౧౫. పన్నరసమో పరిచ్ఛేదో

అరూపావచరసమాధిభావనానిద్దేసో

౯౮౦. రూపారూపమతీతేన, రూపారూపాదివేదినా;

యాని చారూపపుఞ్ఞాని, సరూపేనీరితాని తు.

౯౮౧. తేసం దాని పవక్ఖామి, భావనానయముత్తమం;

యోగావచరభిక్ఖూనం, హితత్థాయ సమాసతో.

౯౮౨. ‘‘రూపే ఖో విజ్జమానస్మిం, దణ్డాదానాదయో సియుం;

అనేకాపి పనాబాధా, చక్ఖురోగాదయో’’ఇతి.

౯౮౩. రూపే ఆదీనవం దిస్వా, రూపే నిబ్బిన్దమానసో;

తస్సాతిక్కమనత్థాయ, అరూపం పటిపజ్జతి.

౯౮౪. తమ్హా కసిణరూపాపి, సో నిబ్బిజ్జ విసారదో;

అపక్కమితుకామో చ, సూకరాభిహతోవ సా.

౯౮౫. చతుత్థే పన ఝానస్మిం, హుత్వా చిణ్ణవసీ వసీ;

చతుత్థజ్ఝానతో ధీమా, వుట్ఠాయ విధినా పున.

౯౮౬. కరోతి పనిదం చిత్తం, రూపమారమ్మణం యతో;

ఆసన్నసోమనస్సఞ్చ, థూలసన్తవిమోక్ఖతో.

౯౮౭. ఇతి ఆదీనవం దిస్వా, చతుత్థే తత్థ సబ్బసో;

నికన్తిం పరియాదాయ, పఠమారుప్పఞ్చ సన్తతో.

౯౮౮. చక్కవాళపరియన్తం, యత్తకం వా పనిచ్ఛతి;

తత్తకం పత్థరిత్వాన, ఫుట్ఠోకాసఞ్చ తేన తం.

౯౮౯. ఆకాసో ఇతి వానన్తో,

ఆకాసో ఇతి వా పున;

మనసా హి కరోన్తోవ,

ఉగ్ఘాటేతి పవుచ్చతి.

౯౯౦. ఉగ్ఘాటేన్తో హి కసిణం, న సంవేల్లేతి తం పన;

న చుద్ధరతి సో యోగీ, పూవం వియ కపాలతో.

౯౯౧. కేవలం పన తం నేవ, ఆవజ్జతి న పేక్ఖతి;

నావజ్జన్తో నపేక్ఖన్తో, ఉగ్ఘాటేతి హి నామసో.

౯౯౨. కసిణుగ్ఘాటిమాకాసం, నిమిత్తం పన తంవ సో;

ఆకాసో ఇతి చిత్తేన, ఆవజ్జతి పునప్పునం.

౯౯౩. ఆవజ్జతో హి తస్సేవం,

కరోతో తక్కాహతమ్పి చ;

పఞ్చ నీవరణా తస్స,

విక్ఖమ్భన్తి హి సబ్బసో.

౯౯౪. ఆసేవతి చ భావేతి, తం నిమిత్తం పునప్పునం;

కరోతో పన తస్సేవ, సన్తచిత్తస్స యోగినో.

౯౯౫. తత్రాకాసే పనాప్పేతి, పఠమారుప్పమానసం;

ఇధాపి పురిమే భాగే, తీణి చత్తారి వా పన.

౯౯౬. జవనాని ఉపేక్ఖాయ, సమ్పయుత్తాని హోన్తి హి;

చతుత్థం పఞ్చమం వాపి, హోతి ఆరుప్పమానసం.

౯౯౭. పున భావేతుకామేన, దుతియారుప్పమానసం;

సుచిణ్ణవసినా హుత్వా, పఠమారుప్పమానసే.

౯౯౮. ఆసన్నరూపావచర-జ్ఝానపచ్చత్థికన్తి చ;

దుతియారుప్పచిత్తంవ, న చ సన్తమిదన్తి చ.

౯౯౯. ఏవమాదీనవం దిస్వా, పఠమారుప్పమానసే;

నికన్తిం పరియాదాయ, దుతియం సన్తతో పన.

౧౦౦౦. తమాకాసం ఫరిత్వాన, పవత్తమానసం పన;

తఞ్చ విఞ్ఞాణమిచ్చేవం, కత్తబ్బం మనసా బహుం.

౧౦౦౧. ఆవజ్జనఞ్చ కత్తబ్బం, తథా తక్కాహతమ్పి చ;

‘‘అనన్త’’న్తి ‘‘అనన్త’’న్తి, కాతబ్బం మనసా నిధ.

