(౭) ౨. సుఖవగ్గవణ్ణనా
౬౫. దుతియస్స పఠమే సబ్బకామనిప్ఫత్తిమూలకం సుఖన్తి అనవసేసఉపభోగపరిభోగవత్థునిప్ఫత్తిహేతుకం కామసుఖం. పబ్బజ్జామూలకం సుఖన్తి పబ్బజ్జాహేతుకం పవివేకసుఖం.
౬౬. దుతియే కామేతి పఞ్చ కామగుణే, సబ్బేపి వా తేభూమకే ధమ్మే. వుత్తఞ్హేతం ‘‘సబ్బేపి తేభూమకా ధమ్మా కమనీయట్ఠేన కామా’’తి (మహాని. ౧). నేక్ఖమ్మం వుచ్చతి పబ్బజ్జా ఘరబన్ధనతో నిక్ఖన్తత్తా. నిబ్బానమేవ వా –
‘‘పబ్బజ్జా పఠమం ఝానం, నిబ్బానఞ్చ విపస్సనా;
సబ్బేపి కుసలా ధమ్మా, నేక్ఖమ్మన్తి పవుచ్చరే’’తి. (ఇతివు. అట్ఠ. ౧౦౯) –
హి వుత్తం.
౬౭. తతియే ఉపధీ వుచ్చన్తి పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా, తన్నిస్సితం సుఖం ఉపధిసుఖం. తప్పటిపక్ఖతో నిరుపధిసుఖం లోకుత్తరసుఖం.
౬౮. చతుత్థే వట్టపరియాపన్నం సుఖం వట్టసుఖం. నిబ్బానారమ్మణం సుఖం వివట్టసుఖం.
౬౯. పఞ్చమే సంకిలేసన్తి సంకిలిట్ఠం. తేనాహ ‘‘వట్టగామిసుఖ’’న్తి. వివట్టసుఖన్తి మగ్గఫలసహగతం సుఖం.
౭౦. ఛట్ఠే అరియానమేవ సుఖం అరియసుఖం, అరియఞ్చ తం సుఖఞ్చాతిపి అరియసుఖం. అనరియానమేవ సుఖం అనరియసుఖం. అనరియఞ్చ తం సుఖఞ్చాతిపి అనరియసుఖం.
౭౧. సత్తమే తన్తి చేతసికసుఖం.
౭౨. అట్ఠమే సహ పీతియా వత్తతీతి సప్పీతికం, పీతిసహగతం సుఖం. సభావతో విరాగతో చ నత్థి ఏతస్స పీతీతి నిప్పీతికం సుఖం. అట్ఠకథాయం పనేత్థ ఝానసుఖమేవ ఉద్ధటం, తథా చ ‘‘లోకియసప్పీతికసుఖతో లోకియనిప్పీతికసుఖం అగ్గ’’న్తి వుత్తం. లోకియనిప్పీతికమ్పి హి అగ్గం లబ్భతేవాతి భూమన్తరం భిన్దిత్వా అగ్గభావో వేదితబ్బో.
౭౩. నవమే సాతసభావమేవ సుఖం సాతసుఖం, న ఉపేక్ఖాసుఖం వియ అసాతసభావం. కామఞ్చేత్థ కాయవిఞ్ఞాణసహగతమ్పి సాతసుఖమేవ, అట్ఠకథాయం పన ‘‘తీసు ఝానేసు సుఖ’’న్తేవ వుత్తం.
౭౪. దసమే సమాధిసమ్పయుత్తం సుఖం సమాధిసుఖం. న సమాధిసమ్పయుత్తం సుఖం అసమాధిసుఖం.
౭౫. ఏకాదసమే సుత్తన్తకథా ఏసాతి ‘‘సప్పీతికం ఝానద్వయ’’న్తి వుత్తం.
౭౭. తేరసమే రూపజ్ఝానం రూపం ఉత్తరపదలోపేన, తం ఆరమ్మణం ఏతస్సాతి రూపారమ్మణం. చతుత్థజ్ఝానగ్గహణం పన యదస్స పటియోగీ, తేన సమానయోగక్ఖమదస్సనపరం. యం కిఞ్చి రూపన్తి యం కిఞ్చి రుప్పనలక్ఖణం రూపం. తప్పటిక్ఖేపేన అరూపం వేదితబ్బం.
సుఖవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.