౧౭. సత్తరసమో పరిచ్ఛేదో
అభిఞ్ఞారమ్మణనిద్దేసో
౧౧౦౪. అనాగతంసఞాణఞ్చ, యథాకమ్ముపగమ్పి చ;
పఞ్చ ఇద్ధివిధాదీని, సత్తాభిఞ్ఞా ఇమా పన.
౧౧౦౫. ఏతాసం పన సత్తన్నం, అభిఞ్ఞానమితో పరం;
పవక్ఖామి సమాసేన, ఆరమ్మణవినిచ్ఛయం.
౧౧౦౬. ఆరమ్మణత్తికా వుత్తా, యే చత్తారో మహేసినా;
సత్తన్నమేత్థ ఞాణానం, సమ్పవత్తిం సుణాథ మే.
౧౧౦౭. తత్థ ఇద్ధివిధఞాణం, పరిత్తాదీసు సత్తసు;
ఆరమ్మణవిభాగేసు, పవత్తతి కథం పన.
౧౧౦౮. కాయేనాదిస్సమానేన, గన్తుకామో యదాభవే;
చిత్తసన్నిస్సితం కత్వా, కాయం చిత్తవసేన తం.
౧౧౦౯. మహగ్గతే చ చిత్తస్మిం, సమారోపేతి సో తదా;
కాయారమ్మణతో ఞాణం, పరిత్తారమ్మణం సియా.
౧౧౧౦. దిస్సమానేన కాయేన, గన్తుకామో యదా భవే;
కాయసన్నిస్సితం కత్వా, చిత్తం కాయవసేన తం.
౧౧౧౧. పాదకజ్ఝానచిత్తం తం, కాయే రోపేతి సో తదా;
ఝానారమ్మణతో ఞాణం, తం మహగ్గతగోచరం.
౧౧౧౨. అనాగతమతీతఞ్చ, కరోతి విసయం యదా;
అతీతారమ్మణం హోతి, తదానాగతగోచరం.
౧౧౧౩. కాయేన దిస్సమానేన, గమనే పన భిక్ఖునో;
పచ్చుప్పన్నో భవే తస్స, గోచరోతి వినిద్దిసే.
౧౧౧౪. కాయం చిత్తవసేనాపి, చిత్తం కాయవసేన వా;
పరిణామనకాలస్మిం, అజ్ఝత్తారమ్మణం సియా.
౧౧౧౫. బహిద్ధారమ్మణం హోతి, బహిద్ధారూపదస్సనే;
ఏవమిద్ధివిధం ఞాణం, సమ్పవత్తతి సత్తసు.
౧౧౧౬. పచ్చుప్పన్నే పరిత్తే చ, బహిద్ధజ్ఝత్తికేసుపి;
చతూస్వేతేసు ధమ్మేసు, దిబ్బసోతం పవత్తతి.
౧౧౧౭. పచ్చుప్పన్నో పరిత్తో చ, సద్దో ఆరమ్మణం యతో;
పరిత్తారమ్మణం పచ్చు-ప్పన్నారమ్మణతం గతం.
౧౧౧౮. అత్తనో కుచ్ఛిసద్దస్స, సవనేపి పరస్స చ;
అజ్ఝత్తారమ్మణఞ్చేవ, బహిద్ధారమ్మణమ్పి చ.
౧౧౧౯. చేతోపరియఞాణమ్పి, పరిత్తాదీసు అట్ఠసు;
ఆరమ్మణవిభాగేసు, పవత్తతి కథం పన.
౧౧౨౦. పరిత్తారమ్మణం హోతి, పరిత్తానం పజాననే;
జాననే మజ్ఝిమానం తు, తం మహగ్గతగోచరం.
౧౧౨౧. జాననే పన మగ్గస్స, ఫలస్సాపి పజాననే;
తదా పనస్స ఞాణస్స, అప్పమాణోవ గోచరో.
౧౧౨౨. తం మగ్గారమ్మణం హోతి, మగ్గచిత్తస్స జాననే;
పరియాయేనేవేతస్స, మగ్గారమ్మణతా మతా.
౧౧౨౩. అతీతే సత్తదివస-బ్భన్తరే చ యదా పన;
అనాగతే తథా సత్త-దివసబ్భన్తరేపి చ.
౧౧౨౪. పరేసం పన చిత్తస్స, జాననే సముదీరితం;
అతీతారమ్మణఞ్చేవ, తదానాగతగోచరం.
౧౧౨౫. కథఞ్చ పన తం పచ్చుప్పన్నగోచరతం గతం;
పచ్చుప్పన్నం తిధా వుత్తం, ఖణసన్తతిఅద్ధతో.
