౪. చతుత్థో పరిచ్ఛేదో

విఞ్ఞాణక్ఖన్ధపకిణ్ణకనయసఙ్ఖేపో

౧౯౨. ఏకధాదినయోదాని, పటువడ్ఢాయ యోగినం;

వుచ్చతే విసయగ్గాహా, సబ్బమేకవిధం మనం.

౧౯౩. ఏకాసీతి తిభూమట్ఠం, లోకియం సుత్తరఞ్చ తం;

సేసం లోకుత్తరం అట్ఠ, అనుత్తరఞ్చితీ ద్విధా.

౧౯౪. లోకపాకక్రియాహేతూ, చేకహేతూతి సత్తహి;

తింస నాధిపతి సాధి-పతి సేసాతిపీ ద్విధా.

౧౯౫. ఛన్దచిత్తీహవీమంసా-స్వేకేన మతిమా యుతం;

వినా వీమంసమేకేన, ఞాణహీనమనం యుతం.

౧౯౬. పరిత్తానప్పమాణాని, మహగ్గతమనానితి;

తిధా ఛనవ చట్ఠ చ, తినవా చ యథాక్కమం.

౧౯౭. ద్విపఞ్చ చిత్తం విఞ్ఞాణం, తిస్సో హి మనోధాతుయో;

ఛసత్తతి మనోఞాణ-ధాతూతి తివిధా పున.

౧౯౮. ఏకారమ్మణచిత్తాని, అనభిఞ్ఞం మహగ్గతం;

అమలం పఞ్చవిఞ్ఞాణం, నవపఞ్చ భవన్తిమే.

౧౯౯. పఞ్చాలమ్బం మనోధాతు, సాభిఞ్ఞం కామధాతుజం;

సేసం ఛారమ్మణం తం హి, తేచత్తాలీస సఙ్ఖ్యతో.

౨౦౦. కామపాకదుసా చాది-మగ్గో చాదిక్రియా దువే;

రూపా సబ్బేతిరూపే న, తేచత్తాలీస హోన్తిమే.

౨౦౧. వినావ రూపేనారుప్ప-విపాకా చతురో సియుం;

ద్వేచత్తాలీస సేసాని, వత్తన్తుభయథాపి చ.

౨౦౨. చతుధాపి అహేత్వేకద్విహేతుకతిహేతుతో;

అట్ఠారస ద్వే బావీస, సత్తచత్తాలిసం భవే.

౨౦౩. కామే జవా సవోట్ఠబ్బా, అభిఞ్ఞాద్వయమేవ చ;

రూపిరియాపథవిఞ్ఞత్తికరామే చతురట్ఠకా.

౨౦౪. ఛబ్బీసతి జవా సేసా, కరా రూపిరియాపథే;

ద్విపఞ్చమనవజ్జాని, కామరూపఫలాని చ.

౨౦౫. ఆదిక్రియాతి చేకూన-వీస రూపకరా ఇమే;

సేసా చుద్దస భిన్నావచుతి సన్ధి న తీణిపి.

౨౦౬. ఏకకిచ్చాదితో పఞ్చ-విధా తత్థేకకిచ్చకా;

ద్విపఞ్చచిత్తం జవనం, మనోధాతుట్ఠసట్ఠిమే.

౨౦౭. ద్వికిచ్చాదీని వోట్ఠబ్బం, సుఖతీరం మహగ్గతే;

పాకా కామమహాపాకా, సేసా తీరా యథాక్కమం.

౨౦౮. దస్సనం సవనం దిట్ఠం, సుతం ఘాయనకాదికం;

తయం ముతం మనోధాతుత్తయం దిట్ఠం సుతం ముతం.

౨౦౯. దిట్ఠం సుతం ముతం ఞాతం, సాభిఞ్ఞం సేసకామికం;

విఞ్ఞాతారమ్మణం సేసమేవం ఛబ్బిధమీరయే.

౨౧౦. సత్తధా సత్తవిఞ్ఞాణధాతూనం తు వసా భవే;

వుచ్చతేదాని తస్సేవ, అనన్తరనయక్కమో.

౨౧౧. పుఞ్ఞేస్వాదిద్వయా కామే, రూపపుఞ్ఞమనన్తకం;

తప్పాదకుత్తరానన్తం, భవఙ్గఞ్చాదితీరణం.

౨౧౨. దుతియన్తద్వయా తీరం, భవఙ్గం తతియద్వయా;

తే అనన్తామలం పుఞ్ఞం, మజ్ఝత్తఞ్చ మహగ్గతం.

౨౧౩. సబ్బవారే సయఞ్చేతి, తేపఞ్ఞాస తిసత్త చ;

తేత్తింస చ భవన్తేతే, రూపేసు పన పుఞ్ఞతో.

౨౧౪. తప్పాకా చ మతియుత్త-కామపాకా సయం దస;

ఆరుప్పపుఞ్ఞతో తే చ, సకో పాకో సయం పున.