౧౦౦౨. తస్మిం పన నిమిత్తస్మిం, విచారేన్తస్స మానసం;

ఉపచారేన తం చిత్తం, సమాధియతి యోగినో.

౧౦౦౩. ఆసేవతి చ భావేతి, తం నిమిత్తం పునప్పునం;

తస్స చేవం కరోన్తస్స, సతిసమ్పన్నచేతసో.

౧౦౦౪. ఆకాసం ఫుసవిఞ్ఞాణే, దుతియారుప్పమానసం;

అప్పేతి అప్పనా యస్మిం, నయో వుత్తనయోవ సో.

౧౦౦౫. ఆకాసోయమనన్తోతి, ఏవమాకాసమేవ తం;

ఫరిత్వా పవత్తవిఞ్ఞాణం, ‘‘విఞ్ఞాణఞ్చ’’న్తి వుచ్చతి.

౧౦౦౬. మనక్కారవసేనాపి, అనన్తం పరిదీపితం;

‘‘విఞ్ఞాణానన్త’’మిచ్చేవ, వత్తబ్బం పనిదం సియా.

౧౦౦౭. అథ భావేతుకామేన, తతియారుప్పమానసం;

సుచిణ్ణవసినా హుత్వా, దుతియారుప్పమానసే.

౧౦౦౮. ఆసన్నపఠమారుప్ప-చిత్తపచ్చత్థికన్తి చ;

తతియారుప్పచిత్తంవ, న చ సన్తమిదన్తి చ.

౧౦౦౯. ఏవమాదీనవం దిస్వా, దుతియారుప్పమానసే;

నికన్తిం పరియాదాయ, తతియం సన్తతో పన.

౧౦౧౦. ఏవం మనసి కత్వాన, కాతబ్బో మనసా పున;

పఠమారుప్పవిఞ్ఞాణా-భావో తస్సేవ సుఞ్ఞతో.

౧౦౧౧. తం పనాకాసవిఞ్ఞాణం, అకత్వా మనసా పున;

‘‘నత్థి నత్థీ’’తి వాతేన, ‘‘సుఞ్ఞం సుఞ్ఞ’’న్తి వా తతో.

౧౦౧౨. ఆవజ్జితబ్బమేవఞ్హి, కత్తబ్బం మనసాపి చ;

తక్కాహతఞ్చ కాతబ్బం, పునప్పునంవ ధీమతా.

౧౦౧౩. తస్మిం నిమిత్తే తస్సేవం, విచారేన్తస్స మానసం;

సతి తిట్ఠతి భియ్యోపి, సమాధియతి మానసం.

౧౦౧౪. ఆసేవతి చ భావేతి, తం నిమిత్తం పునప్పునం;

తస్స చేవం కరోన్తస్స, సతిసమ్పన్నచేతసో.

౧౦౧౫. కసిణుగ్ఘాటిమాకాసం, ఫరిత్వాన సమన్తతో;

విఞ్ఞాణస్స పవత్తస్స, నత్థిభావే అభావకే.

౧౦౧౬. తతియారుప్పవిఞ్ఞాణం,

తం పనాప్పేతి యోగినో;

అప్పనాయ నయోపేత్థ,

హోతి వుత్తనయోవ సో.

౧౦౧౭. ఆకాసగతవిఞ్ఞాణం, దుతియారుప్పచక్ఖునా;

పస్సన్తో విహరిత్వాన, ‘‘నత్థి నత్థీ’’తిఆదినా.

౧౦౧౮. పరికమ్మమనక్కారే, తస్మిం అన్తరహితే పన;

తస్సాపగమమత్తంవ, పస్సన్తో వసతీ చ సో.

౧౦౧౯. సన్నిపాతం యథా కోచి, దిస్వా సఙ్ఘస్స కత్థచి;

గతే సఙ్ఘే తు తం ఠానం, సుఞ్ఞమేవానుపస్సతి.

౧౦౨౦. పున భావేతుకామేన, చతుత్థారుప్పమానసం;

సుచిణ్ణవసినా హుత్వా, తతియారుప్పమానసే.

౧౦౨౧. ఆసన్నదుతియారుప్ప-చిత్తపచ్చత్థికన్తి చ;

చతుత్థారుప్పచిత్తంవ, న చ సన్తమిదన్తి చ.

౧౦౨౨. ఏవమాదీనవం దిస్వా, తతియారుప్పమానసే;

నికన్తిం పరియాదాయ, చతుత్థం సన్తతో పన.

౧౦౨౩. ఏవం మనసి కత్వాన, పున తత్థేవ ధీమతా;

అభావారమ్మణం కత్వా, సమ్పవత్తమిదం మనో.

