౨౦. వీసతిమో పరిచ్ఛేదో

మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధినిద్దేసో

౧౨౬౩. కలాపసమ్మసనేనేవ,

యోగో కరణియో సియా;

మగ్గామగ్గే తు ఞాణం త-

మధిగన్తుం పనిచ్ఛతా.

౧౨౬౪. పచ్చుప్పన్నస్స ధమ్మస్స, నిబ్బత్తి ఉదయో మతో;

వయో విపరిణామోతి, తస్సేవ సముదీరితా.

౧౨౬౫. అనుపస్సనాపి ఞాణన్తి, వరఞాణేన దేసితం;

సో పనేవం పజానాతి, యోగావచరమాణవో.

౧౨౬౬. ఇమస్స నామరూపస్స, పుబ్బే ఉప్పత్తితో పన;

నిచయో రాసి వా నత్థి, తథా ఉప్పజ్జతోపి చ.

౧౨౬౭. రాసితో నిచయా వాపి, నత్థి ఆగమనన్తి చ;

తథా నిరుజ్ఝమానస్స, న దిసాగమనన్తి చ.

౧౨౬౮. నిరుద్ధస్సాపి ఏకస్మిం, ఠానే నత్థి చయోతి చ;

ఏత్థ వీణూపమా వుత్తా, ఏతస్సత్థస్స దీపనే.

౧౨౬౯. ఉదబ్బయమనక్కారమేవం సఙ్ఖేపతో పన;

కత్వా తస్సేవ ఞాణస్స, విభఙ్గస్స వసేన తు.

౧౨౭౦. ‘‘అవిజ్జాసముదయా రూపసముదయో’’తి హి ఆదినా;

నయేనేకేకఖన్ధస్స, ఉదయబ్బయదస్సనే.

౧౨౭౧. దస దసాతి కత్వాన, వుత్తా పఞ్ఞాసలక్ఖణా;

తేసం పన వసేనాపి, ధమ్మే సమనుపస్సతి.

౧౨౭౨. ఏవం రూపుదయో హోతి, ఏవమస్స వయో ఇతి;

ఉదేతి ఏవం రూపమ్పి, ఏవం రూపం తు వేతి చ.

౧౨౭౩. ఏవం పచ్చయతోపేత్థ, ఖణతో ఉదయబ్బయం;

పస్సతో సబ్బధమ్మా చ, పాకటా హోన్తి తస్స తే.

౧౨౭౪. ఉదకే దణ్డరాజీవ, ఆరగ్గేరివ సాసపో;

విజ్జుప్పాదావ ధమ్మా తే, పరిత్తట్ఠాయినో సియుం.

౧౨౭౫. కదలీసుపినాలాతచక్కమాయుపమా ఇమే;

అసారా పన నిస్సారా, హుత్వా ఖాయన్తి యోగినో.

౧౨౭౬. ఏవమేత్తావతా తేన, ఉదయబ్బయదస్సనం;

లక్ఖణాని చ పఞ్ఞాస, పటివిజ్ఝ ఠితం పన.

౧౨౭౭. ఞాణం అధిగతం హోతి, తరుణం పఠమం పన;

యస్స చాధిగమా యోగీ, హోతారద్ధవిపస్సకో.

౧౨౭౮. విపస్సనాయ హేతాయ,

కరుణాయాథ యోగినో;

విపస్సకస్స జాయన్తే,

ఉపక్లేసా దసేవిమే.

౧౨౭౯. ఓభాసో పీతి పస్సద్ధి, ఞాణం సద్ధా సతీ సుఖం;

ఉపేక్ఖా వీరియం నికన్తీతి, ఉపక్లేసా దసేవిమే.

౧౨౮౦. సమ్పత్తపటివేధస్స, సోతాపన్నాదినోపి చ;

తథా విప్పటిపన్నస్స, ఉపక్లేసా న జాయరే.