౧౧౨౬. తత్థ తిక్ఖణసమ్పత్తం, పచ్చుప్పన్నఖణాదికం;
ఏకద్వేసన్తతివారపరియాపన్నమిదం పన.
౧౧౨౭. సన్తతిపచ్చుప్పన్నన్తి, ఆహు సన్తతికోవిదా;
ఏకబ్భవపరిచ్ఛిన్నం, పచ్చుప్పన్నన్తి పచ్ఛిమం.
౧౧౨౮. ఖణాదికత్తయం పచ్చు-ప్పన్నం తమాహు కేచిధ;
చేతోపరియఞాణస్స, హోతి ఆరమ్మణం ఇతి.
౧౧౨౯. యథా చ పుప్ఫముట్ఠిమ్హి, ఉక్ఖిత్తే గగనే పన;
అవస్సం ఏకమేకస్స, వణ్టం వణ్టేన విజ్ఝతి.
౧౧౩౦. ఏవం మహాజనస్సాపి, చిత్తే ఆవజ్జితే పన;
ఏకస్స చిత్తమేకేన, అవస్సం పన విజ్ఝతి.
౧౧౩౧. యేనావజ్జతి చిత్తేన, యేన జానాతి చేతసా;
తేసం ద్విన్నం సహట్ఠానా-భావతో తం న యుజ్జతి.
౧౧౩౨. జవనావజ్జనానం తు, నానారమ్మణపత్తితో;
అనిట్ఠే పన హి ఠానే, అయుత్తన్తి పకాసితం.
౧౧౩౩. తస్మా సన్తతిఅద్ధాన-పచ్చుప్పన్నానమేవ తు;
వసేన పచ్చుప్పన్నం తం, హోతి ఆరమ్మణం ఇదం.
౧౧౩౪. పచ్చుప్పన్నమ్పి అద్ధాఖ్యం, ఇదం జవనవారతో;
దీపేతబ్బన్తి నిద్దిట్ఠం, తత్రాయం దీపనానయో.
౧౧౩౫. యదా పరస్స చిత్తఞ్హి, ఞాతుమావజ్జతిద్ధిమా;
ఆవజ్జనమనో తస్స, పచ్చుప్పన్నఖణవ్హయం.
౧౧౩౬. ఆరమ్మణం తదా కత్వా, తేన సద్ధిం నిరుజ్ఝతి;
జవనాని హి జాయన్తే, తస్స చత్తారి పఞ్చ వా.
౧౧౩౭. ఏతేసం పచ్ఛిమం చిత్తం, ఇద్ధిచిత్తముదీరితం;
కామావచరచిత్తాని, సేసానీతి వినిద్దిసే.
౧౧౩౮. ఏతేసం పన సబ్బేసం, నిరుద్ధం తు తదేవ చ;
చిత్తం ఆరమ్మణం హోతి, తస్మా సబ్బాని తానిపి.
౧౧౩౯. ఏకారమ్మణతం యన్తి, న నానారమ్మణాని హి;
అద్ధావసా భవే పచ్చు-ప్పన్నారమ్మణతో పన.
౧౧౪౦. ఏకారమ్మణభావేపి, ఇద్ధిమానసమేవ చ;
పరస్స చిత్తం జానాతి, నేతరాని యథా పన.
౧౧౪౧. చక్ఖుద్వారే తు విఞ్ఞాణం, రూపం పస్సతి నేతరం;
ఏవమేవ చ తం ఇద్ధి-చిత్తమేవ చ జానాతి.
౧౧౪౨. పరచిత్తారమ్మణత్తా, బహిద్ధారమ్మణం సియా;
చేతోపరియఞాణమ్పి, అట్ఠస్వేవ పవత్తతి.
౧౧౪౩. పుబ్బేనివాసఞాణమ్పి, పరిత్తాదీసు అట్ఠసు;
ఆరమ్మణవిభాగేసు, పవత్తతి కథం పన.
౧౧౪౪. కామావచరఖన్ధానం, సమనుస్సరణే పన;
పరిత్తారమ్మణంయేవ, హోతీతి పరిదీపయే.
౧౧౪౫. రూపావచరికారుప్పఖన్ధానుస్సరణే పన;
భవతీతి హి ఞాతబ్బం, తం మహగ్గతగోచరం.
౧౧౪౬. అతీతే అత్తనా మగ్గం, భావితం తు ఫలమ్పి వా;
సమనుస్సరతో ఏవ-ప్పమాణారమ్మణం సియా.
౧౧౪౭. సమనుస్సరతో మగ్గం, మగ్గారమ్మణమేవ తం;
అతీతారమ్మణంయేవ, హోతి ఏకన్తతో ఇదం.
౧౧౪౮. చేతోపరియఞాణమ్పి, యథాకమ్ముపగమ్పి చ;
అతీతారమ్మణా హోన్తి, కిఞ్చాపి అథ ఖో పన.
