన చ ఓతిణ్ణాయ ఓరిమతీరం పదసాపి పచ్చుత్తరితుం వట్టతి.

రత్తివిప్పవాసే ‘‘పురేఅరుణేయేవ దుతియికాయ హత్థపాసం ఓక్కమిస్సామీ’’తి ఆభోగం వినా ఏకగబ్భేపి దుతియికాయ హత్థపాసాతిక్కమే ఠత్వా అరుణం ఉట్ఠాపేన్తియా ఆపత్తి.

ఏకా వా గణమ్హాతి ఏత్థ పన ఏకా భిక్ఖునీపి గణోయేవ. ఓహీయేయ్యాతి అవహీయేయ్య, దస్సనూపచారం వా సవనూపచారం వా విజహేయ్యాతి అత్థో. తస్మా ఇన్దఖీలాతిక్కమతో పట్ఠాయ బహిగామే రుక్ఖథమ్భసాణిపాకారాదిఅన్తరితభావేనాపి దుతియికాయ దస్సనూపచారే విజహితే సచేపి సవనూపచారో అత్థి, ఆపత్తియేవ. అజ్ఝోకాసే పన దూరేపి దస్సనూపచారో హోతి, తత్థ మగ్గమూళ్హసద్దేన వియ ధమ్మస్సవనారోచనసద్దేన వియ చ ‘అయ్యే’తి సద్దాయన్తియా సద్దస్సవనాతిక్కమే ఆపత్తియేవ. సచే పన మగ్గం గచ్ఛన్తీ ఓహీయిత్వా ‘‘ఇదాని పాపుణిస్సామీ’’తి సఉస్సాహా అనుబన్ధతి, వట్టతి.

సావత్థియం అఞ్ఞతరం భిక్ఖునిం ఆరబ్భ గామన్తరగమనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘ఏకా వా నదిపార’’న్తిఆదికా ఏత్థ తివిధా అనుపఞ్ఞత్తి, పురే అరుణే సకగామతో నిక్ఖమిత్వా అరుణుగ్గమనకాలే గామన్తరపరియాపన్నం నదిపారం ఓక్కమనన్తియా పన చతస్సోపి ఆపత్తియో ఏకక్ఖణేయేవ హోన్తి. వుత్తమ్పి చేతం –

‘‘సిక్ఖాపదా బుద్ధవరేన వణ్ణితా;

సఙ్ఘాదిసేసా చతురో భవేయ్యుం;

ఆపజ్జేయ్య ఏకపయోగేన సబ్బా;

పఞ్హా మేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౭౯);

ఏతేనుపాయేన తిణ్ణం, ద్విన్నఞ్చ ఏకతోభావో వేదితబ్బో. దుతియికాయ పన పక్కన్తాయ వా విబ్భన్తాయ వా కాలఙ్కతాయ వా పక్ఖసఙ్కన్తాయ వా ఆపదాసు వా గామన్తరగమనాదీని కరోన్తియా ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. అన్తరాయేన ఏకతోభావో, గామన్తరగమనాదీసు అఞ్ఞతరతాపజ్జనం, ఆపదాయ అభావోతి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని పఠమపారాజికసదిసాని, ఇదం పన పణ్ణత్తివజ్జం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

ఏకగామన్తరగమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.