౧౧. మగ్గఙ్గవిభఙ్గో

౨. అభిధమ్మభాజనీయవణ్ణనా

౪౯౦. అభిధమ్మే లోకుత్తరచిత్తభాజనీయేపి ‘‘తస్మిం ఖో పన సమయే చత్తారో ఖన్ధా హోన్తి…పే… అట్ఠఙ్గికో మగ్గో హోతీ’’తి (ధ. స. ౩౩౭) వుత్తత్తా ఇధాపి అభిధమ్మభాజనీయే అభిధమ్మానురూపం దేసనం కరోన్తో ‘‘అట్ఠఙ్గికో మగ్గో’’తి అరియోపపదతం న కరోతి.

౪౯౩. తస్మిం సమయేతి లోకియకాలేన ఏతేసం అతిరేకకిచ్చం దస్సేతి. విరతిఉప్పాదనేన మిచ్ఛావాచాదీని పుగ్గలం పజహాపేన్తీతి సమ్మాదిట్ఠాదీని పఞ్చ ‘‘కారాపకఙ్గానీ’’తి వుత్తాని. సమ్మావాచాదికిరియా హి విరతి, తఞ్చ ఏతాని కారాపేన్తీతి. విరతివసేనాతి విరమణకిరియావసేన, న కారాపకభావేన కత్తుభావేన చాతి అత్థో. ఇమం…పే… కిచ్చాతిరేకతం దస్సేతున్తి లోకుత్తరక్ఖణేపి ఇమానేవ పఞ్చ సమ్మావాచాదిత్తయస్స ఏకక్ఖణే కారాపకానీతి దస్సేతున్తి అత్థో. మిచ్ఛాదిట్ఠాదికా దస, తప్పచ్చయా అకుసలా చ దసాతి వీసతి అకుసలపక్ఖియా, సమ్మాదిట్ఠాదికా దస, తప్పచ్చయా చ కుసలా దసాతి వీసతి కుసలపక్ఖియా చ మహాచత్తారీసకసుత్తే (మ. ని. ౩.౧౩౬) వుత్తాతి తస్స ఏతం నామం.

పుఞ్ఞభాగియాతి పుఞ్ఞకోట్ఠాసే భవా, పుఞ్ఞాభిసఙ్ఖారేకదేసభూతాతి అత్థో. ఖన్ధోపధిం విపచ్చతి, తత్థ వా విపచ్చతీతి ఉపధివేపక్కా.

పఞ్చఙ్గికమగ్గం ఉద్దిసిత్వా తత్థ ఏకేకం పుచ్ఛిత్వా తస్స తస్సేవ సమయవవత్థానం కత్వా విస్సజ్జనం ‘‘పాటియేక్కం పుచ్ఛిత్వా పాటియేక్కం విస్సజ్జన’’న్తి వుత్తం. సహ పన పుచ్ఛిత్వా పఞ్చన్నమ్పి సమయవవత్థానం కత్వా విస్సజ్జనే ‘‘తత్థ కతమా సమ్మాదిట్ఠియా పఞ్ఞా’’తిఆదికో పటినిద్దేసో ఏకతో విస్సజ్జనపటినిద్దేసత్తా న పాటియేక్కం పుచ్ఛావిస్సజ్జనం నామ హోతీతి. తత్థ పఞ్చఙ్గికవారే ఏవ పాటియేక్కం పుచ్ఛావిస్సజ్జనం సమ్మాదిట్ఠాదీసు కారాపకఙ్గేసు ఏకేకముఖాయ భావనాయ మగ్గుప్పత్తిం సన్ధాయ కతన్తి వేదితబ్బం. వాచాదీని హి పుబ్బసుద్ధియా సిజ్ఝన్తి, న మగ్గస్స ఉపచారేనాతి.

అభిధమ్మభాజనీయవణ్ణనా నిట్ఠితా.

మగ్గఙ్గవిభఙ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.