౪. లక్ఖణమాతికావణ్ణనా

౪. సఙ్గహోయేవ సఙ్గహనయో. సభాగో. విసభాగోతి ఏతస్స ‘‘తీహి సఙ్గహో, తీహి అసఙ్గహో’’తి ఏతేన, ‘‘చతూహి సమ్పయోగో, చతూహి విప్పయోగో’’తి ఏతేనపి విసుం యోజనా కాతబ్బా. తేన సఙ్గహో అసఙ్గహో చ సభాగో విసభాగో చ భావో, తథా సమ్పయోగో విప్పయోగో చాతి అయమత్థో విఞ్ఞాయతి. యస్స వా సఙ్గహో చ అసఙ్గహో చ, సో ధమ్మో సభాగో విసభాగో చ, తథా యస్స సమ్పయోగో విప్పయోగో చ, సోపి సభాగో విసభాగో చాతి. తత్థ యేన రూపక్ఖన్ధో…పే… మనోవిఞ్ఞాణధాతూతి ధమ్మా గణనం గచ్ఛన్తి, సో రుప్పనాదికో సమానభావో సఙ్గహే సభాగతా, ఏకుప్పాదాదికో సమ్పయోగే వేదితబ్బో.