౨. ఉప్పత్తానుప్పత్తివారవణ్ణనా

౯౯౧. కామధాతుసమ్భూతానఞ్చాతి ఇద్ధియా రూపధాతుగతానం కామావచరసత్తానఞ్చాతి అత్థో. ఘానాయతనాదీనం అభావేనాతి ఏత్థ యది తదభావేన గన్ధాయతనాదీని ఆయతనాదికిచ్చం న కరోన్తి, అసఞ్ఞసత్తేసు చక్ఖాయతనస్స అభావేన రూపాయతనం ఆయతనాదికిచ్చం న కరేయ్య. తతో ‘‘అసఞ్ఞసత్తానం దేవానం ఉపపత్తిక్ఖణే ద్వాయతనాని పాతుభవన్తీ’’తిఆదివచనం న వత్తబ్బం సియా. కామావచరాదిఓకాసా తత్థ ఉప్పజ్జమానసత్తానం, తత్థ పరియాపన్నధమ్మానం వా అధిట్ఠానభావేన ‘‘ధాతూ’’తి వుచ్చన్తి, తథా యేసు కామావచరాదిసత్తనికాయేసు కామావచరాదిసత్తా ఉప్పజ్జన్తి, తేసం సత్తానం ఉప్పత్తి ఏత్థాతి సత్తుప్పత్తీతి వుచ్చమానా తే సత్తనికాయా చ, న పనేత్థ అపరియాపన్నోకాసో అపరియాపన్నసత్తనికాయో చ అత్థి, యో ‘‘ధాతూ’’తి వుచ్చేయ్యాతి ఇమమత్థం దస్సేన్తో ‘‘ఓకాసవసేన వా సత్తుప్పత్తివసేన వా అపరియాపన్నధాతు నామ నత్థీ’’తి ఆహ. సత్తుప్పత్తివసేనాతి ఇమినా వా ఓకాససత్తలోకద్వయం సహ గహేత్వా తాదిసాయ అపరియాపన్నధాతుయా అభావం దస్సేతి, సత్తభావేన వా ఉప్పత్తి సత్తుప్పత్తి, సత్తావాసవసేన తంతంభవవసేన ఉప్పజ్జమానా ఉపాదిన్నకక్ఖన్ధా తంతంపరియాపన్నానం సదిసాధిట్ఠానభావేన ధాతూతి వుచ్చన్తీతి ఏవం అపరియాపన్నధాతు నత్థీతి అత్థో.