౧౨. ద్వాదసమో పరిచ్ఛేదో
దసావత్థావిభాగో
౧౬౪౨. ఇచ్చట్ఠారసధా భిన్నా, పటిపక్ఖప్పహానతో;
లక్ఖణాకారభేదేన, తివిధాపి చ భావనా.
౧౬౪౩. కలాపతో సమ్మసనం, ఉదయబ్బయదస్సనం;
భఙ్గే ఞాణం భయే ఞాణం, ఞాణమాదీనవేపి చ.
౧౬౪౪. తథేవ నిబ్బిదాఞాణం, ఞాణం ముచ్చితుకమ్యతా;
పటిసఙ్ఖా చ సఙ్ఖారు-పేక్ఖాఞాణానులోమకం.
౧౬౪౫. ఇచ్చావత్థాపభేదేన, దసధాపి విభావితా;
సభాగత్థవిసేసేన, తిధా సఙ్గహితా పున.
౧౬౪౬. యథాభూతం నామ ఞాణత్తయం సమ్మసనాదికం;
భయాదిఞాణం తివిధం, నిబ్బిదాతి పవుచ్చతి.
౧౬౪౭. తథా ముచ్చితుకామాది, విరాగోవ చతుబ్బిధం;
లక్ఖణత్తయనిజ్ఝానవసేన పున వుట్ఠితా.
౧౬౪౮. సుఞ్ఞతఞ్చానిమిత్తఞ్చ, తథాప్పణిహితన్తి చ;
సాధేతి మగ్గసఙ్ఖాతం, విమోక్ఖత్తయముత్తమం.
౧౬౪౯. ఇతి భావేతుకామస్స, విభావేతి యథాక్కమం;
దసావత్థావిభాగేన, సమాదాయ యథా కథం.
౧౬౫౦. విసుద్ధో పఠమం తావ, సాధు సీలవిసుద్ధియా;
ఉపచారప్పనాయఞ్చ, ఠత్వా చిత్తవిసుద్ధియం.
౧౬౫౧. సప్పచ్చయం పరిగ్గయ్హ, నామరూపం సభావతో;
దిట్ఠికఙ్ఖావితరణం, పత్వా సుద్ధిం తతో పరం.
౧౬౫౨. అతీతానాగతే ఖన్ధే, పచ్చుప్పన్నే చ సాసవే;
కలాపతో సమ్మసిత్వా, సమ్మసేయ్య తిలక్ఖణం.
౧౬౫౩. ఆదాననిక్ఖేపనతో,
వయోవుద్ధత్థగామితో;
ఆహారతోపి ఉతుతో,
కమ్మతో చాపి చిత్తతో.
౧౬౫౪. ధమ్మతారూపతో చాపి, రూపసత్తకతో నయే;
కలాపతో యమకతో, ఖణికా పటిపాటితో.
౧౬౫౫. దిట్ఠిముగ్ఘాటయన్తో చ, మానముగ్ఘాటయం తథా;
నికన్తిపరియాదానో, నామసత్తకతో నయే.
౧౬౫౬. నిచ్చా చే న నిరుజ్ఝేయ్యుం, న బాధేయ్యుం సుఖా యది;
వసే వత్తేయ్యుమత్తా చే, తదభావా న తాదిసా.
౧౬౫౭. సమ్భవన్తి హి సఙ్ఖారా, సతి పచ్చయసమ్భవే;
తతో పచ్చయనిప్ఫన్నా, అవస్సం భేదగామినో.
౧౬౫౮. తదనిచ్చా ఖయట్ఠేన, దుక్ఖా నామ భయట్ఠతో;
అనత్తాసారకట్ఠేన, సఙ్ఖారాతి విభావయం.
౧౬౫౯. కాలేన సమ్మసే రూపం, నామం కాలేన సమ్మసే;
అజ్ఝత్తఞ్చ బహిద్ధా చ, సమాసబ్యాసతో తతో.
౧౬౬౦. యథోపట్ఠితభేదేన, సమ్మసన్తో సమూహతో;
కలాపతో సమ్మసనమితి భావేతి పణ్డితో.
౧౬౬౧. తస్సేవం సమ్మసన్తస్స, కమ్మఞ్ఞం హోతి మానసం;
సూపట్ఠన్తి చ సఙ్ఖారా, వోదాయతి చ భావనా.
౧౬౬౨. తతో పరం విపస్సన్తో, పరిగ్గణ్హాతి పణ్డితో;
పచ్చుప్పన్నసభావానం, ఖన్ధానముదయబ్బయం.
౧౬౬౩. తణ్హాసమ్మోహకమ్మేహి,
ఖన్ధపఞ్చకసభావో;
రూపమాహారతో హోతి,
ఫస్సతో వేదనాదయో.
౧౬౬౪. విఞ్ఞాణం నామరూపమ్హా, సమ్భోతీతి చ పస్సతో;
తస్స పచ్చయతో హోతి, ఖన్ధేసుదయదస్సనం.
