౧. పఠమో పరిచ్ఛేదో
నామత్తయవిభాగో
౩. తత్థ చిత్తం చేతసికం, నిబ్బానన్తి మతం తిధా;
నామం రూపం తు దువిధం, భూతోపాదాయభేదతో.
౪. కామభూమాదిభేదేన, తత్థ చిత్తం చతుబ్బిధం;
చేతోయుత్తా ద్విపఞ్ఞాస, ధమ్మా చేతసికా మతా.
౫. చక్ఖుసోతఘానజివ్హా-కాయవిఞ్ఞాణధాతుయో;
సమ్పటిచ్ఛనచిత్తఞ్చ, తథా సన్తీరణద్వయం.
౬. సోమనస్ససహగతం, ఉపేక్ఖాసహితన్తి చ;
ఇచ్చాహేతుకచిత్తాని, పుఞ్ఞపాకాని అట్ఠధా.
౭. సోమనస్సయుతం తత్థ, హిత్వా సన్తీరణం తథా;
సత్తాకుసలపాకాని, తానేవాతి వినిద్దిసే.
౮. పఞ్చద్వారమనోద్వారావజ్జనం హసనన్తి చ;
క్రియచిత్తముదీరితం, తివిధమ్పి అహేతుకం.
౯. ఏవం అట్ఠారసవిధం, మానసం హోతిహేతుకం;
మూలభేదేనాకుసలం, చిత్తం తు తివిధం మతం.
౧౦. సోమనస్ససహగతం, ఉపేక్ఖాసహితం తథా;
దిట్ఠిగతసమ్పయుత్తం, విప్పయుత్తన్తి భేదితం.
౧౧. అసఙ్ఖారం ససఙ్ఖారమితి భిన్నం పనట్ఠధా;
లోభమూలం పకాసేన్తి, తత్థాకుసలమానసం.
౧౨. దోమనస్ససహగతం, పటిఘేన సమాయుతం;
దోసమూలమసఙ్ఖారం, ససఙ్ఖారన్తిపి ద్విధా.
౧౩. విచికిచ్ఛాసహగతం, ఉద్ధచ్చసహితన్తి చ;
మోహమూలఞ్చ దువిధం, ఉపేక్ఖాయ సమాయుతం.
౧౪. ద్వాదసాకుసలానేవం, చిత్తానీతి విభావయే;
హిత్వాహేతుకపాపాని, సోభనాని తతో పరం.
౧౫. సోమనస్ససహగతం, ఉపేక్ఖాసహితం తథా;
ద్విధా ఞాణేన సంయుత్తం, విప్పయుత్తన్తి భేదితం.
౧౬. అసఙ్ఖారం ససఙ్ఖారమితి భిన్నం పనట్ఠధా;
సహేతుకామావచర-పుఞ్ఞపాకక్రియా భవే.
౧౭. కామే తేవీస పాకాని, పుఞ్ఞాపుఞ్ఞాని వీసతి;
ఏకాదస క్రియా చేతి, చతుపఞ్ఞాస సబ్బథా.
౧౮. తక్కచారపీతిసుఖేకగ్గతాసహితం పన;
పఠమజ్ఝానకుసలం, విపాకఞ్చ క్రియా తథా.
౧౯. దుతియం తక్కతో హీనం, తతియం తు విచారతో;
చతుత్థం పీతితో హీనం, ఉపేక్ఖేకగ్గతాయుతం.
౨౦. పఞ్చమం పఞ్చదసధా, రూపావచరమీరితం;
పఞ్చమజ్ఝానమేవేకమరూపావచరం పన.
౨౧. ఆకాసానఞ్చాయతనం, పుఞ్ఞపాకక్రియా తథా;
విఞ్ఞాణఞ్చాయతనఞ్చ, ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనకం;
నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనం ద్వాదసధా భవే.
౨౨. సోతాపత్తిమగ్గచిత్తం, ఫలచిత్తం తథాపరం;
సకదాగామానాగామి, అరహత్తన్తి అట్ఠధా.
౨౩. ఝానఙ్గయోగభేదేన, కత్వేకేకం తు పఞ్చధా;
విత్థారానుత్తరం చిత్తం, చత్తాలీసవిధం భవే.
౨౪. రూపావచరచిత్తాని, గయ్హన్తానుత్తరాని చ;
పఠమాదిజ్ఝానభేదే, ఆరుప్పఞ్చాపి పఞ్చమే.
