౬. ఛట్ఠో పరిచ్ఛేదో
ఆరమ్మణవిభాగనిద్దేసో
౨౯౧. ఏతేసం పన చిత్తానం, ఆరమ్మణమితో పరం;
దస్సయిస్సామహం తేన, వినా నత్థి హి సమ్భవో.
౨౯౨. రూపం సద్దం గన్ధం రసం, ఫోట్ఠబ్బం ధమ్మమేవ చ;
ఛధా ఆరమ్మణం ఆహు, ఛళారమ్మణకోవిదా.
౨౯౩. తత్థ భూతే ఉపాదాయ, వణ్ణో చతుసముట్ఠితో;
సనిదస్సనపటిఘో, రూపారమ్మణసఞ్ఞితో.
౨౯౪. దువిధో హి సముద్దిట్ఠో, సద్దో చిత్తోతుసమ్భవో;
సవిఞ్ఞాణకసద్దోవ, హోతి చిత్తసముట్ఠితో.
౨౯౫. అవిఞ్ఞాణకసద్దో యో,
సో హోతూతుసముట్ఠితో;
దువిధోపి అయం సద్దో,
సద్దారమ్మణతం గతో.
౨౯౬. ధరీయతీతి గచ్ఛన్తో, గన్ధో సూచనతోపి వా;
అయం చతుసముట్ఠానో, గన్ధారమ్మణసమ్మతో.
౨౯౭. రసమానా రసన్తీతి, రసోతి పరికిత్తితో;
సోవ చతుసముట్ఠానో, రసారమ్మణనామకో.
౨౯౮. ఫుసీయతీతి ఫోట్ఠబ్బం, పథవీతేజవాయవో;
ఫోట్ఠబ్బం చతుసమ్భూతం, ఫోట్ఠబ్బారమ్మణం మతం.
౨౯౯. సబ్బం నామఞ్చ రూపఞ్చ, హిత్వా రూపాదిపఞ్చకం;
లక్ఖణాని చ పఞ్ఞత్తి-ధమ్మారమ్మణసఞ్ఞితం.
౩౦౦. ఛారమ్మణాని లబ్భన్తి, కామావచరభూమియం;
తీణి రూపే పనారూపే, ధమ్మారమ్మణమేకకం.
౩౦౧. ఖణవత్థుపరిత్తత్తా, ఆపాథం న వజన్తి యే;
తే ధమ్మారమ్మణా హోన్తి, యేసం రూపాదయో కిర.
౩౦౨. తే పటిక్ఖిపితబ్బావ, అఞ్ఞమఞ్ఞస్స గోచరం;
నేవ పచ్చనుభోన్తానం, మనో తేసం తు గోచరం.
౩౦౩. తఞ్చ ‘‘పచ్చనుభోతీ’’తి, వుత్తత్తా పన సత్థునా;
రూపాదారమ్మణానేవ, హోన్తి రూపాదయో పన.
౩౦౪. దిబ్బచక్ఖాదిఞాణానం, రూపాదీనేవ గోచరా;
అనాపాథగతానేవ, తానీతిపి న యుజ్జతి.
౩౦౫. యం రూపారమ్మణం హోన్తం, తం ధమ్మారమ్మణం కథం;
ఏవం సతి పనేతేసం, నియమోతి కథం భవే.
౩౦౬. సబ్బం ఆరమ్మణం ఏతం, ఛబ్బిధం సముదీరితం;
తం పరిత్తత్తికాదీనం, వసేన బహుధా మతం.
౩౦౭. సబ్బో కామవిపాకో చ, క్రియాహేతుద్వయమ్పి చ;
పఞ్చవీసతి ఏకన్తం, పరిత్తారమ్మణా సియుం.
౩౦౮. ఇట్ఠాదిభేదా పఞ్చేవ, రూపసద్దాదయో పన;
విఞ్ఞాణానం ద్విపఞ్చన్నం, గోచరా పటిపాటియా.
౩౦౯. రూపాదిపఞ్చకం సబ్బం, మనోధాతుత్తయస్స తు;
తేరసన్నం పనేతేసం, రూపక్ఖన్ధోవ గోచరో.
౩౧౦. నారూపం న చ పఞ్ఞత్తిం, నాతీతం న చనాగతం;
ఆరమ్మణం కరోన్తే చ, వత్తమానో హి గోచరో.
౩౧౧. తేరసేతాని చిత్తాని, జాయన్తే కామధాతుయం;
చత్తారి రూపావచరే, నేవ కిఞ్చి అరూపిసు.
౩౧౨. మహాపాకానమట్ఠన్నం, సన్తీరణత్తయస్సపి;
ఛసు ద్వారేసు రూపాదిఛపరిత్తాని గోచరా.
