౮. అట్ఠమో పరిచ్ఛేదో
పకిణ్ణకనిద్దేసో
౪౭౫. ఇదాని పన సబ్బేసం, ఏతేసం మానసం మయా;
పాటవత్థాయ భిక్ఖూనం, కథీయతి పకిణ్ణకం.
౪౭౬. పన్థమక్కటకో నామ, దిసాసు పన పఞ్చసు;
తత్థ సుత్తం పసారేత్వా, జాలమజ్ఝే నిపజ్జతి.
౪౭౭. పఠమాయ దిసాయేత్థ, సుత్తే పన పసారితే;
పాణకేన పటఙ్గేన, ఘట్టితే మక్ఖికాయ వా.
౪౭౮. నిపన్నట్ఠానతో కిఞ్చి, చలిత్వా ఉణ్ణనాభి తు;
గన్త్వా సుత్తానుసారేన, యూసం పివతి తస్స సా.
౪౭౯. పునాగన్త్వాన తత్థేవ, నిపజ్జతి యథాసుఖం;
ఏవమేవ కరోతేవ, దిసాసు దుతియాదిసు.
౪౮౦. పసాదా పఞ్చ దట్ఠబ్బా, సుత్తం పఞ్చదిసాస్వివ;
చిత్తం పన చ దట్ఠబ్బం, మజ్ఝే మక్కటకో వియ.
౪౮౧. పాణకాదీహి సుత్తస్స, తస్స సఙ్ఘట్టనా వియ;
పసాదానం తు దట్ఠబ్బా, ఘట్టనారమ్మణేన హి.
౪౮౨. చలనం వియ తంమజ్ఝే, నిపన్నాయుణ్ణనాభియా;
పసాదఘట్టనం తత్థ, గహేత్వారమ్మణం పన.
౪౮౩. మనోధాతుక్రియాచిత్తం, భవఙ్గావట్టనం మతం;
తస్సా సుత్తానుసారంవ, వీథిచిత్తపవత్తనం.
౪౮౪. సీసే పనస్స విజ్ఝిత్వా, యూసపానంవ చేతసో;
ఆరమ్మణేసు దట్ఠబ్బం, జవనస్స పవత్తనం.
౪౮౫. పునాగన్త్వా యథా సుత్త-జాలమజ్ఝే నిపజ్జనం;
వత్థుంయేవ చ నిస్సాయ, చిత్తస్స పరివత్తనం.
౪౮౬. ఇదం తు పన ఓపమ్మం, అత్థం దీపేతి కిం తు హి;
ఆరమ్మణేన పఠమం, పసాదే ఘట్టితే పన.
౪౮౭. పసాదవత్థుతో చిత్తా, వత్థుసన్నిస్సితం మనో;
తతో హి పఠమంయేవ, జాయతీతి హి దీపితం.
౪౮౮. ఏకేకారమ్మణం ద్వీసు, ద్వీసు ద్వారేసు సబ్బసో;
ఆగచ్ఛతి తేనాపాథం, అయమత్థోపి దీపితో.
౪౮౯. రూపం చక్ఖుపసాదమ్హి, ఘట్టిత్వా తఙ్ఖణే పన;
మనోద్వారే తథాపాథ-మాగచ్ఛతి నిసంసయో.
౪౯౦. ఖగో యథా హి రుక్ఖగ్గే, నిలీయన్తోవ సాఖినో;
సాఖం ఘట్టేతి తస్సీధ, ఛాయా ఫరతి భూమియం.
౪౯౧. సాఖాయ ఘట్టనచ్ఛాయా, ఫరణాని చ సబ్బసో;
అపుబ్బాచరిమం ఏక-క్ఖణస్మింయేవ జాయరే.
౪౯౨. ఏవమేవ చ రూపస్స, పసాదస్స చ ఘట్టనం;
భవఙ్గచలనస్సాపి, పచ్చయత్తేన అత్థతో.
౪౯౩. తథేవ చ మనోద్వారే, ఆపాథగమనమ్పి చ;
అపుబ్బాచరిమం ఏక-క్ఖణస్మింయేవ హోతితి.
౪౯౪. తతో భవఙ్గం ఛిన్దిత్వా, చక్ఖుద్వారే యథాక్కమం;
ఆవజ్జనే సముప్పన్నే, దస్సనే సమ్పటిచ్ఛనే.
౪౯౫. సన్తీరణే సముప్పన్నే, తతో వోట్ఠబ్బనేపి చ;
కుసలం జవనం చిత్తం, తథాకుసలమేవ వా.
౪౯౬. ఏసో ఏవ నయో సోత-ద్వారాదీసుపి విఞ్ఞునా;
అవిసేసేన విఞ్ఞేయ్యో, సద్దాదీనం తు ఘట్టనే.
౪౯౭. దోవారికోపమాదీని, ఏతస్సత్థస్స దీపనే;
ఉద్ధరిత్వాన తానేత్థ, దస్సేతబ్బాని విఞ్ఞునా.