౧౬౬౫. తణ్హాదీనం నిరోధా చ,
నిరోధో హోతి పస్సతో;
తథా వీసతిధా హోతి,
తత్థేవ వయదస్సనం.
౧౬౬౬. నిబ్బత్తివిపరిణామలక్ఖణం పన పస్సతో;
ఖణతో దసధా నేసముదయబ్బయదస్సనం.
౧౬౬౭. ఇత్థం పఞ్ఞాసధా భేదో,
ఖన్ధానముదయబ్బయో;
ఆయతనాదిభేదోపి,
యోజేతబ్బో యథారహం.
౧౬౬౮. తదేవమనుపస్సన్తో, ఖన్ధాయతనధాతుయో;
అనిచ్చా దుక్ఖానత్తాతి, భావేతి బహుధా బుధో.
౧౬౬౯. భావనాపసుతస్సేవం, పస్సతో బోధిపక్ఖియా;
పాతుభూతా పవత్తన్తి, విసేసేన విసారదా.
౧౬౭౦. సలక్ఖణపరిచ్ఛిన్నే, తిలక్ఖణవవత్థితే;
ఛన్దో సాసవసఙ్ఖారే, సారదం పరియేసతి.
౧౬౭౧. తత్థ పుబ్బఙ్గమం హుత్వా, సంపక్ఖన్దతి మానసం;
సఙ్కప్పోభినిరోపేతి, ఆహరన్తో పునప్పునం.
౧౬౭౨. యథావత్థుసభావేన, తతో సద్ధాధిముచ్చతి;
సతి సూపట్ఠితా హోతి, పరిగ్గయ్హ సభావతో.
౧౬౭౩. పఞ్ఞా సమ్పటివిజ్ఝన్తీ, సమాహచ్చ విపస్సతి;
పగ్గహేత్వాన వాయామో, పటిపాదేతి భావనం.
౧౬౭౪. తతో పీతిమనో హోతి, నిప్ఫాదితమనోరథో;
పామోజ్జబహులో హుత్వా, పస్సద్ధదరథో పన.
౧౬౭౫. విక్ఖేపుద్ధచ్చనిత్తిణ్ణో, సమాధియతి నిచ్చలో;
ఉపేక్ఖా భావనావీథిం, అధిట్ఠాతి తతో పరం.
౧౬౭౬. ఆరుళ్హయోగ్గాచరియో, ఆజానీయరథో వియ;
వాతాభావే పదీపోవ, పసన్నేకముఖట్ఠితా.
౧౬౭౭. సుఖుమా నిపుణాకారా, ఖురధారాగతా వియ;
గణ్హన్తీ భావనాగబ్భం, పవడ్ఢతి విపస్సనా.
౧౬౭౮. సమ్పత్తపటివేధస్స,
తస్సేవం తం విపస్సతో;
జాయతేకో ఉపక్లేసో,
దసోపక్లేసవత్థుకా.
౧౬౭౯. ఓభాసో పీతి పస్సద్ధి, అధిమోక్ఖో చ పగ్గహో;
సుఖం ఞాణముపట్ఠానముపేక్ఖా చ నికన్తి చ.
౧౬౮౦. జాతేస్వేతేసు యం కిఞ్చి, ఉళారం జాతవిమ్హయో;
దిస్వా విపస్సనామగ్గా, వోక్కమిత్వా తతో పరం.
౧౬౮౧. తమహంకారవిక్ఖిత్తో, అస్సాదేన్తో మమాయతి;
హోతాధిమానికో వాథ, మఞ్ఞన్తో తమనుత్తరం.
౧౬౮౨. సియా చేవముపక్లిట్ఠా, పతితా వాథ భావనా;
తత్థేవం పటిసఙ్ఖాయ, పటివిజ్ఝతి పణ్డితో.
౧౬౮౩. న తణ్హాదిట్ఠిమానేహి, పరియోగాహహేతుతో;
లక్ఖణాలమ్బణత్తా చ, లోకియాయం విపస్సనా.
౧౬౮౪. దిట్ఠిమాననికన్తీ చ, కుమ్మగ్గా పరిపన్థకా;
మగ్గో విసుద్ధియా నామ, విసుద్ధా చ విపస్సనా.
౧౬౮౫. సారథీవ రథం భన్తమితి సఙ్ఖాయ సాధుకం;
పవిట్ఠమగ్గం విక్ఖిత్తం, సమ్పాదేతి యథా పురే.
౧౬౮౬. ఇత్థం మగ్గే అమగ్గే చ, యాథావపటివేధకం;
మగ్గామగ్గవిసుద్ధీతి, ఞాణదస్సనమీరితం.
౧౬౮౭. చేతోపవత్తనాకారమితి సల్లక్ఖయం బుధో;
సాధుకం పటివిజ్ఝన్తో, సుఖుమం నిపుణం తతో.
