౪. చతుత్థో పరిచ్ఛేదో

ఏకవిధాదినిద్దేసో

౧౨౭. ఇతో పరం పవక్ఖామి, నయమేకవిధాదికం;

ఆభిధమ్మికభిక్ఖూనం, బుద్ధియా పన వుద్ధియా.

౧౨౮. సబ్బమేకవిధం చిత్తం, విజాననసభావతో;

దువిధఞ్చ భవే చిత్తం, అహేతుకసహేతుతో.

౧౨౯. పుఞ్ఞాపుఞ్ఞవిపాకా హి, కామే దస చ పఞ్చ చ;

క్రియా తిస్సోతి సబ్బేపి, అట్ఠారస అహేతుకా.

౧౩౦. ఏకసత్తతి సేసాని, చిత్తుప్పాదా మహేసినా;

సహేతుకాతి నిద్దిట్ఠా, తాదినా హేతువాదినా.

౧౩౧. సవత్థుకావత్థుకతో, తథోభయవసేన చ;

సబ్బం వుత్తపకారం తు, తివిధం హోతి మానసం.

౧౩౨. సబ్బో కామవిపాకో చ, రూపే పఞ్చదసాపి చ;

ఆదిమగ్గో సితుప్పాదో, మనోధాతు క్రియాపి చ.

౧౩౩. దోమనస్సద్వయఞ్చాపి, తేచత్తాలీస మానసా;

నుప్పజ్జన్తి వినా వత్థుం, ఏకన్తేన సవత్థుకా.

౧౩౪. అరూపావచరపాకా చ, ఏకన్తేన అవత్థుకా;

ద్వాచత్తాలీస సేసాని, చిత్తానుభయథా సియుం.

౧౩౫. ఏకేకారమ్మణం చిత్తం, పఞ్చారమ్మణమేవ చ;

ఛళారమ్మణకఞ్చేతి, ఏవమ్పి తివిధం సియా.

౧౩౬. విఞ్ఞాణాని చ ద్వేపఞ్చ, అట్ఠ లోకుత్తరాని చ;

సబ్బం మహగ్గతఞ్చేవ, ఠపేత్వాభిఞ్ఞమానసం.

౧౩౭. తేచత్తాలీస విఞ్ఞేయ్యా, ఏకేకారమ్మణా పన;

మనోధాతుత్తయం తత్థ, పఞ్చారమ్మణమీరితం.

౧౩౮. తేచత్తాలీస సేసాని, ఛళారమ్మణికా మతా;

తథా చ తివిధం చిత్తం, కుసలాకుసలాదితో.

౧౩౯. అహేతుం ఏకహేతుఞ్చ, ద్విహేతుఞ్చ తిహేతుకం;

ఏవం చతుబ్బిధం చిత్తం, విఞ్ఞాతబ్బం విభావినా.

౧౪౦. హేట్ఠా మయాపి నిద్దిట్ఠా, అట్ఠారస అహేతుకా;

విచికిచ్ఛుద్ధచ్చసంయుత్తం, ఏకహేతుముదీరితం.

౧౪౧. కామే ద్వాదసధా పుఞ్ఞ-విపాకక్రియతో పన;

దసధాకుసలా చాతి, బావీసతి దుహేతుకా.

౧౪౨. కామే ద్వాదసధా పుఞ్ఞ-విపాకక్రియతో పన;

సబ్బం మహగ్గతఞ్చేవ, అప్పమాణం తిహేతుకం.

౧౪౩. రూపీరియాపథవిఞ్ఞత్తి-జనకాజనకాదితో;

ఏవఞ్చాపి హి తం చిత్తం, హోతి సబ్బం చతుబ్బిధం.

౧౪౪. ద్వాదసాకుసలా తత్థ, కుసలా కామధాతుయా;

తథా దస క్రియా కామే, అభిఞ్ఞామానసం ద్వయం.