౨౫. ద్వాదసాకుసలానేవం, కుసలానేకవీసతి;
ఛత్తింసేవ విపాకాని, క్రియచిత్తాని వీసతి.
౨౬. ఏకవీససతం వాథ, ఏకూననవుతీవిధం;
చిత్తం తంసమ్పయోగేన, భిన్నా చేతసికా తథా.
౨౭. ఫస్సో చ వేదనా సఞ్ఞా, చేతనేకగ్గతా తథా;
జీవితం మనసీకారో, సబ్బసాధారణా మతా.
౨౮. తక్కచారాధిమోక్ఖా చ, వీరియం ఛన్దపీతియో;
పకిణ్ణకా ఛ అక్ఖాతా, తేరసఞ్ఞసమానతా.
౨౯. పకిణ్ణకా న విఞ్ఞాణే, వితక్కో దుతియాదిసు;
విచారో తతియాదిమ్హి, అధిమోక్ఖో తు కఙ్ఖితే.
౩౦. సన్తీరణమనోధాతుత్తికేసు వీరియం తథా;
చతుత్థసుఖితే పీతి, ఛన్దోహేతుమ్హి మోముహే.
౩౧. ఛసట్ఠి పఞ్చపఞ్ఞాస, ఏకాదస చ సోళస;
సత్తతి వీసతి చేవ, తాని చిత్తాని దీపయే.
౩౨. మోహాహిరికానోత్తప్ప-ముద్ధచ్చం సబ్బపాపజం;
ఇస్సామచ్ఛేరకుక్కుచ్చదోసా తు పటిఘే తథా.
౩౩. లోభో లోభే తు దిట్ఠి చ, దిట్ఠియుత్తే వియుత్తకే;
మానో చ థినమిద్ధం తు, ససఙ్ఖారేసు పఞ్చసు.
౩౪. కఙ్ఖితే విచికిచ్ఛాతి, చుద్దసాకుసలానిమే;
ద్వాదసాకుసలేస్వేవ, నియమేన వవత్థితా.
౩౫. సద్ధా సతి హిరోత్తప్పం, అలోభాదోసమజ్ఝతా;
కాయచిత్తానం పస్సద్ధి, లహుతా ముదుతా తథా.
౩౬. కమ్మఞ్ఞతా చ పాగుఞ్ఞఉజుతాతి యుగా ఛ చ;
ఏకూనవీసతి ధమ్మా, అఞ్ఞమఞ్ఞావియోగినో;
ఏకూనసట్ఠిచిత్తేసు, సోభనేసు పవత్తితా.
౩౭. సమ్మావాచా చ కమ్మన్తాజీవాతి విరతీ ఇమా;
లోకుత్తరే సదా సబ్బా, సహ కామసుభే విసుం.
౩౮. కరుణాముదితా నానా, రూపే పఞ్చమవజ్జితే;
కదాచి కామే కుసలే, క్రియచిత్తే సహేతుకే.
౩౯. తిహేతుకేసు చిత్తేసు, పఞ్ఞా సబ్బత్థ లబ్భతి;
ఏతే సద్ధాదయో ధమ్మా, పఞ్చవీసతి సోభనా.
౪౦. ఇస్సామచ్ఛేరకుక్కుచ్చవిరతీకరుణాదయో;
నానా కదాచి మానో చ, థినమిద్ధం తథా సహ.
౪౧. సత్త సబ్బత్థ జాయన్తి, ఛ తు ధమ్మా యథారహం;
చుద్దసాకుసలేస్వేవ, సోభనేస్వేవ సోభనా.
౪౨. ద్వేపఞ్ఞాస పనిచ్చేవం, ధమ్మే సఙ్గయ్హ మానసే;
లబ్భమానే విభావేయ్య, పచ్చేకమ్పి విచక్ఖణో.
౪౩. సోభనఞ్ఞసమానా చ, పఠమే విరతీ వినా;
దుతియాదీసు తక్కఞ్చ, విచారం తతియాదిసు.
౪౪. చతుత్థాదీసు పీతిఞ్చ, కరుణాదిఞ్చ పఞ్చమే;
హిత్వా నేవ వియోజేయ్య, సఙ్ఖిపిత్వాన పఞ్చధా.
౪౫. పఞ్చతింస చతుత్తింస, తేత్తింస చ యథాక్కమం;
ద్వత్తింస తింస ఏవాథ, జాయన్తీతి మహగ్గతే.
