౫. భూమిపుగ్గలకథా
౧౮౦. ఇతో పరం పవక్ఖామి, భూమిపుగ్గలభేదతో;
చిత్తానం పన సబ్బేసం, కమతో సఙ్గహం కథం.
౧౮౧. నిరయఞ్చ తిరచ్ఛానయోని పేతాసురా తథా;
చతురాపాయభూమీతి, కామే దుగ్గతియో మతా.
౧౮౨. చాతుమహారాజికా చ, తావతింసా చ యామకా;
తుసితా చేవ నిమ్మానరతినో వసవత్తినో.
౧౮౩. ఛళేతే దేవలోకా చ, మానవాతి చ సత్తధా;
కామసుగతియో చేకాదసధా కామభూమియో.
౧౮౪. బ్రహ్మానం పారిసజ్జా చ, తథా బ్రహ్మపురోహితా;
మహాబ్రహ్మా చ తివిధా, పఠమజ్ఝానభూమియో.
౧౮౫. పరిత్తాభాప్పమాణాభా, తథేవాభస్సరాతి చ;
దుతియజ్ఝానభూమి చ, తివిధావ పకాసితా.
౧౮౬. పరిత్తసుభాప్పమాణాసుభా చ సుభకిణ్హకా;
తివిధాపి పవుచ్చన్తి, తతియజ్ఝానభూమియో.
౧౮౭. వేహప్ఫలా అసఞ్ఞీ చ, సుద్ధావాసా చ పఞ్చధా;
ఇచ్చేతా పన సత్తాపి, చతుత్థజ్ఝానభూమియో.
౧౮౮. అవిహా చ అతప్పా చ, సుదస్సా చ సుదస్సినో;
అకనిట్ఠాతి పఞ్చేతే, సుద్ధావాసా పకాసితా.
౧౮౯. ఇతి సోళసధా భిన్నా, బ్రహ్మలోకా పవుచ్చరే;
రూపిబ్రహ్మానమావాసా, రూపావచరభూమియో.
౧౯౦. ఆకాసానఞ్చాయతననామాదీహి పకాసితా;
అరూపిబ్రహ్మలోకా చ, చతుధారూపభూమియో.
౧౯౧. సోతాపన్నాదిభేదేన, చతుధానుత్తరా మతా;
పఞ్చతింస పనిచ్చేవం, సబ్బథాపి చ భూమియో.
౧౯౨. జాయన్తి చతురాపాయే, పాపపాకాయ సన్ధియా;
కామావచరదేవేసు, మహాపాకేహి జాయరే.
౧౯౩. అహేతుకా పుఞ్ఞపాకాహేతుకేన తు జాయరే;
భుమ్మదేవమనుస్సేసు, మహాపాకేహి చేతరే.
౧౯౪. విపాకం పఠమజ్ఝానం, పఠమజ్ఝానభూమియం;
దుతియం తతియఞ్చేవ, దుతియజ్ఝానభూమియం.
౧౯౫. తతియమ్హి చతుత్థం తు, చతుత్థమ్హి చ పఞ్చమం;
ఆరుప్పా చ కమేనేవ, ఆరుప్పే హోన్తి సన్ధియో.
౧౯౬. కాయవాచామనోద్వారే, కమ్మం పాణవధాదికం;
కత్వా పాపకచిత్తేహి, జాయన్తాపాయభూమియం.
౧౯౭. కాయవాచామనోద్వారే, దానం సీలఞ్చ భావనం;
కామపుఞ్ఞేహి కత్వాన, కామసుగతియం సియుం.
౧౯౮. పరిత్తం మజ్ఝిమం ఝానం, పణీతఞ్చ యథాక్కమం;
భావేత్వా తివిధా హోన్తి, తీసు భూమీసు యోగినో.
౧౯౯. వేహప్ఫలేసు జాయన్తి, భావేత్వా పఞ్చమం తథా;
సఞ్ఞావిరాగతఞ్చేవ, భావేత్వాసఞ్ఞిభూమియం.
౨౦౦. సుద్ధావాసేసు జాయన్తి, అనాగామికపుగ్గలా;
ఆరుప్పాని చ భావేత్వా, అరూపేసు యథాక్కమం.
౨౦౧. లోకుత్తరం తు భావేత్వా, యథాసకమనన్తరం;
సమాపత్తిక్ఖణే చేవ, అప్పేతి ఫలమానసం.
౨౦౨. అపాయమ్హా చుతా సత్తా, కామధాతుమ్హి జాయరే;
సబ్బట్ఠానేసు జాయన్తి, కామసుగతితో చుతా.
౨౦౩. చుతా జాయన్తి రూపమ్హా, సబ్బత్థాపాయవజ్జితే;
కామసుగతియం హోన్తి, అరూపాసఞ్ఞతో చుతా.
౨౦౪. తథారూపచుతా హోన్తి, తత్థేవోపరిమేవ చ;
వట్టమూలసముచ్ఛేదా, నిబ్బాయన్తి అనాసవా.
౨౦౫. సుద్ధావాసేస్వనాగామి-పుగ్గలావోపపజ్జరే;
కామధాతుమ్హి జాయన్తి, అనాగామివివజ్జితా.
౨౦౬. హేట్ఠుపపత్తిబ్రహ్మానం, అరియానం న కత్థచి;
అసఞ్ఞసత్తాపాయేసు, నత్థేవారియపుగ్గలా.
