౨౦. కలాపకథా

౭౫౪. ఇతి వుత్తప్పకారేన, సబ్బం రూపమ్పి పిణ్డితం;

సహవుత్తినియామేన, ఏకవీసవిధం కథం.

౭౫౫. కమ్మం చిత్తోతుకాహారసముట్ఠానా యథాక్కమం;

నవ ఛ చతురో ద్వే చ, కలాపా ఏకవీసతి.

౭౫౬. జీవితఞ్చావినిబ్భోగ-రూపాని చ యథాక్కమం;

చక్ఖాదికేహి యోజేత్వా, దసకా అట్ఠ దీపితా.

౭౫౭. చక్ఖుసోతఘానజివ్హాదసకా చ చతుబ్బిధా;

కాయిత్థిపుమ్భావవత్థుదసకా చ తథాపరే.

౭౫౮. జీవితేనావినిబ్భోగరూపాని నవకన్తి చ;

నవేతే కమ్మజా నామ, కలాపా సముదీరితా.

౭౫౯. అవినిబ్భోగరూపాని, సుద్ధట్ఠకమథాపరం;

కాయవిఞ్ఞత్తినవకం, కాయవిఞ్ఞత్తియా సహ.

౭౬౦. వచీవిఞ్ఞత్తిదసకం, సద్దేన సహవుత్తితో;

లహుతాదేకాదసకం, తిణ్ణన్నం సహ సమ్భవా.

౭౬౧. కాయవిఞ్ఞత్తిలహుతాదీహి ద్వాదసకం భవే;

వచీవిఞ్ఞత్తిలహుతాదీహి తేరసకం తథా.

౭౬౨. ఇతి చిత్తసముట్ఠానా, కలాపా ఛ పకాసితా;

రూపాకారవికారమ్పి, సఙ్గహేత్వా యథారహం.

౭౬౩. సుద్ధట్ఠకం తు పఠమం, సద్దేన నవకం భవే;

లహుతాదేకాదసకం, లహుతాదీహి తీహిపి.

౭౬౪. సద్దేన లహుతాదీహి, తథా ద్వాదసకన్తి చ;

కలాపా ఉతుసమ్భూతా, చతుధావ పకిత్తితా.

౭౬౫. సుద్ధట్ఠకఞ్చ పఠమం, ఆహారజమథాపరం;

లహుతాదేకాదసకం, ఇతి ద్వే ఓజజా మతా.

౭౬౬. కలాపానం పరిచ్ఛేదలక్ఖణత్తా విచక్ఖణా;

న కలాపఙ్గమిచ్చాహు, ఆకాసం లక్ఖణాని చ.

౭౬౭. తత్థ చేకూననవుతి, తేసట్ఠి చ యథాక్కమం;

తాలీసేకూనవీసా చ, కలాపఙ్గాని తాని చ.

౭౬౮. లక్ఖణాకాసరూపాని, కలాపేసు తహిం తహిం;

పఞ్చ పఞ్చేతి రూపాని, తిసతం సోళసాధికం.

౭౬౯. అగహీతగ్గహణేన, అట్ఠవీసవిధానిపి;

రూపకోట్ఠాసనామేన, పఞ్చవీసతి భావయే.

౭౭౦. భూతత్తయం తు ఫోట్ఠబ్బం, కత్వాపచయసన్తతిం;

జాతిమేకఞ్చ కత్వా వా, వినాథ హదయం తహిం.

౭౭౧. ధమ్మసఙ్గణియం హేతం, రూపకణ్డే సరూపతో;

వత్థురూపం న నిద్దిట్ఠం, పట్ఠానే దేసితం తు తం.

౭౭౨. ద్వే సద్దనవకా చేవ,

తయో సుద్ధట్ఠకాపి చ;

ద్వే ద్వే చిత్తోతుసమ్భూతా,

ఏకో ఆహారజోతి చ.

౭౭౩. తేసముట్ఠానికా పఞ్చ, కమ్మజాని నవేతి చ;

రూపరూపవసేనేతే, కలాపా చుద్దసేరితా.

౭౭౪. దసకేస్వేవ సఙ్గయ్హ, జీవితనవకం తహిం;

భావద్దసకమేకం వా, కత్వా వత్థుం వినా తథా.

౭౭౫. సద్దా చిత్తోతుజా ద్వేవ, తేసముట్ఠానికా తయో;

సుద్ధట్ఠకా చ సత్తేవ, కమ్మజా దసకాని చ.