౧౧౪౯. చేతోపరియఞాణస్స, సత్తద్దివసబ్భన్తరం;
అతీతం చిత్తమేవస్స, ఆరమ్మణముదీరితం.
౧౧౫౦. అతీతే చేతనామత్తం, యథాకమ్ముపగస్సపి;
పుబ్బేనివాసఞాణస్స, నత్థి కిఞ్చి అగోచరం.
౧౧౫౧. అజ్ఝత్తారమ్మణం అత్త-ఖన్ధానుస్సరణే సియా;
బహిద్ధారమ్మణం అఞ్ఞ-ఖన్ధానుస్సరణే భవే.
౧౧౫౨. సరణే నామగోత్తస్స, తం నవత్తబ్బగోచరం;
పుబ్బేనివాసఞాణమ్పి, అట్ఠస్వేవ పవత్తతి.
౧౧౫౩. పచ్చుప్పన్నే పరిత్తే చ, బహిద్ధజ్ఝత్తికేసుపి;
చతూస్వేతేసు ధమ్మేసు, దిబ్బచక్ఖు పవత్తతి.
౧౧౫౪. దిబ్బసోతసమం దిబ్బ-చక్ఖుఆరమ్మణక్కమే;
రూపం సద్దోతి ద్విన్నం తు, అయమేవ విసేసతా.
౧౧౫౫. అనాగతంసఞాణమ్పి, పరిత్తాదీసు అట్ఠసు;
ఆరమ్మణవిభాగేసు, పవత్తతి కథం పన.
౧౧౫౬. నిబ్బత్తిస్సతి యం కామా-వచరేతి పజానతో;
పరిత్తారమ్మణం హోతి, రూపారూపేస్వనాగతే.
౧౧౫౭. నిబ్బత్తిస్సతి యఞ్చాపి, సియా మహగ్గతగోచరం;
భావేస్సతి అయం మగ్గం, ఫలం సచ్ఛికరిస్సతి.
౧౧౫౮. ఏవం పజాననే అప్ప-మాణారమ్మణతం భవే;
మగ్గం భావేస్సతిచ్చేవ, జాననే మగ్గగోచరం.
౧౧౫౯. ఏకన్తేన ఇదం ఞాణం, హోతానాగతగోచరం;
చేతోపరియం తు కిఞ్చాపి, హోతానాగతగోచరం.
౧౧౬౦. అథ ఖో పన తం సత్త-దివసబ్భన్తరం పన;
చిత్తమేవ చ జానాతి, న హి తం అఞ్ఞగోచరం.
౧౧౬౧. అనాగతంసఞాణస్స, అనాగతంసగోచరం;
‘‘అహం దేవో భవిస్సామి’’-చ్చేవమజ్ఝత్తగోచరం.
౧౧౬౨. ‘‘తిస్సో ఫుస్సో అముత్రాయం,
నిబ్బత్తిస్సతినాగతే’’;
ఇచ్చేవం జాననే తస్స,
బహిద్ధారమ్మణం సియా.
౧౧౬౩. జాననే నామగోత్తస్స, యస్స కస్సచినాగతే;
పుబ్బేనివాసఞాణంవ, తం నవత్తబ్బగోచరం.
౧౧౬౪. యథాకమ్ముపగఞాణం, పరిత్తాదీసు పఞ్చసు;
ఆరమ్మణవిభాగేసు, పవత్తతి కథం పన.
౧౧౬౫. జాననే కామకమ్మస్స, పరిత్తారమ్మణం సియా;
తథా మహగ్గతకమ్మస్స, తం మహగ్గతగోచరం.
౧౧౬౬. అతీతమేవ జానాతి, తస్మా చాతీతగోచరం;
అజ్ఝత్తారమ్మణం హోతి, అత్తనో కమ్మజాననే.
౧౧౬౭. బహిద్ధారమ్మణం హోతి, పరకమ్మపజాననే;
ఏవం పవత్తి ఞాతబ్బా, యథాకమ్ముపగస్సపి.
౧౧౬౮. సత్తన్నమ్పి అభిఞ్ఞానం, వుత్తో ఆరమ్మణక్కమో;
ఏత్థ వుత్తనయేనేవ, వేదితబ్బో విభావినా.
౧౧౬౯. వివిధత్థవణ్ణపదేహి సమ్పన్నం,
మధురత్థమతినీహరం గన్థం;
సోతుజనస్స హదయపీతికరం,
సుణేయ్య కోచి మనుజో సచేతనో.
ఇతి అభిధమ్మావతారే అభిఞ్ఞారమ్మణనిద్దేసో నామ
సత్తరసమో పరిచ్ఛేదో.