౧౨౮౧. సమ్మావ పటిపన్నస్స, యుత్తయోగస్స భిక్ఖునో;

సదా విపస్సకస్సేవ, ఉప్పజ్జన్తి కిరస్సు తే.

౧౨౮౨. విపస్సనాయ ఓభాసో, ఓభాసోతి పవుచ్చతి;

తస్మిం పన సముప్పన్నే, యోగావచరభిక్ఖు సో.

౧౨౮౩. మగ్గప్పత్తో ఫలప్పత్తో, అహమస్మీతి గణ్హతి;

అమగ్గంయేవ మగ్గోతి, తస్సేవం పన గణ్హతో.

౧౨౮౪. ఏవం విపస్సనావీథి,

ఓక్కన్తా నామ హోతి సా;

ఓభాసమేవ సో భిక్ఖు,

అస్సాదేన్తో నిసీదతి.

౧౨౮౫. పీతి విప్పస్సనాపీతి, తస్స తస్మిం ఖణే పన;

తదా పఞ్చవిధా పీతి, జాయన్తే ఖుద్దికాదికా.

౧౨౮౬. విపస్సనాయ పస్సద్ధి, పస్సద్ధీతి పవుచ్చతి;

యోగినో కాయచిత్తాని, పస్సద్ధానేవ హోన్తి హి.

౧౨౮౭. లహూని చ ముదూనేవ, కమ్మఞ్ఞానేవ హోన్తి హి;

పస్సద్ధాదీహి సో భిక్ఖు, అనుగ్గహితమానసో.

౧౨౮౮. అమానుసిం రతిం నామ,

అనుభోతి అనుత్తరం;

యం సన్ధాయ చ గాథాయో,

భాసితా హి మహేసినా.

౧౨౮౯. ‘‘సుఞ్ఞాగారం పవిట్ఠస్స, సన్తచిత్తస్స భిక్ఖునో;

అమానుసీ రతి హోతి, సమ్మా ధమ్మం విపస్సతో.

౧౨౯౦. ‘‘యతో యతో సమ్మసతి, ఖన్ధానం ఉదయబ్బయం;

లభతీ పీతిపామోజ్జం, అమతం తం విజానత’’న్తి.

౧౨౯౧. ఞాణాదయో ఉపక్లేసా, ఞేయ్యా వుత్తనయేనిధ;

ఏతే దస ఉపక్లేసా, వజ్జనీయావ యోగినా.

౧౨౯౨. ఏత్థోభాసాదయో ధమ్మా,

ఉపక్లేసస్స వత్థుతో;

ఉపక్లేసాతి నిద్దిట్ఠా,

ఉపక్లేసనికన్తి తు.

౧౨౯౩. తం తమావజ్జమానస్స, భావనా పరిహాయతి;

అసత్తే సత్తసఞ్ఞీ చ, హోతి అప్పస్సుతో నరో.

౧౨౯౪. సబ్బోభాసాదయో ధమ్మే, న మగ్గోతి విచారయం;

మగ్గో విపస్సనాఞాణం, ఇచ్చేవం పన పణ్డితో.

౧౨౯౫. వవత్థపేతి మగ్గఞ్చ, అమగ్గఞ్చేవ చేతసా;

తస్స చేవం అయం మగ్గో, నాయం మగ్గోతి యోగినో.

౧౨౯౬. మగ్గామగ్గఞ్చ విఞ్ఞాయ, ఠితఞాణమిదం పన;

మగ్గామగ్గేసుఞాణన్తి, భూరిఞాణేన దేసితం.

౧౨౯౭. మగ్గామగ్గఞాణదస్సనేసు కోవిదా,

సారాసారవేదినో సమాహితాహితా;

మగ్గామగ్గఞాణదస్సనన్తి తం ఇదం,

బుద్ధా బుద్ధసావకా వదన్తి వాదినో.

ఇతి అభిధమ్మావతారే మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధినిద్దేసో

నామ వీసతిమో పరిచ్ఛేదో.