౧౬౮౮. పరిపన్థే విమోచేత్వా, బోధేత్వా బోధిపక్ఖియే;
భావనం పటిపాదేన్తో, పునదేవోదయబ్బయం.
౧౬౮౯. సమధిట్ఠాయ మేధావీ, విపస్సతి తిలక్ఖణం;
ఉదయబ్బయఞాణన్తి, తమీరేన్తి తతో పరం.
౧౬౯౦. సఙ్ఖారానం విభూతత్తా, సాకారానం విసేసతో;
తిలక్ఖణానం దిట్ఠత్తా, సఙ్ఖారేసు సభావతో.
౧౬౯౧. పరిపన్థా విముత్తస్స, మగ్గామగ్గవిసుద్ధియా;
యథావీథిప్పవత్తస్స, పటిపత్తివిసుద్ధియా.
౧౬౯౨. ఇన్ద్రియానం సుతిక్ఖత్తా, పరిపక్కా విపస్సనా;
ఉదయమ్హా విముచ్చిత్వా, భఙ్గే ఠాతి యథా కథం.
౧౬౯౩. ఉప్పాదో పచ్చయాయత్తో, ధమ్మానమితి నిచ్ఛితే;
నిరోధానుగతా జాతి, సిద్ధావస్సం నియామతో.
౧౬౯౪. తతోదయావ పట్ఠాయ, అత్థాయ సూరియో వియ;
వినాసాయ పవత్తన్తా, వయన్తేవాతి పేక్ఖతి.
౧౬౯౫. ఉదయాభోగమోహాయ, వయన్తిచ్చేవ సబ్బథా;
భేదస్సభావమారబ్భ, ధమ్మేసు సతి తిట్ఠతి.
౧౬౯౬. అతీతా చ నిరుద్ధావ, నిరుజ్ఝిస్సన్తినాగతా;
నిరుజ్ఝన్తేవ వత్తన్తా, ఇచ్చేవమనుపస్సతో.
౧౬౯౭. నిజ్ఝరోవ గిరగ్గమ్హి, వారివోణతపోక్ఖరే;
పదీపో వియ ఝాయన్తో, ఆరగ్గేరివ సాసపో.
౧౬౯౮. ఆతపే వియ ఉస్సావో, పరిస్సావే జలం వియ;
మద్దితం ఫేణపిణ్డంవ, లోణపిణ్డమివోదకే.
౧౬౯౯. ఉదకే దణ్డరాజీవ, విజ్జుతావ వలాహకే;
జలం తత్తకపాలేవ, సలిలే వియ బుబ్బుళం.
౧౭౦౦. వాతబ్భాహతతూలంవ, తీరం పత్తావ వీచియో;
ఫలం బన్ధనముత్తంవ, తిణానీవ హుతావహే.
౧౭౦౧. జాయన్తాపి చ జియ్యన్తా, మియ్యన్తా చ నిరన్తరం;
నిరోధాయాభిధావన్తా, భఙ్గాభిముఖపాతినో.
౧౭౦౨. విగచ్ఛన్తావ దిస్సన్తి, ఖీయన్తన్తరధాయినో;
విద్ధంసయన్తా సఙ్ఖారా, పతన్తా చ వినాసినో.
౧౭౦౩. భఙ్గఞాణం తమక్ఖాతం, యేన ఞాణేన పస్సతో;
అనిచ్చన్తానుధావన్తి, తివిధాపి విపస్సనా.
౧౭౦౪. ఉదయబ్బయభఙ్గేసు, పాకటా హి అనిచ్చతా;
భయాదీనవనిబ్బేదే, దుక్ఖతానత్తతా తతో.
౧౭౦౫. ఇత్థం భఙ్గమధిట్ఠాయ, పస్సన్తస్స తిలక్ఖణం;
సఙ్ఖారా సభయా హుత్వా, సముపట్ఠన్తి యోగినో.
౧౭౦౬. వాళమిగానుబద్ధావ, నిమ్ముజ్జన్తా వియణ్ణవే;
అమనుస్సగహితావ, పరిక్ఖిత్తావ వేరిహి.
౧౭౦౭. కణ్హసప్పసమాలీళ్హా, చణ్డహత్థిసముట్ఠితా;
పపాతావాటపక్ఖన్తా, పతన్తావ హుతావహే.
౧౭౦౮. వజ్ఝప్పత్తా మహాచోరా, ఛిజ్జన్తా వియ సీసతో;
సూలమారోపియన్తావ, పబ్బతేనోత్థటా వియ.
౧౭౦౯. జాతిసఙ్కటపక్ఖన్తా, జరాబ్యాధినిపీళితా;
మరణాసనిసమ్మద్దా, మహాబ్యసనభాగినో.
౧౭౧౦. మచ్చునబ్భాహతా నిచ్చం, దుక్ఖభారసమోత్థటా;
సోకోపాయాసనిస్సన్దా, పరిదేవపరాయణా.