౪౯౮. అసమ్భేదేన చక్ఖుస్స, రూపాపాథగమేన చ;
ఆలోకనిస్సయేనాపి, సమనక్కారహేతునా.
౪౯౯. పచ్చయేహి పనేతేహి, సమేతేహి చతూహిపి;
జాయతే చక్ఖువిఞ్ఞాణం, సమ్పయుత్తేహి తం సహ.
౫౦౦. అసమ్భేదేన సోతస్స, సద్దాపాథగమేన చ;
ఆకాసనిస్సయేనాపి, సమనక్కారహేతునా.
౫౦౧. పచ్చయేహి పనేతేహి, సమేతేహి చతూహిపి;
జాయతే సోతవిఞ్ఞాణం, సమ్పయుత్తేహి తం సహ.
౫౦౨. అసమ్భేదేన ఘానస్స, గన్ధాపాథగమేన చ;
వాయోసన్నిస్సయేనాపి, సమనక్కారహేతునా.
౫౦౩. పచ్చయేహి పనేతేహి, సమేతేహి చతూహిపి;
జాయతే ఘానవిఞ్ఞాణం, సమ్పయుత్తేహి తం సహ.
౫౦౪. అసమ్భేదేన జివ్హాయ, రసాపాథగమేన చ;
ఆపోసన్నిస్సయేనాపి, సమనక్కారహేతునా.
౫౦౫. పచ్చయేహి పనేతేహి, సమేతేహి చతూహిపి;
జాయతే జివ్హావిఞ్ఞాణం, సమ్పయుత్తేహి తం సహ.
౫౦౬. అసమ్భేదేన కాయస్స, ఫోట్ఠబ్బాపాథసఙ్గమా;
పథవీనిస్సయేనాపి, సమనక్కారహేతునా.
౫౦౭. పచ్చయేహి పనేతేహి, సమేతేహి చతూహిపి;
జాయతే కాయవిఞ్ఞాణం, సమ్పయుత్తేహి తం సహ.
౫౦౮. అసమ్భేదా మనస్సాపి, ధమ్మాపాథగమేన చ;
వత్థుసన్నిస్సయేనాపి, సమనక్కారహేతునా.
౫౦౯. పచ్చయేహి పనేతేహి, సమేతేహి చతూహిపి;
మనోవిఞ్ఞాణమేవం తు, సమ్పయుత్తేహి జాయతే.
౫౧౦. మనో భవఙ్గచిత్తన్తి, వేదితబ్బం విభావినా;
ఆవజ్జనక్రియాచిత్తం, సమనక్కారోతి సఞ్ఞితం.
౫౧౧. వత్థుసన్నిస్సయేనాతి, నాయం సబ్బత్థ గచ్ఛతి;
భవం తు పఞ్చవోకారం, సన్ధాయ కథితో పన.
౫౧౨. పటిసన్ధాదిచిత్తాని, సబ్బానేకూనవీసతి;
కామే దస చ రూపేసు, పఞ్చ చత్తారిరూపిసు.
౫౧౩. కమ్మం కమ్మనిమిత్తఞ్చ, తథా గతినిమిత్తకం;
ఇదం హి తివిధం తేసం, ఆరమ్మణముదీరితం.
౫౧౪. కామావచరసన్ధీనం, పరిత్తారమ్మణం మతం;
పచ్చుప్పన్నమతీతం వా, హోతి నత్థి అనాగతం.
౫౧౫. అట్ఠేవ చ మహాపాకా, తీణి సన్తీరణాని చ;
ఏకాదసవిధం చిత్తం, తదారమ్మణసఞ్ఞితం.
౫౧౬. ఏకాదసవిధే చిత్తే, తదారమ్మణసఞ్ఞితే;
దస పుఞ్ఞవిపాకాని, ఏకం హోతి అపుఞ్ఞజం.
౫౧౭. మహాపాకా న జాయన్తే, రూపారూపభవద్వయే;
కామే రూపే భవే చేవ, హోతి సన్తీరణత్తయం.
౫౧౮. తదారమ్మణచిత్తాని, యాని వుత్తాని సత్థునా;
తేసు చిత్తం పనేకమ్పి, రూపారూపభవద్వయే.
౫౧౯. న తదారమ్మణం హుత్వా, పవత్తతి కదాచిపి;
కస్మా న హోతి చే తత్థ, బీజస్సాభావతో పన.
౫౨౦. పటిసన్ధిబీజం నత్థేత్థ, కామావచరసఞ్ఞితం;
రూపాదిగోచరే తస్స, భవేయ్య జనకం తు యం.
౫౨౧. చక్ఖువిఞ్ఞాణకాదీనం, నత్థితాపజ్జతీతి చే;
నిన్ద్రియానం పవత్తాను-భావతో చిత్తసమ్భవో.
౫౨౨. ఏకన్తేన యథా చేతం, తదారమ్మణమానసం;
నప్పవత్తతి సబ్బమ్పి, రూపారూపభవద్వయే.
