౪. చతుత్థో పరిచ్ఛేదో

పకిణ్ణకవిభాగో

౨౧౧. ఇతో పరం కిచ్చతో చ, ద్వారాలమ్బణవత్థుతో;

భూమిపుగ్గలతో ఠానా, జనకా చ యథారహం.

౨౧౨. సఙ్గహో చ పవత్తి చ, పటిసన్ధిపవత్తిసు;

చిత్తుప్పాదవసేనేవ, సంఖిపిత్వాన నియ్యతే.

౨౧౩. రూపారూపమహాపాకా, ముపేక్ఖాతీరణద్వయం;

చుతిసన్ధిభవఙ్గాని, చిత్తానేకూనవీసతి.

౨౧౪. ఆవజ్జనం తు యుగళం, దస్సనం సవనం తథా;

ఘాయనం సాయనఞ్చేవ, ఫుసనం సమ్పటిచ్ఛనం.

౨౧౫. తీణి తీరణచిత్తాని, ఏకం వోట్ఠబ్బనం మతం;

పఞ్చద్వారే మనోద్వారే, తదావజ్జననామకం.

౨౧౬. పఞ్చపఞ్ఞాస జవనకిచ్చానీతి వినిద్దిసే;

క్రియా చావజ్జనం హిత్వా, కుసలాకుసలప్ఫలం.

౨౧౭. తదాలమ్బణచిత్తాని, భవన్తేకాదసేవ హి;

మహావిపాకచిత్తాని, అట్ఠ సన్తీరణత్తయం.

౨౧౮. పఞ్చకిచ్చన్తి భాసన్తి, ఉపేక్ఖాతీరణద్వయం;

చతుకిచ్చా మహాపాకా, తికకిచ్చా మహగ్గతా.

౨౧౯. దుకిచ్చమితి వోట్ఠబ్బం, సుఖతీరణమీరితం;

పఞ్చవిఞ్ఞాణజవనమనోధాతుత్తికం పన.

౨౨౦. ఏకకిచ్చాతి భాసన్తి, అట్ఠసట్ఠి విభావినో;

ఇచ్చేవం కిచ్చభేదేన, చిత్తుప్పాదా వవత్థితా.

౨౨౧. చక్ఖుసోతఘానజివ్హా-కాయధాతు యథాక్కమం;

పఞ్చద్వారా భవఙ్గం తు, మనోద్వారం పవుచ్చతి.

౨౨౨. ఘానాదయో తయో రూపే, పఞ్చ చక్ఖాదయో తథా;

అరూపే నత్థుభయత్థ, తదాలమ్బణమానసం.

౨౨౩. ఛ ద్వారా వీథిచిత్తాని, సత్త కామీసు రూపిసు;

ద్వారత్తయం ఛ చిత్తాని, మనోద్వారమరూపిసు.

౨౨౪. పటిసన్ధాదిభూతా హి, అవసానే చుతిట్ఠితా;

మజ్ఝే భవఙ్గం ఛేత్వాన, పచ్చేకం వీథి జాయతి.

౨౨౫. రూపాదారమ్మణే చక్ఖు-పసాదాదిమ్హి ఘట్టితే;

ఆవజ్జనాదయో హోన్తి, భవఙ్గద్విచలా పరం.

౨౨౬. పరిణామే భవఙ్గస్స, ఆలమ్బే గహణారహే;

తథా వీథి మనోద్వారే, యథాసమ్భవతో భవే.

౨౨౭. ఆవజ్జా పఞ్చవిఞ్ఞాణం, సమ్పటిచ్ఛనతీరణం;

వోట్ఠబ్బకామజవనం, తదాలమ్బణమానసం.

౨౨౮. సత్తేవం వీథిచిత్తాని, చిత్తుప్పాదా చతుద్దస;

చతుపఞ్ఞాస విత్థారా, పఞ్చద్వారే యథారహం.