౨౧౫. అధోపాకా చ అన్తమ్హా, తతియఞ్చ ఫలన్తిమే;

దసేకద్వితిపఞ్చాహి, మగ్గా చేకం సకం ఫలం.

౨౧౬. లోభమూలేకహేతూహి, అన్తకామసుభా వియ;

సత్త దోసద్వయా కామ-భవఙ్గపేక్ఖవా సయం.

౨౧౭. మహాపాకతిహేతూహి, సావజ్జా సబ్బసన్ధియో;

కామచ్చుతీహి సేసాహి, సావజ్జా కామసన్ధియో.

౨౧౮. కామచ్చుతి చ వోట్ఠబ్బం, సయఞ్చ సుఖతీరతో;

పటిచ్ఛా తీరణాని ద్వే, ఇతరా సకతీరణం.

౨౧౯. సకం సకం పటిచ్ఛం తు, విఞ్ఞాణేహి ద్విపఞ్చహి;

రూపపాకేహి సావజ్జా, సన్ధియోహేతువజ్జితా.

౨౨౦. అరూపపాకేస్వాదిమ్హా, కామపాకా తిహేతుకా;

అన్తావజ్జమ్పి చారుప్ప-పాకా చ నవ హోన్తిమే.

౨౨౧. దుతియాదీహి తేయేవ, అధోపాకం వినా వినా;

ఫలా తిహేతుకా పాకా, సయఞ్చేతి చతుద్దస.

౨౨౨. ద్విపఞ్చాదిక్రియా హాసా, సయఞ్చారుప్పవజ్జితా;

ఞాణయుత్తభవఙ్గాతి, దస వోట్ఠబ్బతో పన.

౨౨౩. కామే జవా భవఙ్గా చ, కామరూపే సయమ్పి వా;

నవపఞ్చ సహేతాది-కిరియద్వయతో పన.

౨౨౪. సయం భవఙ్గమతిమా, రూపే సాతక్రియాపి చ;

తప్పాదకన్తిమఞ్చేతి, బావీస తతియా పన.

౨౨౫. తే చ పాకా సయఞ్చన్తే, ఫలం మజ్ఝా మహగ్గతా;

క్రియాతి వీసతి హోన్తి, సేసద్వీహి దుకేహి తు.

౨౨౬. వుత్తపాకా సయఞ్చేతి, చుద్దసేవం క్రియాజవా;

తదారమ్మణం ముఞ్చిత్వా, పట్ఠాననయతో నయే.

౨౨౭. అథ సాతక్రియా సాతం, సేసం సేసక్రియాపి చ;

తదాలమ్బం యథాయోగం, వదే అట్ఠకథానయా.

౨౨౮. మహగ్గతా క్రియా సబ్బా, సకపుఞ్ఞసమా తహిం;

అన్తా ఫలన్తిమం హోతి, అయమేవ విసేసతా.

౨౨౯. ఇమస్సానన్తరా ధమ్మా, ఏత్తకాతి పకాసితా;

ఇమం పనేత్తకేహీతి, వుచ్చతేయం నయోధునా.

౨౩౦. ద్వీహి కామజవా తీహి, రూపారూపా చతూహి తు;

మగ్గా ఛహి ఫలాది ద్వే, సేసా ద్వే పన సత్తహి.

౨౩౧. ఏకమ్హా దస పఞ్చహి, పటిచ్ఛా సుఖతీరణం;

కామే దోసక్రియాహీన-జవేహి గహతో సకా.

౨౩౨. కామే జవా క్రియాహీనా, తదాలమ్బా సవోట్ఠబ్బా;

సగహఞ్చేతి తేత్తింసచిత్తేహి పరతీరణా.

౨౩౩. కామపుఞ్ఞసుఖీతీరకణ్హవోట్ఠబ్బతో ద్వయం;

మహాపాకన్తిమం హోతి, అనారుప్పచుతీహి చ.

౨౩౪. సత్తతింస పనేతాని, ఏత్థ హిత్వా దుసద్వయం;

ఏతేహి పఞ్చతింసేహి, జాయతే దుతియద్వయం.

౨౩౫. సుఖతీరాది సత్తేతే, క్రియతో చాపి సమ్భవా;

ఞేయ్యా సేసాని చత్తారి, భవఙ్గేన చ లబ్భరే.

౨౩౬. మగ్గవజ్జా సవోట్ఠబ్బసుఖితీరజవాఖిలా;

చుతీతి నవకట్ఠాహి, తతియద్వయమాదిసే.

౨౩౭. ఏతేహి దోసవజ్జేహి, సత్తతీహితరద్వయం;

రూపపాకా వినారుప్పపాకాహేతుదుహేతుకే.

౨౩౮. తేహేవేకూనసట్ఠీహి, హోన్తిరుప్పాదికం వినా;

హాసావజ్జే జవే రూపే, అట్ఠఛక్కేహి తేహి తు.

౨౩౯. సాధోపాకేహి తేహేవ, దుతియాదీని అత్తనా;

అధోధోజవహీనేహి, ఏకేకూనేహి జాయరే.