౫౨౩. అకామావచరధమ్మేపి, తదేతం నానుబన్ధతి;
కస్మా అజనకత్తా హి, జనకస్సాసమానతో.
౫౨౪. జనకం తేన తుల్యం వా, కామావచరసఞ్ఞితం;
కుసలాకుసలాదిం తు, జవనం అనుబన్ధతి.
౫౨౫. కామావచరధమ్మాపి, యే మహగ్గతగోచరా;
హుత్వా వత్తన్తి తే చాపి, ఇదం నేవానుబన్ధతి.
౫౨౬. పరిత్తారమ్మణత్తా చ, ఏకన్తేన పనస్స హి;
తథాపరిచితత్తా చ, నానుబన్ధతి సబ్బదా.
౫౨౭. కిం తేన యుత్తివాదేన, వుత్తం అట్ఠకథాసు హి;
తదారమ్మణచిత్తాని, ఏకాదసపి సబ్బసో.
౫౨౮. నామగోత్తం పనారబ్భ, జవనే జవితేపి చ;
తదారమ్మణం న గణ్హన్తి, రూపారూపభవేసు వా.
౫౨౯. యదా పఞ్ఞత్తిమారబ్భ, జవనే జవితేపి వా;
తథా విపస్సనాయాపి, లక్ఖణారమ్మణాయ చ.
౫౩౦. తదారమ్మణా న లబ్భన్తి, మిచ్ఛత్తనియతేసుపి;
న లోకుత్తరధమ్మేపి, ఆరబ్భ జవనే గతే.
౫౩౧. తథా మహగ్గతే ధమ్మే, ఆరబ్భ జవనే పన;
పటిసమ్భిదాఞాణాని, ఆరబ్భ జవితేపి చ.
౫౩౨. మనోద్వారేపి సబ్బేసం, జవనానమనన్తరం;
తదారమ్మణచిత్తాని, భవన్తి అనుపుబ్బతో.
౫౩౩. న విజ్జతి మనోద్వారే, ఘట్టనారమ్మణస్స హి;
కథం భవఙ్గతో హోతి, వుట్ఠానం పన చేతసో.
౫౩౪. మనోద్వారేపి ఆపాథ-మాగచ్ఛన్తేవ గోచరా;
ఘట్టనాయ వినా తస్మా, చిత్తానం హోతి సమ్భవో.
౫౩౫. ద్వాదసాపుఞ్ఞచిత్తానం, విపాకా సత్తసత్తతి;
భవన్తి చతురాసీతి, పాపపాకా పవత్తియం.
౫౩౬. ఏకాదసవిధానం తు, హిత్వా ఉద్ధచ్చమానసం;
ఏకాదసవిధా చేవ, భవన్తి పటిసన్ధియో.
౫౩౭. క్రియచిత్తేసు సబ్బేసు, జవనం న చ హోతి యం;
తం వే కరణమత్తత్తా, వాతపుప్ఫసమం మతం.
౫౩౮. జవనత్తం తు సమ్పత్తం, కిచ్చసాధనతో పన;
ఛిన్నమూలస్స రుక్ఖస్స, పుప్ఫంవ అఫలం సియా.
౫౩౯. పటిచ్చ పన ఏతస్మా, ఫలమేతీతి పచ్చయో;
యో ధమ్మో యస్స ధమ్మస్స, ఠితియుప్పత్తియాపి వా.
౫౪౦. ఉపకారో హి సో తస్స, పచ్చయోతి పవుచ్చతి;
సమ్భవోపభవో హేతు, కారణం పచ్చయో మతో.
౫౪౧. లోభాది పన యో ధమ్మో, మూలట్ఠేనుపకారకో;
హేతూతి పన సో ధమ్మో, విఞ్ఞాతబ్బో విభావినా.
౫౪౨. లోభో దోసో చ మోహో చ,
తథాలోభాదయో తయో;
ఛళేవ హేతుయో హోన్తి,
జాతితో నవధా సియుం.
౫౪౩. ధమ్మానం కుసలాదీనం, కుసలాదిత్తసాధకో;
మూలట్ఠోతి వదన్తేవం, ఏకే ఆచరియా పన.
౫౪౪. ఏవం సన్తే తు హేతూనం, తంసముట్ఠానరూపిసు;
హేతుపచ్చయతా నేవ, సమ్పజ్జతి కదాచిపి.
౫౪౫. న హి తే పన రూపానం, సాధేన్తి కుసలాదికం;
న తేసం పన రూపానం, పచ్చయా న చ హోన్తి తే.
౫౪౬. తస్మా హి కుసలాదీనం, కుసలాదిత్తసాధకో;
మూలట్ఠోతి న గన్తబ్బో, విఞ్ఞునా సమయఞ్ఞునా.
౫౪౭. సుప్పతిట్ఠితభావస్స, సాధనేనుపకారకో;
మూలట్ఠోతి చ హేతూనం, విఞ్ఞాతబ్బో విభావినా.