౩౧౩. రూపాదయో పరిత్తా ఛ, హసితుప్పాదగోచరా;
పఞ్చద్వారే పటుప్పన్నా, మనోద్వారే తికాలికా.
౩౧౪. దుతియారుప్పచిత్తఞ్చ, చతుత్థారుప్పమానసం;
ఛబ్బిధం నియతం హోతి, తం మహగ్గతగోచరం.
౩౧౫. నిబ్బానారమ్మణత్తా హి, ఏకన్తేన అనఞ్ఞతో;
అట్ఠానాసవచిత్తానం, అప్పమాణోవ గోచరో.
౩౧౬. చత్తారో ఞాణహీనా చ, కామావచరపుఞ్ఞతో;
క్రియతోపి చ చత్తారో, ద్వాదసాకుసలాని చ.
౩౧౭. పరిత్తారమ్మణా చేవ, తే మహగ్గతగోచరా;
పఞ్ఞత్తారమ్మణత్తా హి, నవత్తబ్బావ హోన్తి తే.
౩౧౮. చత్తారో ఞాణసంయుత్తా, పుఞ్ఞతో క్రియతోపి చ;
తథాభిఞ్ఞాద్వయఞ్చేవ, క్రియావోట్ఠబ్బనమ్పి చ.
౩౧౯. ఏకాదసన్నమేతేసం, తివిధో హోతి గోచరో;
పఞ్ఞత్తారమ్మణత్తా హి, నవత్తబ్బాపి హోన్తిమే.
౩౨౦. యాని వుత్తావసేసాని, చిత్తాని పన తాని హి;
నవత్తబ్బారమ్మణానీతి, విఞ్ఞేయ్యాని విభావినా.
పరిత్తారమ్మణత్తికం సమత్తం.
౩౨౧. దుతియారుప్పచిత్తఞ్చ, చతుత్థారుప్పమానసం;
ఛబ్బిధం పన ఏకన్త-అతీతారమ్మణం సియా.
౩౨౨. విఞ్ఞాణానం ద్విపఞ్చన్నం, మనోధాతుత్తయస్స చ;
పఞ్చ రూపాదయో ధమ్మా, పచ్చుప్పన్నావ గోచరా.
౩౨౩. అట్ఠ కామమహాపాకా, సన్తీరణత్తయమ్పి చ;
హసితుప్పాదచిత్తన్తి, ద్వాదసేతే తు మానసా.
౩౨౪. సియాతీతారమ్మణా పచ్చు-ప్పన్నానాగతగోచరా;
కుసలాకుసలా కామే, క్రియతో నవ మానసా.
౩౨౫. అభిఞ్ఞామానసా ద్వేపి, సియాతీతాదిగోచరా;
సన్తపఞ్ఞత్తికాలేపి, నవత్తబ్బా భవన్తిమే.
౩౨౬. సేసాని పన సబ్బాని, రూపారూపభవేసుపి;
నవత్తబ్బాని హోన్తేవ, అతీతారమ్మణాదినా.
౩౨౭. కామతో చ క్రియా పఞ్చ, రూపతో పఞ్చమీ క్రియా;
చిత్తానం ఛన్నమేతేసం, నత్థి కిఞ్చి అగోచరం.
౩౨౮. నిబ్బానఞ్చ ఫలం మగ్గం, రూపఞ్చారూపమేవ చ;
సక్కోన్తి గోచరం కాతుం, కతి చిత్తాని మే వద.
౩౨౯. చత్తారో ఞాణసంయుత్తా,
పుఞ్ఞతో క్రియతో తథా;
అభిఞ్ఞాహదయా ద్వేపి,
క్రియా వోట్ఠబ్బనమ్పి చ.
౩౩౦. సక్కోన్తి గోచరం కాతుం, చిత్తానేకాదసాపి చ;
నిబ్బానఞ్చ ఫలం మగ్గం, రూపఞ్చారూపమేవ చ.
౩౩౧. చిత్తేసు పన సబ్బేసు, కతి చిత్తాని మే వద;
అరహత్తఫలం మగ్గం, కాతుం సక్కోన్తి గోచరం.
౩౩౨. సబ్బేసు పన చిత్తేసు, ఛ చ చిత్తాని మే సుణ;
అరహత్తఫలం మగ్గం, కాతుం సక్కోన్తి గోచరం.
౩౩౩. చత్తారో ఞాణసంయుత్తా, క్రియా వోట్ఠబ్బనమ్పి చ;
క్రియాభిఞ్ఞా మనోధాతు, ఛ చ సక్కోన్తి గోచరం.
౩౩౪. చత్తారో ఞాణసంయుత్తా-భిఞ్ఞాచిత్తఞ్చ పుఞ్ఞతో;
నారహత్తం ఫలం మగ్గం, కాతుం సక్కోన్తి గోచరం.