౭౭౬. ఛన్నవూతివిధం తత్థ, రూపం భాసన్తి పణ్డితా;

అగహీతగ్గహణేన, అట్ఠారసవిధం భవే.

౭౭౭. తేసమేవ కలాపానం, సత్తకచ్ఛక్కపఞ్చకా;

చతుక్కా చ తికద్వికా, ఏకకా చ యథారహం.

౭౭౮. ద్వే సత్త నవ ఛ తయో, తయోపి చ యథాక్కమం;

చత్తారోతి చతుత్తింస, సహవుత్తికరాసయో.

౭౭౯. చక్ఖుసోతఘానజివ్హా-కాయవత్థువసా సియుం;

ఇత్థిపుమ్భావదసకసహితా సత్తకా ద్విధా.

౭౮౦. చక్ఖుసోతఘానహీనా, పచ్చేకం ద్వే సభావకా;

అభావతో భావహీనో, ఇత్థం ఛక్కాపి సత్తధా.

౭౮౧. చక్ఖుసోతవిహీనా చ,

చక్ఖుఘానవిహీనకా;

సోతఘానవిహీనా చ,

సభావా ద్వే తయో తయో.

౭౮౨. చక్ఖాదేకేకతో హీనా,

తివిధాపి అభావతో;

ఇచ్చేవం పఞ్చకా నామ,

నవకా రాసయో సియుం.

౭౮౩. చక్ఖాదిత్తయహీనావ, ఏకతో ద్వే సభావకా;

చక్ఖాదిత్తయతో ద్వీహి, తయో హీనా అభావకా.

౭౮౪. రూపలోకే చక్ఖుసోత-వత్థుజీవితనవకా;

చత్తారోవ కలాపాతి, చతుక్కా ఛ యథారహం.

౭౮౫. జివ్హాకాయవత్థువసా,

అభావో ద్వే సభావకా;

కాయభావవత్థువసా,

ఇతి హోన్తి తయో తికా.

౭౮౬. కాయవత్థువసేనేకో, ద్వే చ చిత్తోతుసమ్భవా;

సద్దనవకట్ఠకాతి, దుకా చ తివిధా సియుం.

౭౮౭. జీవితనవకఞ్చేకం, తేసముట్ఠానికాని చ;

సుద్ధట్ఠకాని తీణీతి, చత్తారో ఏకకా సియుం.

౭౮౮. చతుత్తింస పనిచ్చేతే, సన్ధియఞ్చ పవత్తియం;

రూపరూపకలాపానం, రాసయో హోన్తి సమ్భవా.

౭౮౯. సత్తతి సట్ఠిమిచ్చేవమాదినా చ యథారహం;

కలాపరాసిరూపాని, తత్థ తత్థ విభావయే.

౭౯౦. సోళస పఞ్చదసేతిఆదిభేదవసాపి చ;

అగహీతగ్గహణేన, తత్థ తత్థ వినిద్దిసే.

౭౯౧. చతుచత్తాలీససతం, కలాపా హోన్తి పిణ్డితా;

ఛబ్బీస తత్థ రూపాని, సహస్సఞ్చ చతుస్సతం.

౭౯౨. ఇచ్చాపాయచతుక్కే చ, కామే సుగతిసత్తకే;

రూపే చ పఞ్చదసకే, అసఞ్ఞాపాయభూమియం.

౭౯౩. చతుకోట్ఠాసికేస్వేవ, సత్తవీసవిధేసుపి;

జాతిట్ఠానేసు సత్తానం, సన్ధియఞ్చ పవత్తియం.

౭౯౪. ఇన్ద్రియబద్ధసన్తానే, తథానిన్ద్రియకమ్హి చ;

బహిసఙ్ఖారసన్తానే, మతకాయే చ సమ్భవా.

౭౯౫. లబ్భమానకలాపా చ, కలాపానఞ్చ రాసయో;

తత్థ విత్థారసఙ్ఖేపా, రూపానం గణనాపి చ.

౭౯౬. ఏత్థ రూపా అవుత్తా హి, యథావుత్తానుసారతో;

విత్థారేత్వాన విఞ్ఞేయ్యా, సబ్బథాపి చ విఞ్ఞునాతి.

ఇతి రూపవిభాగే కలాపకథా నిట్ఠితా.

వీసతిమో పరిచ్ఛేదో.