౧౦౨౪. ‘‘సన్తం సన్తమిదం చిత్త’’-మిచ్చేవం తం పునప్పునం;

హోతి ఆవజ్జితబ్బఞ్చ, కాతబ్బం మనసాపి చ.

౧౦౨౫. తస్మిం నిమిత్తే తస్సేవం, విచారేన్తస్స మానసం;

సతి తిట్ఠతి భియ్యోపి, సమాధియతి మానసం.

౧౦౨౬. ఆసేవతి చ భావేతి, తం నిమిత్తం పునప్పునం;

తస్స చేవం కరోన్తస్స, సతిసమ్పన్నచేతసో.

౧౦౨౭. తతియారుప్పసఙ్ఖాత-ఖన్ధేసు చ చతూసుపి;

చతుత్థారుప్పవిఞ్ఞాణం, తం పనాప్పేతి యోగినో.

౧౦౨౮. అప్పనాయ నయోపేత్థ, హేట్ఠా వుత్తనయూపమో;

అపిచేత్థ విసేసోయం, వేదితబ్బో విభావినా.

౧౦౨౯. ‘‘అహో సన్తా వతాయ’’న్తి, సమాపత్తి పదిస్సతి;

యా పనాభావమత్తమ్పి, కత్వా ఠస్సతి గోచరం.

౧౦౩౦. సన్తారమ్మణతాయేవ, ‘‘సన్తాయ’’న్తి విపస్సతి;

సన్తతో చే మనక్కారో, కథఞ్చ సమతిక్కమో.

౧౦౩౧. అనాపజ్జితుకామత్తా, హోతేవ సమతిక్కమో;

‘‘సమాపజ్జామహమేత’’-మిచ్చాభోగో న విజ్జతి.

౧౦౩౨. సన్తతో తం కరోన్తో హి, మనసా సుఖుమం పరం;

అసఞ్ఞం పన దుబ్బల్యం, పాపుణాతి మహగ్గతం.

౧౦౩౩. నేవసఞ్ఞీ చ నాసఞ్ఞీ,

యాయ సఞ్ఞాయ హోతి సో;

న కేవలం తు సఞ్ఞావ,

ఏదిసీ అథ ఖో పన.

౧౦౩౪. ఏవమేవ భవన్తేత్థ, సుఖుమా వేదనాదయో;

పత్తమక్ఖనతేలేన, మగ్గస్మిం ఉదకేన చ.

౧౦౩౫. సావేతబ్బో అయం అత్థో, చతుత్థారుప్పబోధనే;

పటుసఞ్ఞాయ కిచ్చస్స, నేవక్కరణతో అయం.

౧౦౩౬. ‘‘నేవసఞ్ఞా’’తి నిద్దిట్ఠా, చతుత్థారుప్పసమ్భవా;

పటుసఞ్ఞాయ కిచ్చం సా, కాతుం సక్కోతి నేవ చ.

౧౦౩౭. యథా దహనకిచ్చం తు, తేజోధాతు సుఖోదకే;

సా సఙ్ఖారావసేసత్తా, సుఖుమత్తేన విజ్జతి;

తస్మా పన చ సా సఞ్ఞా, ‘‘నాసఞ్ఞా’’తి పవుచ్చతి.

౧౦౩౮. ఏతా హి రూపమాకాసం,

విఞ్ఞాణం తదభావకం;

అతిక్కమిత్వా కమతో,

చతస్సో హోన్తి ఆహ చ.

౧౦౩౯. ‘‘ఆరమ్మణాతిక్కమతో, చతస్సోపి భవన్తిమా;

అఙ్గాతిక్కమమేతాసం, న ఇచ్ఛన్తి విభావినో.

౧౦౪౦. సుపణీతతరా హోన్తి,

పచ్ఛిమా పచ్ఛిమా ఇధ;

ఉపమా తత్థ విఞ్ఞేయ్యా,

పాసాదతలసాటికా’’తి.

౧౦౪౧. సఙ్ఖేపేన మయారుప్ప-సమాపత్తినయో అయం;

దస్సితో దస్సితో సుద్ధ-దస్సినా పియదస్సినా.

౧౦౪౨. రూపారూపజ్ఝానసమాపత్తివిధానం,

జానాతిమం సారతరం యో పన భిక్ఖు;

రూపారూపజ్ఝానసమాపత్తీసు దక్ఖో,

రూపారూపం యాతి భవం సో అభిభుయ్య.

ఇతి అభిధమ్మావతారే అరూపావచరసమాధిభావనానిద్దేసో నామ

పన్నరసమో పరిచ్ఛేదో.