౧౪౫. సముట్ఠాపేన్తి రూపాని, కప్పేన్తి ఇరియాపథం;

జనయన్తి చ విఞ్ఞత్తిం, ఇమే ద్వత్తింస మానసా.

౧౪౬. కుసలా చ క్రియా చేవ, తే మహగ్గతమానసా;

అట్ఠానాసవచిత్తాని, ఛబ్బీసతి చ మానసా.

౧౪౭. సముట్ఠాపేన్తి రూపాని, కప్పేన్తి ఇరియాపథం;

చోపనం న చ పాపేన్తి, ద్వికిచ్చా నియతా ఇమే.

౧౪౮. ఠపేత్వా దస విఞ్ఞాణే, విపాకా ద్వీసు భూమిసు;

క్రియా చేవ మనోధాతు, ఇమానేకూనవీసతి.

౧౪౯. సముట్ఠాపేన్తి రూపాని, న కరోన్తితరద్వయం;

పున ద్వేపఞ్చవిఞ్ఞాణా, విపాకా చ అరూపిసు.

౧౫౦. సబ్బేసం సన్ధిచిత్తఞ్చ, చుతిచిత్తఞ్చారహతో;

న కరోన్తి తికిచ్చాని, ఇమే సోళస మానసా.

౧౫౧. ఏకద్వితిచతుట్ఠాన-పఞ్చట్ఠానపభేదతో;

పఞ్చధా చిత్తమక్ఖాసి, పఞ్చనిమ్మలలోచనో.

౧౫౨. కుసలాకుసలా సబ్బే, చిత్తుప్పాదా మహాక్రియా;

మహగ్గతా క్రియా చేవ, చత్తారో ఫలమానసా.

౧౫౩. సబ్బేవ పఞ్చపఞ్ఞాస, నిప్పపఞ్చేన సత్థునా;

జవనట్ఠానతోయేవ, ఏకట్ఠానే నియామితా.

౧౫౪. పున ద్వేపఞ్చవిఞ్ఞాణా, దస్సనే సవనే తథా;

ఘాయనే సాయనే ఠానే, ఫుసనే పటిపాటియా.

౧౫౫. మనోధాతుత్తికం ఠానే, ఆవజ్జనే పటిచ్ఛనే;

అట్ఠసట్ఠి భవన్తేతే, ఏకట్ఠానికతం గతా.

౧౫౬. పున ద్విట్ఠానికం నామ, చిత్తద్వయముదీరితం;

సోమనస్సయుతం పఞ్చ-ద్వారే సన్తీరణం సియా.

౧౫౭. తదారమ్మణం ఛద్వారే, బలవారమ్మణే సతి;

తథా వోట్ఠబ్బనం హోతి, పఞ్చద్వారేసు వోట్ఠబో.

౧౫౮. మనోద్వారేసు సబ్బేసం, హోతి ఆవజ్జనం పన;

ఇదం ద్విట్ఠానికం నామ, హోతి చిత్తద్వయం పన.

౧౫౯. పటిసన్ధిభవఙ్గస్స, చుతియా ఠానతో పన;

మహగ్గతవిపాకా తే, నవ తిట్ఠానికా మతా.

౧౬౦. అట్ఠ కామా మహాపాకా, పటిసన్ధిభవఙ్గతో;

తదారమ్మణతో చేవ, చుతిట్ఠానవసేన చ.

౧౬౧. చతుట్ఠానికచిత్తాని, అట్ఠ హోన్తీతి నిద్దిసే;

కుసలాకుసలపాకం తు-పేక్ఖాసహగతద్వయం.

౧౬౨. సన్తీరణం భవే పఞ్చ-ద్వారే ఛద్వారికేసు చ;

తదారమ్మణతం యాతి, బలవారమ్మణే సతి.

౧౬౩. పటిసన్ధిభవఙ్గానం, చుతిట్ఠానవసేన చ;

పఞ్చట్ఠానికచిత్తన్తి, ఇదం ద్వయముదీరితం.

