౩. తతియో పరిచ్ఛేదో

చేతసికవిభాగనిద్దేసో

౮౯. సబ్బే చేతసికా వుత్తా, బుద్ధేనాదిచ్చబన్ధునా;

నామసామఞ్ఞతోయేవ, ద్వేపఞ్ఞాస భవన్తి తే.

సేయ్యథిదం – ఫస్సో వేదనా సఞ్ఞా చేతనా వితక్కో విచారో పీతి చిత్తేకగ్గతా వీరియం జీవితం ఛన్దో అధిమోక్ఖో మనసికారో తత్రమజ్ఝత్తతా సద్ధా సతి హిరీ ఓత్తప్పం అలోభో అదోసో అమోహో కాయప్పస్సద్ధిఆదీని ఛ యుగాని, తిస్సో విరతియో, కరుణా ముదితా లోభో దోసో మోహో ఉద్ధచ్చం మానో దిట్ఠి ఇస్సా మచ్ఛరియం కుక్కుచ్చం థినం మిద్ధం విచికిచ్ఛా అహిరికం అనోత్తప్పఞ్చాతి.

౯౦. చతుపఞ్ఞాసధా కామే, రూపే పఞ్చదసేరితా;

తే హోన్తి ద్వాదసారూపే, చత్తాలీసమనాసవా.

౯౧. ఏకవీససతం సబ్బే, చిత్తుప్పాదా సమాసతో;

ఏతేసు తేసముప్పత్తిం, ఉద్ధరిత్వా పనేకకం.

౯౨. ఫస్సాదీనం తు ధమ్మానం, పవక్ఖామి ఇతో పరం;

పాటవత్థాయ భిక్ఖూనం, చిత్తచేతసికేస్వహం.

౯౩. ఏకగ్గతా మనక్కారో, జీవితం ఫస్సపఞ్చకం;

అట్ఠేతే అవినిబ్భోగా, ఏకుప్పాదా సహక్ఖయా.

౯౪. ఫస్సో చ వేదనా సఞ్ఞా, చేతనా జీవితిన్ద్రియం;

ఏకగ్గతా మనక్కారో, సబ్బసాధారణా ఇమే.

౯౫. వితక్కో పఞ్చపఞ్ఞాస-చిత్తేసు సముదీరితో;

చారో ఛసట్ఠిచిత్తేసు, జాయతే నత్థి సంసయో.

౯౬. ఏకపఞ్ఞాసచిత్తేసు, పీతి తేసట్ఠియా సుఖం;

ఉపేక్ఖా పఞ్చపఞ్ఞాస-చిత్తే దుక్ఖం తు తీసు హి.

౯౭. హోతి ద్వాసట్ఠిచిత్తేసు, సోమనస్సిన్ద్రియం పన;

దుక్ఖిన్ద్రియం పనేకస్మిం, తథేకమ్హి సుఖిన్ద్రియం.

౯౮. పఞ్చుత్తరసతే చిత్తే, వీరియం ఆహ నాయకో;

చతుత్తరసతే చిత్తే, సమాధిన్ద్రియమబ్రవి.

౯౯. సబ్బాహేతుకచిత్తాని, ఠపేత్వా చేకహేతుకే;

ఏకుత్తరసతే చిత్తే, ఛన్దస్సుప్పత్తిముద్దిసే.

౧౦౦. ఠపేత్వా దస విఞ్ఞాణే, విచికిచ్ఛాయుతమ్పి చ;

దసుత్తరసతే చిత్తే, అధిమోక్ఖో ఉదీరితో.

౧౦౧. సద్ధా సతి హిరోత్తప్పం, అలోభాదోసమజ్ఝతా;

ఛళేవ యుగళా చాతి, ధమ్మా ఏకూనవీసతి.

౧౦౨. ఏకనవుతియా చిత్తే, జాయన్తి నియతా ఇమే;

అహేతుకేసు చిత్తేసు, అపుఞ్ఞేసు న జాయరే.

౧౦౩. ఏకూనాసీతియా చిత్తే, పఞ్ఞా జాయతి సబ్బదా;

అట్ఠవీసతియా చిత్తే, కరుణాముదితా సియుం.

౧౦౪. కామావచరపుఞ్ఞేసు, సబ్బలోకుత్తరేసు చ;

చత్తాలీసవిధే చిత్తే, సాట్ఠకే విరతిత్తయం.

౧౦౫. సద్ధా సతి హిరోత్తప్పం, అలోభాదిత్తయమ్పి చ;

యుగళాని ఛ మజ్ఝత్తం, కరుణాముదితాపి చ.

౧౦౬. తథా విరతియో తిస్సో, సబ్బే తే పఞ్చవీసతి;

కుసలాబ్యాకతా చాపి, కుసలేన పకాసితా.