౨౪౦. సుఖతీరభవఙ్గాని, సయఞ్చాతి తిసత్తహి;

అన్తావజ్జం అనారుప్పభవఙ్గేహి పనేతరం.

౨౪౧. వుత్తానన్తరసఙ్ఖాతో, నయో దాని అనేకధా;

పుగ్గలాదిప్పభేదాపి, పవత్తి తస్స వుచ్చతే.

౨౪౨. పుథుజ్జనస్స జాయన్తే, దిట్ఠికఙ్ఖాయుతాని వే;

సేక్ఖస్సేవామలా సత్త, అనన్తానితరస్స తు.

౨౪౩. అన్తామలం అనావజ్జక్రియా చేకూనవీసతి;

కుసలాకుసలా సేసా, హోన్తి సేక్ఖపుథుజ్జనే.

౨౪౪. ఇతరాని పనావజ్జద్వయం పాకా చ సాసవా;

తిణ్ణన్నమ్పి సియుం ఏవం, పఞ్చధా సత్తభేదతో.

౨౪౫. కామే సోళస ఘానాదిత్తయం దోసమహాఫలా;

రూపారూపే సపాకోతి, పఞ్చవీసతి ఏకజా.

౨౪౬. కామపాకా చ సేసాదిమగ్గో ఆదిక్రియా దువే;

రూపే జవాతి బావీస, ద్విజా సేసా తిధాతుజా.

౨౪౭. విత్థారోపి చ భూమీసు, ఞేయ్యో కామసుభాసుభం;

హాసవజ్జమహేతుఞ్చ, అపాయే సత్తతింసిమే.

౨౪౮. హిత్వా మహగ్గతే పాకే, అసీతి సేసకామిసు;

చక్ఖుసోతమనోధాతు, తీరణం వోట్ఠబ్బమ్పి చ.

౨౪౯. దోసహీనజవా సో సో, పాకో రూపే అనారియే;

పఞ్చసట్ఠి ఛసట్ఠీ తు, పరిత్తాభాదీసు తీసు.

౨౫౦. ఆదిపఞ్చామలా కఙ్ఖాదిట్ఠియుత్తే వినా తహిం;

తేయేవ పఞ్చపఞ్ఞాస, జాయరే సుద్ధభూమిసు.

౨౫౧. ఆదిమగ్గదుసాహాసరూపహీనజవా సకో;

పాకో వోట్ఠబ్బనఞ్చాతి, తితాలీసం సియుం నభే.

౨౫౨. అధోధోమనవజ్జా తే,

పాకో చేవ సకో సకో;

దుతియాదీసు జాయన్తే,

ద్వే ద్వే ఊనా తతో తతో.

౨౫౩. అరూపేస్వేకమేకస్మిం, రూపేస్వాదిత్తికేపి చ;

తికే చ తతియే ఏకం, ద్వే హోన్తి దుతియత్తికే.

౨౫౪. అన్తిమం రూపపాకం తు, ఛసు వేహప్ఫలాదిసు;

కామసుగతియంయేవ, మహాపాకా పవత్తరే.

౨౫౫. ఘాయనాదిత్తయం కామే, పటిఘద్వయమేవ చ;

సత్తరసేసు పఠమం, అమలం మానవాదిసు.

౨౫౬. అరియాపాయవజ్జేసు, చతురోదిప్ఫలాదికా;

అపాయారుప్పవజ్జేసు, హాసరూపసుభక్రియం.

౨౫౭. అపాయుద్ధత్తయం హిత్వా, హోతాకాససుభక్రియం;

తథాపాయుద్ధద్వే హిత్వా, విఞ్ఞాణకుసలక్రియం.

౨౫౮. భవగ్గాపాయవజ్జేసు, ఆకిఞ్చఞ్ఞసుభక్రియం;

దిట్ఠికఙ్ఖాయుతా సుద్ధే, వినా సబ్బాసు భూమిసు.

౨౫౯. అమలాని చ తీణన్తే,

భవగ్గే చ సుభక్రియా;

మహాక్రియా చ హోన్తేతే,

తేరసేవానపాయిసు.

౨౬౦. అనారుప్పే మనోధాతు, దస్సనం సవతీరణం;

కామే అనిట్ఠసంయోగే, బ్రహ్మానం పాపజం ఫలం.

౨౬౧. వోట్ఠబ్బం కామపుఞ్ఞఞ్చ, దిట్ఠిహీనం సఉద్ధవం;

చుద్దసేతాని చిత్తాని, జాయరే తింసభూమిసు.

౨౬౨. ఇన్ద్రియాని దువే అన్తద్వయవజ్జేస్వహేతుసు;

తీణి కఙ్ఖేతరాహేతుపాపే చత్తారి తేరస.

౨౬౩. ఛ ఞాణహీనే తబ్బన్తసాసవే సత్త నిమ్మలే;

చత్తాలీసే పనట్ఠేవం, ఞేయ్యమిన్ద్రియభేదతో.