౨౨౯. ఉప్పాదట్ఠితిభఙ్గానం, వసా చిత్తక్ఖణం తయం;

రూపానం ఠితి ఏకూన-పఞ్ఞాసఞ్చ దుకే దుకం.

౨౩౦. పరిత్తేతిపరిత్తే చ, మహన్తేతిమహన్తకే;

వోట్ఠబ్బమోఘజవనం, తదాలమ్బన్తి తం కమా.

౨౩౧. ఆవజ్జనఞ్చ జవనం, మనోద్వారే తు గోచరే;

విభూతే తు తదాలమ్బం, విత్థారా సత్తసట్ఠి తే.

౨౩౨. కామే జవనసత్తాల-మ్బణానం నియమే సతి;

విభూతేతిమహన్తే చ, తదాలమ్బణమీరితం.

౨౩౩. పఞ్చద్వారే మనోధాతు, పచ్చేకమ్హి యథాక్కమం;

పఞ్చవిఞ్ఞాణయుగళం, పచ్చేకం తు పకాసితం.

౨౩౪. మనోద్వారే తు జవనం, మహగ్గతమనుత్తరం;

సుఖతీరణవోట్ఠబ్బం, పరిత్తజవనం ఛసు.

౨౩౫. మహావిపాకచిత్తాని, ఉపేక్ఖాతీరణద్వయం;

ఛసు ద్వారేసు జాయన్తి, వీథిముత్తాని చేకదా.

౨౩౬. సత్తతి వీథిచిత్తాని, విపాకా తు మహగ్గతా;

నవ వీథివిముత్తా చ, దువిధాపి దసీరితా.

౨౩౭. ఇచ్చేవం ద్వారభేదేన, విభావేత్వా తతో పరం;

ఞేయ్యా గోచరభేదేన, చిత్తుప్పాదా యథారహం.

౨౩౮. రూపసద్దగన్ధరసఫోట్ఠబ్బా పఞ్చ గోచరా;

సేసఞ్చ రూపపఞ్ఞత్తినామఞ్చ ధమ్మగోచరం.

౨౩౯. పఞ్చద్వారే వత్తమానం, పఞ్చాలమ్బం యథాక్కమం;

ఛాలమ్బణం మనోద్వారే, అతీతానాగతమ్పి చ.

౨౪౦. పఞ్ఞత్తాతీతవత్తన్తం, ఛద్వారగ్గహితం పన;

ఛళారమ్మణసఙ్ఖాతం, యేభుయ్యేన భవన్తరే.

౨౪౧. నిమిత్తగతికమ్మానం, కమ్మమేవాథ గోచరం;

పటిసన్ధిభవఙ్గానం, చుతియావ యథారహం.

౨౪౨. పఞ్చాలమ్బే మనోధాతు, పచ్చేకమ్హి యథాక్కమం;

పఞ్చవిఞ్ఞాణయుగళం, పచ్చేకం తు పకాసితం.

౨౪౩. కామపాకాని సేసాని, హసనఞ్చ పరిత్తకే;

ఞాణహీనానిపుఞ్ఞాని, జవనాని అనిమ్మలే.

౨౪౪. తిహేతుకామపుఞ్ఞాని, పుఞ్ఞాభిఞ్ఞా చ లోకియా;

సబ్బాలమ్బే పవత్తన్తి, అగ్గమగ్గఫలం వినా.

౨౪౫. క్రియాభిఞ్ఞా చ వోట్ఠబ్బం, క్రియా కామే తిహేతుకా;

సబ్బాలమ్బే పవత్తన్తి, నిబ్బానే నిమ్మలా సియుం.

౨౪౬. దుతియఞ్చ చతుత్థఞ్చ, ఆరుప్పేసు మహగ్గతే;

మహగ్గతఞ్ఞే వోహారే, అయమాలమ్బణే నయో.

