౫-౮. మలసుత్తాదివణ్ణనా
౧౫-౧౮. పఞ్చమే (ధ. ప. అట్ఠ. ౨.౨౪౧) యా కాచి పరియత్తి వా సిప్పం వా యస్మా అసజ్ఝాయన్తస్స అననుయుఞ్జన్తస్స వినస్సతి, నిరన్తరం వా న ఉపట్ఠాతి, తస్మా ‘‘అసజ్ఝాయమలా మన్తా’’తి వుత్తం. యస్మా పన ఘరావాసం వసన్తస్స ఉట్ఠాయుట్ఠాయ జిణ్ణప్పటిసఙ్ఖరణాదీని అకరోన్తస్స ఘరం నామ వినస్సతి, తస్మా ‘‘అనుట్ఠానమలా ఘరా’’తి వుత్తం. యస్మా గిహిస్స వా పబ్బజితస్స వా కోసజ్జవసేన సరీరప్పజగ్గనం వా పరిక్ఖారప్పటిజగ్గనం వా అకరోన్తస్స కాయో దుబ్బణ్ణో హోతి, తస్మా ‘‘మలం వణ్ణస్స కోసజ్జ’’న్తి వుత్తం. యస్మా పన గావో రక్ఖన్తస్స పమాదవసేన నిద్దాయన్తస్స వా కీళన్తస్స వా తా గావో అతిత్థపక్ఖన్దనాదీహి వా వాళమిగచోరాదిఉపద్దవేన వా పరేసం సాలిక్ఖేత్తాదీని ఓతరిత్వా ఖాదనవసేన వా వినాసమాపజ్జన్తి, సయమ్పి దణ్డం వా పరిభాసం వా పాపుణాతి, పబ్బజితం వా పన ఛద్వారాదీని అరక్ఖన్తం పమాదవసేన కిలేసా ఓతరిత్వా సాసనా చావేన్తి, తస్మా ‘‘పమాదో రక్ఖతో మల’’న్తి వుత్తం. సో హిస్స వినాసావహేన మలట్ఠానియత్తా మలం.
దుచ్చరితన్తి అతిచారో. అతిచారినిఞ్హి ఇత్థిం సామికోపి గేహా నీహరతి, మాతాపితూనం సన్తికం గతమ్పి ‘‘త్వం కులస్స అఙ్గారభూతా, అక్ఖీహిపి న దట్ఠబ్బా’’తి తం మాతాపితరోపి నీహరన్తి, సా అనాథా విచరన్తీ మహాదుక్ఖం పాపుణాతి. తేనస్సా దుచ్చరితం ‘‘మల’’న్తి వుత్తం. దదతోతి దాయకస్స. యస్స హి ఖేత్తకసనకాలే ‘‘ఇమస్మిం ఖేత్తే సమ్పన్నే సలాకభత్తాదీని దస్సామీ’’తి చిన్తేత్వాపి నిప్ఫన్నే సస్సే మచ్ఛేరం ఉప్పజ్జిత్వా చాగచిత్తం నివారేతి, సో మచ్ఛేరవసేన చాగచిత్తే అవిరుహన్తే మనుస్ససమ్పత్తి, దిబ్బసమ్పత్తి, నిబ్బానసమ్పత్తీతి తిస్సో సమ్పత్తియో న లభతి. తేన వుత్తం ‘‘మచ్ఛేరం దదతో మల’’న్తి. అఞ్ఞేసుపి ఏవరూపేసు ఏసేవ నయో. పాపకా ధమ్మాతి అకుసలా ధమ్మా. తే పన ఇధలోకే పరలోకే చ మలమేవ. తతోతి హేట్ఠా వుత్తమలతో. మలతరన్తి అతిరేకమలం. ఛట్ఠాదీని ఉత్తానత్థానేవ.
మలసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.