౩౩౫. కస్మా అరహతో మగ్గ-చిత్తం వా ఫలమానసం;
పుథుజ్జనా వా సేక్ఖా వా, న సక్కోన్తి హి జానితుం.
౩౩౬. పుథుజ్జనో న జానాతి,
సోతాపన్నస్స మానసం;
సోతాపన్నో న జానాతి,
సకదాగామిస్స మానసం.
౩౩౭. సకదాగామీ న జానాతి, అనాగామిస్స మానసం;
అనాగామీ న జానాతి, అరహన్తస్స మానసం.
౩౩౮. హేట్ఠిమో హేట్ఠిమో నేవ, జానాతి ఉపరూపరి;
ఉపరూపరి జానాతి, హేట్ఠిమస్స చ మానసం.
౩౩౯. యో ధమ్మో యస్స ధమ్మస్స,
హోతి ఆరమ్మణం పన;
తముద్ధరిత్వా ఏకేకం,
పవక్ఖామి ఇతో పరం.
౩౪౦. కుసలారమ్మణం కామే, కుసలాకుసలస్స చ;
అభిఞ్ఞామానసస్సాపి, కుసలస్స క్రియస్స చ.
౩౪౧. కామావచరపాకస్స, తథా కామక్రియస్స చ;
ఏతేసం పన రాసీనం, ఛన్నం ఆరమ్మణం సియా.
౩౪౨. రూపావచరపుఞ్ఞాని, కామపాకం తతో వినా;
పఞ్చన్నం పన రాసీనం, హోన్తి ఆరమ్మణాని హి.
౩౪౩. ఆరుప్పకుసలఞ్చాపి, తేభూమకుసలస్స చ;
తేభూమకక్రియస్సాపి, తథేవాకుసలస్సపి.
౩౪౪. అరూపావచరపాకానం, ద్విన్నం పన చతుత్థదు;
ఇమేసం అట్ఠరాసీనం, హోతారమ్మణపచ్చయో.
౩౪౫. అపరియాపన్నపుఞ్ఞమ్పి, కామావచరతోపి చ;
రూపతో పఞ్చమస్సాపి, కుసలస్స క్రియస్స చ.
౩౪౬. చతున్నం పన రాసీనం, హోతి ఆరమ్మణం సదా;
తథేవాకుసలం కామ-రూపావచరతో పన.
౩౪౭. కుసలస్స క్రియస్సాపి, తథేవాకుసలస్స చ;
కామావచరపాకానం, ఛన్నం రాసీనమీరితం.
౩౪౮. విపాకారమ్మణం కామే, కామావచరతోపి చ;
రూపావచరతో చేవ, కుసలస్స క్రియస్స చ.
౩౪౯. కామావచరపాకానం, తథేవాకుసలస్స చ;
ఛన్నఞ్చ పన రాసీనం, హోతారమ్మణపచ్చయో.
౩౫౦. విపాకారమ్మణం రూపే, కామావచరతోపి చ;
రూపావచరతో చేవ, కుసలస్స క్రియస్స చ.
౩౫౧. అపుఞ్ఞస్సాతి పఞ్చన్నం, రాసీనం హోతి గోచరో;
అరూపావచరపాకేసు, అయమేవ నయో మతో.
౩౫౨. అపరియాపన్నపాకమ్పి, కామతో రూపతోపి చ;
కుసలస్స క్రియస్సాపి, హోతి ఆరమ్మణం పన.
౩౫౩. క్రియచిత్తమిదం కామే, కామావచరతోపి చ;
రూపావచరతో చేవ, కుసలస్స క్రియస్స చ.
౩౫౪. కామావచరపాకస్స, తథేవాకుసలస్స చ;
ఛన్నం రాసీనమేతేసం, హోతారమ్మణపచ్చయో.
౩౫౫. యం క్రియామానసం రూపే, కామపాకం తతో వినా;
పఞ్చన్నం పన రాసీనం, హోతి ఆరమ్మణం పన.
౩౫౬. క్రియాచిత్తం పనారుప్పే, తేసం పఞ్చన్నమేవ చ;
ఆరుప్పస్స క్రియస్సాపి, ఛన్నం హోతేవ గోచరో.
౩౫౭. రూపం చతుసముట్ఠానం, రూపారమ్మణసఞ్ఞితం;
కామావచరపుఞ్ఞస్స, తథేవ కుసలస్స చ.
౩౫౮. అభిఞ్ఞాద్వయచిత్తస్స, కామపాకక్రియస్స చ;
ఛన్నం రాసీనమేతేసం, హోతారమ్మణపచ్చయో.
౩౫౯. నిబ్బానారమ్మణం కామ-రూపావచరతో పన;
కుసలస్సుభయస్సాపి, కామరూపక్రియస్స చ.
౩౬౦. అపరియాపన్నతో చేవ, ఫలస్స కుసలస్స చ;