౧౦౭. అహిరీకమనోత్తప్పం, మోహో ఉద్ధచ్చమేవ చ;

ద్వాదసాపుఞ్ఞచిత్తేసు, నియతాయేవ జాయరే.

౧౦౮. లోభో దోసో చ మోహో చ, మానో దిట్ఠి చ సంసయో;

మిద్ధముద్ధచ్చకుక్కుచ్చం, థినం మచ్ఛరియమ్పి చ.

౧౦౯. అహిరీకమనోత్తప్పం, ఇస్సా చ దోమనస్సకం;

ఏతే అకుసలా వుత్తా, ఏకన్తేన మహేసినా.

౧౧౦. లోభో అట్ఠసు నిద్దిట్ఠో, వుత్తా చతూసు దిట్ఠితు;

మానో దిట్ఠివియుత్తేసు, దోసోద్వీస్వేవ జాయతే.

౧౧౧. ఇస్సామచ్ఛేరకుక్కుచ్చా, ద్వీసు జాయన్తి నో సహ;

విచికిచ్ఛా పనేకస్మిం, థినమిద్ధం తు పఞ్చసు.

౧౧౨. ఫస్సో చ వేదనా సఞ్ఞా, చేతనా జీవితం మనో;

వితక్కో చ విచారో చ, పీతి వీరియసమాధి చ.

౧౧౩. ఛన్దో చేవాధిమోక్ఖో చ, మనసికారో చ చుద్దస;

కుసలాకుసలా చేవ, హోన్తి అబ్యాకతాపి చ.

౧౧౪. ఏకూనతింసచిత్తేసు, ఝానం పఞ్చఙ్గికం మతం;

చతుఝానఙ్గయుత్తాని, సత్తతింసాతి నిద్దిసే.

౧౧౫. ఏకాదసవిధం చిత్తం, తివఙ్గికముదీరితం;

చతుతింసవిధం చిత్తం, దువఙ్గికముదీరితం.

౧౧౬. సభావేనావితక్కేసు, ఝానఙ్గాని న ఉద్ధరే;

సబ్బాహేతుకచిత్తేసు, మగ్గఙ్గాని న ఉద్ధరే.

౧౧౭. తీణి సోళసచిత్తేసు, ఇన్ద్రియాని వదే బుధో;

ఏకస్మిం పన చత్తారి, పఞ్చ తేరససుద్ధరే.

౧౧౮. సత్త ద్వాదసచిత్తేసు, ఇన్ద్రియాని జినోబ్రవి;

ఏకేనూనేసు అట్ఠేవ, చత్తాలీసమనేసు చ.

౧౧౯. చత్తాలీసాయ చిత్తేసు, నవకం నాయకోబ్రవి;

ఏవం ఇన్ద్రియయోగోపి, వేదితబ్బో విభావినా.

౧౨౦. అమగ్గఙ్గాని నామేత్థ, అట్ఠారస అహేతుకా;

ఝానఙ్గాని న విజ్జన్తి, విఞ్ఞాణేసు ద్విపఞ్చసు.

౧౨౧. ఏకం చిత్తం దుమగ్గఙ్గం, తిమగ్గఙ్గాని సత్తసు;

చత్తాలీసాయ చిత్తేసు, మగ్గో సో చతురఙ్గికో.

౧౨౨. పఞ్చద్దససు చిత్తేసు, మగ్గో పఞ్చఙ్గికో మతో;

వుత్తో ద్వత్తింసచిత్తేసు, మగ్గో సత్తఙ్గికోపి చ.

౧౨౩. మగ్గో అట్ఠసు చిత్తేసు, మతో అట్ఠఙ్గికోతి హి;

ఏవం తు సబ్బచిత్తేసు, మగ్గఙ్గాని సముద్ధరే.

౧౨౪. బలాని ద్వే ద్విచిత్తేసు, ఏకస్మిం తీణి దీపయే;

ఏకాదససు చత్తారి, ఛ ద్వాదససు నిద్దిసే.

౧౨౫. ఏకూనాసీతియా సత్త, సోళసేవాబలాని తు;

చిత్తమేవం తు విఞ్ఞేయ్యం, సబలం అబలమ్పి చ.

౧౨౬. ఝానఙ్గమగ్గఙ్గబలిన్ద్రియాని,

చిత్తేసు జాయన్తి హి యేసు యాని;

మయా సమాసేన సముద్ధరిత్వా,

వుత్తాని సబ్బానిపి తాని తేసు.

ఇతి అభిధమ్మావతారే చేతసికవిభాగనిద్దేసో నామ

తతియో పరిచ్ఛేదో.