౪౬. గహేత్వా విరతీ సబ్బా, హిత్వాన కరుణాదయో;
పఠమే దుతియాదిమ్హి, వితక్కాదిం వినా తథా.
౪౭. పఞ్చధావ గణేయ్యేవం, ఛత్తింసా చ యథాక్కమం;
పఞ్చతింస చతుత్తింస, తేత్తింసద్వయముత్తరే.
౪౮. సోభనఞ్ఞసమానా చ, కామేసు కుసలే క్రియే;
హిత్వా విరతియో పాకే, విరతీకరుణాదయో.
౪౯. ఞాణయుత్తే సోమనస్సే, వియుత్తే ఞాణవజ్జితా;
ఉపేక్ఖకే పీతిహీనా, విప్పయుత్తే ద్వయం వినా.
౫౦. చతుధా తివిధేస్వేవం, విగణేయ్య ద్వయం ద్వయం;
న సన్తుపేక్ఖాసహితే, కరుణాదీతి కేచన.
౫౧. అట్ఠతింస సత్తతింసద్వయం ఛత్తింసకం సుభే;
పఞ్చతింస చతుత్తింసద్వయం తేత్తింసకం క్రియే.
౫౨. తేత్తింస పాకే ద్వత్తింసద్వయేకతింసకం భవే;
సహేతుకామావచరపుఞ్ఞపాకక్రియామనే.
౫౩. మోహాదయో సమానా చ, పఠమే లోభదిట్ఠియా;
తతియే లోభమానేన, జాయన్తేకూనవీసతి.
౫౪. అట్ఠారస పీతిహీనా, పఞ్చమే సత్తమే తథా;
నవమే దోసకుక్కుచ్చమచ్ఛరిస్సాహి వీసతి.
౫౫. పఠమాదీసు వుత్తావ, దుతియాదీసు జాయరే;
థినమిద్ధేనేకవీస, వీస ద్వేవీసతిక్కమా.
౫౬. ఛన్దపీతిం వినుద్ధచ్చే, కఙ్ఖితే నిచ్ఛయం వినా;
పఞ్చదసేవ కఙ్ఖాయ, అసుభేసు విభావయే.
౫౭. సితే సమానా నిచ్ఛన్దా, ద్వాదసేకాదసేవ తు;
పీతిం హిత్వాన వోట్ఠబ్బే, వీరియం సుఖతీరణే.
౫౮. ద్వయం హిత్వా మనోధాతు, ఉపేక్ఖాతీరణే దస;
సత్త సాధారణా ఏవ, పఞ్చవిఞ్ఞాణసమ్భవా.
౫౯. ఇతి చేతసి సమ్భూతా,
ద్వేపఞ్ఞాస యథారహం;
ఞేయ్యా చేతసికా ధమ్మా,
చేతోభేదప్పభేదినో.
౬౦. సుఞ్ఞతఞ్చానిమిత్తఞ్చ, తథాపణిహితన్తి చ;
తివిధాకారమీరేన్తి, నిబ్బానమమతం బుధా.
౬౧. యం ఆరబ్భ పవత్తన్తం, తత్థానుత్తరమానసం;
సుఞ్ఞతాదివిమోక్ఖోతి, నామమాలమ్బతో లభే.
౬౨. సోపాదిసేసనిబ్బానధాతు చేవ తథాపరా;
అనుపాదిసేసా చాతి, దువిధా పరియాయతో.
౬౩. తదేతం వాననిక్ఖన్తమచ్చన్తం సన్తిలక్ఖణం;
అస్సాసకరణరసం, ఖేమభావేన గయ్హతి.
౬౪. తం నామేతీతి నిబ్బానం, నమన్తీతి తతోపరే;
తేపఞ్ఞాసాతి నామాని, చతుపఞ్ఞాస సబ్బథా.
౬౫. చిత్తచేతసికయోజనానయం,
చిత్తముత్తమమిదం పకాసితం;
సాధు చేతసి నిధాయ పణ్డితా,
సాధు సాసనధరా భవన్తి తే.
౬౬. బుద్ధప్పవత్తమవగాహితబోధిఞాణ-
మిచ్చాభిధమ్మమవగాహితసబ్బధమ్మం;
ఓగయ్హ నామగతరాసిమసేసయిత్వా,
సఙ్గయ్హ సబ్బమిధ యోజితమాదరేన.
ఇతి నామరూపపరిచ్ఛేదే నామత్తయవిభాగో నామ
పఠమో పరిచ్ఛేదో.