౨౪౭. చక్ఖుసోతఘానజివ్హా-కాయహదయవత్థునా;

కామలోకే ఛవత్థూని, నిస్సితా సత్త ధాతుయో.

౨౪౮. పఞ్చవిఞ్ఞాణధాతూ చ, తాసం పుబ్బాపరత్తయం;

మనోధాతు తతో సేసా, మనోవిఞ్ఞాణధాతు చ.

౨౪౯. చతస్సో ధాతుయో రూపే, తీణి వత్థూని నిస్సితా;

అరూపే తు అనిస్సాయ, ధాత్వేకావ పవత్తతి.

౨౫౦. పఞ్చప్పసాదే నిస్సాయ, పచ్చేకం తు యథాక్కమం;

పఞ్చవిఞ్ఞాణయుగళం, భవతీతి పకాసితం.

౨౫౧. కామపాకాని సేసాని, మగ్గావజ్జనమాదితో;

హసనం పటిఘారూపా-వచరం వత్థునిస్సితం.

౨౫౨. ద్వేచత్తాలీస నిస్సాయ, అనిస్సాయ చ జాయరే;

అనిస్సాయ విపాకాని, ఆరుప్పేతి సమీరితం.

౨౫౩. ఇచ్చేవం వత్థుభేదేన, చిత్తుప్పాదా పకాసితా;

తతో పరం విభావేయ్య, భూమిభేదేన పణ్డితో.

౨౫౪. నిరయే పేతలోకే చ, తిరచ్ఛానాసురే తథా;

పాపకమ్మోపపజ్జన్తి, పాపపాకాయ సన్ధియా.

౨౫౫. భూమిస్సితేసు దేవేసు, మనుస్సేసుపి హీనకా;

అహేతుకాయ జాయన్తి, పుఞ్ఞపాకాయ సన్ధియా.

౨౫౬. చాతుమహారాజికా చ, తావతింసా చ యామకా;

తుసితా చేవ నిమ్మానరతినో వసవత్తినో.

౨౫౭. ఇచ్చేవం ఛసు దేవేసు, మనుస్సేసు చ జాయరే;

మహావిపాకసన్ధీహి, కామపుఞ్ఞకతా జనా.

౨౫౮. బ్రహ్మానం పారిసజ్జా చ, తథా బ్రహ్మపురోహితా;

మహాబ్రహ్మా చ జాయన్తి, పఠమజ్ఝానసన్ధియా.

౨౫౯. పరిత్తా అప్పమాణాభా, జాయన్తాభస్సరా తథా;

దుతియజ్ఝానపాకాయ, తతియాయ చ సన్ధియా.

౨౬౦. పరిత్తసుభప్పమాణసుభా చ సుభకిణ్హకా;

చతుత్థాయ తు జాయన్తి, తతియజ్ఝానభూమికా.

౨౬౧. వేహప్ఫలా అసఞ్ఞీ చ, సుద్ధావాసాతి సత్తసు;

పఞ్చమాయ చ జాయన్తి, అసఞ్ఞీచిత్తవజ్జితా.

౨౬౨. అవిహా చ అతప్పా చ, సుదస్సా చ సుదస్సినో;

అకనిట్ఠాతి పఞ్చేతే, సుద్ధావాసా పకాసితా.

౨౬౩. ఆకాసానఞ్చాయతనపాకాదీహి యథాక్కమం;

ఆకాసానఞ్చాయతనభూమికాదీసు జాయరే.

౨౬౪. చుతిసన్ధిభవఙ్గానం, వసా పాకా మహగ్గతా;

కామే సహేతుకా పాకా, తదాలమ్బణతోపి చ.

౨౬౫. యథావుత్తనియామేన, భూమీస్వేకావ జాయరే;

చిత్తుప్పాదేసు సబ్బత్థ, న త్వేవాసఞ్ఞినో మతా.

౨౬౬. ఘానజివ్హాకాయధాతు-నిస్సితం మానసం తథా;

పటిఘద్వయమిచ్చేవమట్ఠ హోన్తేవ కామిసు.