౧౬౪. పఞ్చకిచ్చం ద్వయం చిత్తం, చతుకిచ్చం పనట్ఠకం;

తికిచ్చం నవకం ద్వే తు, ద్వికిచ్చా సేసమేకకం.

౧౬౫. భవఙ్గావజ్జనఞ్చేవ, దస్సనం సమ్పటిచ్ఛనం;

సన్తీరణం వోట్ఠబ్బనం, జవనం భవతి సత్తమం.

౧౬౬. ఛబ్బిధం హోతి తం ఛన్నం, విఞ్ఞాణానం పభేదతో;

సత్తధా సత్తవిఞ్ఞాణ-ధాతూనం తు పభేదతో.

౧౬౭. ఏకేకారమ్మణం ఛక్కం, పఞ్చారమ్మణభేదతో;

ఛళారమ్మణతో చేవ, హోతి అట్ఠవిధం మనో.

౧౬౮. తత్థ ద్వేపఞ్చవిఞ్ఞాణా, హోన్తి ఏకేకగోచరా;

రూపారమ్మణికా ద్వే తు, ద్వే ద్వే సద్దాదిగోచరా.

౧౬౯. సబ్బం మహగ్గతం చిత్తం, పఞ్చాభిఞ్ఞావివజ్జితం;

సబ్బం లోకుత్తరఞ్చేతి, ఏకేకారమ్మణం భవే.

౧౭౦. ఏకేకారమ్మణం ఛక్క-మిదం ఞేయ్యం విభావినా;

పఞ్చారమ్మణికం నామ, మనోధాతుత్తయం భవే.

౧౭౧. కామావచరచిత్తాని, చత్తాలీసం తథేకకం;

అభిఞ్ఞాని చ సబ్బాని, ఛళారమ్మణికానితి.

౧౭౨. చిత్తం నవవిధం హోతి, సత్తవిఞ్ఞాణధాతుసు;

పచ్ఛిమఞ్చ తిధా కత్వా, కుసలాకుసలాదితో.

౧౭౩. పుఞ్ఞాపుఞ్ఞవసేనేవ, విపాకక్రియభేదతో;

ఛసత్తతివిధో భేదో, మనోవిఞ్ఞాణధాతుయా.

౧౭౪. మనోధాతుం ద్విధా కత్వా, విపాకక్రియభేదతో;

నవధా పుబ్బవుత్తేహి, దసధా హోతి మానసం.

౧౭౫. ధాతుద్వయం తిధా కత్వా, పచ్ఛిమం పున పణ్డితో;

ఏకాదసవిధం చిత్తం, హోతీతి పరిదీపయే.

౧౭౬. మనోవిఞ్ఞాణధాతుమ్పి, కుసలాకుసలాదితో;

చతుధా విభజిత్వాన, వదే ద్వాదసధా ఠితం.

౧౭౭. భవే చుద్దసధా చిత్తం, చుద్దసట్ఠానభేదతో;

పటిసన్ధిభవఙ్గస్స, చుతియావజ్జనస్స చ.

౧౭౮. పఞ్చన్నం దస్సనాదీనం, సమ్పటిచ్ఛనచేతసో;

సన్తీరణస్స వోట్ఠబ్బ-జవనానం వసేన చ.

౧౭౯. తదారమ్మణచిత్తస్స, తథేవ ఠానభేదతో;

ఏవం చుద్దసధా చిత్తం, హోతీతి పరిదీపయే.

౧౮౦. భూమిపుగ్గలనానాత్త-వసేన చ పవత్తితో;

బహుధా పనిదం చిత్తం, హోతీతి చ విభావయే.

౧౮౧. ఏకవిధాదినయే పనిమస్మిం,

యో కుసలో మతిమా ఇధ భిక్ఖు;

తస్సభిధమ్మగతా పన అత్థా,

హత్థగతామలకా వియ హోన్తి.

ఇతి అభిధమ్మావతారే ఏకవిధాదినిద్దేసో నామ

చతుత్థో పరిచ్ఛేదో.