౨౦౭. వేహప్ఫలే అకనిట్ఠే, భవగ్గే చ పతిట్ఠితా;
న పునాఞ్ఞత్థ జాయన్తి, సబ్బే అరియపుగ్గలా.
౨౦౮. ఛసు దేవేస్వనాగామీ, వీతరాగా న తిట్ఠరే;
న చిరట్ఠాయినో తత్థ, లోకియాపి చ యోగినో.
౨౦౯. గిహిలిఙ్గే న తిట్ఠన్తి, మనుస్సేసు అనాసవా;
పబ్బజ్జాయఞ్చ భుమ్మే చ, బ్రహ్మత్తేపి చ తిట్ఠరే.
౨౧౦. యాని పఞ్ఞాస వస్సాని,
మనుస్సానం స పిణ్డితో;
ఏకో రత్తిదివో తేన,
మాసేకో తింస రత్తియో.
౨౧౧. ద్వాదసమాసియో వస్సో, తేన పఞ్చసతం భవే;
చాతుమహారాజికానం, పమాణమిదమాయునో.
౨౧౨. తం నవుతివస్ససత-సహస్సం పన పిణ్డితం;
గణనాయ మనుస్సానం, చతుభాగూపరూపరి.
౨౧౩. యం మనుస్సవస్ససతం, తదేకో దివసో కతో;
తేన వస్ససహస్సాయు, తావతింసేసు దేసితో.
౨౧౪. కోటిత్తయం సట్ఠిసతసహస్సఞ్చాధికం భవే;
గణనాయ మనుస్సానం, తావతింసేసు పిణ్డితం.
౨౧౫. ఆయుప్పమాణమిచ్చేవం, దేవానముపరూపరి;
ద్విక్ఖత్తుం ద్విగుణం కత్వా, చతుభాగముదాహటం.
౨౧౬. గణనాయ మనుస్సానం, తత్థ చుద్దస కోటియో;
చత్తాలీససతసహస్సాధికా యామభూమియం.
౨౧౭. తుసితానం పకాసేన్తి, సత్తపఞ్ఞాస కోటియో;
సట్ఠిసతసహస్సాని, వస్సాని అధికాని చ.
౨౧౮. నిమ్మానరతిదేవానం, ద్విసతం తింస కోటియో;
చత్తాలీసవస్ససతసహస్సాని చ సబ్బథా.
౨౧౯. నవకోటిసతఞ్చేకవీసతివస్సకోటియో;
సట్ఠివస్ససతసహస్సాధికా వసవత్తిసు.
౨౨౦. కప్పస్స తతియో భాగో, ఉపడ్ఢఞ్చ యథాక్కమం;
కప్పేకో ద్వే చ చత్తారో, అట్ఠ కప్పా చ సోళస.
౨౨౧. ద్వత్తింస చతుసట్ఠీ చ, నవసు బ్రహ్మభూమిసు;
వేహప్ఫలా అసఞ్ఞీ చ, పఞ్చకప్పసతాయుకా.
౨౨౨. కప్పసహస్సం ద్వే చత్తారి, అట్ఠ సోళస చక్కమా;
సహస్సాని చ కప్పానం, సుద్ధావాసానముద్దిసే.
౨౨౩. వీసకప్పసహస్సాని, చత్తాలీసఞ్చ సట్ఠి చ;
చతురాసీతిసహస్సా, కప్పా చారుప్పకే కమా.
౨౨౪. ఆయుప్పమాణనియమో, నత్థి భుమ్మే చ మానవే;
వస్సానం గణనా నత్థి, చతురాపాయభూమియం.
౨౨౫. పుథుజ్జనారియా చేతి, దువిధా హోన్తి పుగ్గలా;
తిహేతుకాదిభేదేన, తివిధా చ పుథుజ్జనా.
౨౨౬. మగ్గట్ఠా చ ఫలట్ఠా చ,
అట్ఠేవారియపుగ్గలా;
ఆదితో సత్త సేక్ఖా చ,
అసేక్ఖో చారహాపరో.
౨౨౭. అహేతుకావ లబ్భన్తి, సత్తా దుగ్గతియం పన;
తిహేతుకావ లబ్భన్తి, రూపారూపే సచిత్తకా.
౨౨౮. కామావచరదేవేసు, అహేతుకవివజ్జితా;
వినిపాతాసురే చేవ, మానవే చ తయోపి చ.
౨౨౯. అరియా నామ లబ్భన్తి, అసఞ్ఞాపాయవజ్జితే;
పుథుజ్జనా తు లబ్భన్తి, సుద్ధావాసవివజ్జితే.
౨౩౦. సుద్ధావాసమపాయఞ్చ, హిత్వాసఞ్ఞిభవం తిధా;
సోతాపన్నాదయో ద్వేపి, సేసట్ఠానేసు లబ్భరే.
౨౩౧. ఇతి సబ్బప్పభేదేన, భూమిపుగ్గలసఙ్గహం;
ఞత్వా విఞ్ఞూ విభావేయ్య, తత్థ చిత్తాని సమ్భవాతి.
ఇతి చిత్తవిభాగే భూమిపుగ్గలకథా నిట్ఠితా.
పఞ్చమో పరిచ్ఛేదో.