౨౬౭. చక్ఖుసోతఞ్చ విఞ్ఞాణం, మనోధాతు చ తీరణం;

కామరూపేసు జాయన్తి, యథాసమ్భవతో దస.

౨౬౮. వోట్ఠబ్బకామపుఞ్ఞాని, విప్పయుత్తాని దిట్ఠియా;

ఉద్ధచ్చసహితఞ్చేతి, సబ్బత్థేతాని చుద్దస.

౨౬౯. కఙ్ఖితం దిట్ఠియుత్తాని, సుద్ధావాసవివజ్జితే;

సితఞ్చ రూపజవన-మారుప్పాపాయవజ్జితే.

౨౭౦. కామక్రియా సహేతూ చ, ఉద్ధం లోకుత్తరత్తయం;

చతుత్థారుప్పజవనం, సబ్బత్థాపాయవజ్జితే.

౨౭౧. సేసమారుప్పజవనం, హిత్వాపాయం యథాక్కమం;

ఉద్ధమారుప్పభూమిఞ్చ, జాయతీతి విభావయే.

౨౭౨. సోతాపత్తిఫలాదీని, చత్తారానుత్తరాని తు;

సుద్ధావాసమపాయఞ్చ, హిత్వా సబ్బత్థ జాయరే.

౨౭౩. సుద్ధావాసమపాయఞ్చ, హిత్వారూపఞ్చ సబ్బథా;

పఠమానుత్తరో మగ్గో, సేసట్ఠానేసు జాయతి.

౨౭౪. సత్తతింస అపాయేసు, కామేసీతి పకాసితా;

పఞ్చపఞ్ఞాస సుద్ధేసు, రూపేస్వేకూనసత్తతి.

౨౭౫. ఛచత్తాలీస ఆరుప్పే, ఉప్పజ్జన్తి యథారహం;

ఇచ్చేవం భూమిభేదేన, చిత్తుప్పాదా పకాసితా.

౨౭౬. తిహేతుసత్తే సబ్బాని, ద్విహేతుకాహేతుకే పన;

పరిత్తాని వివజ్జేత్వా, ఞాణపాకక్రియాజవే.

౨౭౭. పుథుజ్జనానం సమ్భోన్తి, దిట్ఠియుత్తఞ్చ కఙ్ఖితం;

సోతాపన్నాదితిణ్ణమ్పి, ఫలం హోతి యథాసకం.

౨౭౮. వీతరాగస్స జవనం, క్రియా చన్తిమనుత్తరం;

పుథుజ్జనాదితిణ్ణమ్పి, పటిఘం సముదీరితం.

౨౭౯. జవా పుథుజ్జనాదీనం, చతున్నం సేస సాసవా;

సాసవావజ్జపాకాని, పఞ్చన్నమపి దీపయే.

౨౮౦. పుథుజ్జనేసు తేసట్ఠి, సోతాపన్నాదికద్వయే;

ఏకూనసట్ఠి చిత్తాని, అనాగామికపుగ్గలే.

౨౮౧. సత్తపఞ్ఞాస జాయన్తి, తేపఞ్ఞాస అనాసవే;

మగ్గట్ఠేసు సకో మగ్గో, పుగ్గలేసు అయం నయో.

౨౮౨. తిహేతుకామచుతియా, సబ్బాపి పటిసన్ధియో;

ద్విహేతాహేతుచుతియా, కామావచరసన్ధియో.

౨౮౩. రూపావచరచుతియా, సహేతుపటిసన్ధియో;

ఆరుప్పారుప్పచుతియా, హేట్ఠిమారుప్పవజ్జితా.

౨౮౪. పటిసన్ధి తథా కామే, తిహేతుపటిసన్ధియో;

భవన్తీతి చ మేధావీ, చుతిసన్ధినయం నయే.