౯. ఝానసంయుత్తం

౧. గఙ్గాపేయ్యాలవగ్గో

౧-౧౨. ఝానాదిసుత్తద్వాదసకం

౯౨౩-౯౩౪. సావత్థినిదానం ‘‘చత్తారో మే, భిక్ఖవే, ఝానా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. వితక్కవిచారానం వూపసమా అజ్ఝత్తం సమ్పసాదనం చేతసో ఏకోదిభావం అవితక్కం అవిచారం సమాధిజం పీతిసుఖం దుతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. పీతియా చ విరాగా ఉపేక్ఖకో చ విహరతి సతో చ సమ్పజానో సుఖఞ్చ కాయేన పటిసంవేదేతి, యం తం అరియా ఆచిక్ఖన్తి – ‘ఉపేక్ఖకో సతిమా సుఖవిహారీ’తి తతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. సుఖస్స చ పహానా దుక్ఖస్స చ పహానా పుబ్బేవ సోమనస్సదోమనస్సానం అత్థఙ్గమా అదుక్ఖమసుఖం ఉపేక్ఖాసతిపారిసుద్ధిం చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో ఝానా’’తి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, గఙ్గా నదీ పాచీననిన్నా పాచీనపోణా పాచీనపబ్భారా; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చత్తారో ఝానే భావేన్తో చత్తారో ఝానే బహులీకరోన్తో నిబ్బాననిన్నో హోతి నిబ్బానపోణో నిబ్బానపబ్భారో. కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చత్తారో ఝానే భావేన్తో చత్తారో ఝానే బహులీకరోన్తో నిబ్బాననిన్నో హోతి నిబ్బానపోణో నిబ్బానపబ్భారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. వితక్కవిచారానం వూపసమా…పే… దుతియం ఝానం…పే… తతియం ఝానం…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు చత్తారో ఝానే భావేన్తో చత్తారో ఝానే బహులీకరోన్తో నిబ్బాననిన్నో హోతి నిబ్బానపోణో నిబ్బానపబ్భారో’’తి. ద్వాదసమం.

గఙ్గాపేయ్యాలవగ్గో పఠమో.

తస్సుద్దానం –

ఛ పాచీనతో నిన్నా, ఛ నిన్నా చ సముద్దతో;

ద్వేతే ఛ ద్వాదస హోన్తి, వగ్గో తేన పవుచ్చతీతి.

అప్పమాదవగ్గో విత్థారేతబ్బో.

తస్సుద్దానం –

తథాగతం పదం కూటం, మూలం సారో చ వస్సికం;

రాజా చన్దిమసూరియా, వత్థేన దసమం పదన్తి.

బలకరణీయవగ్గో విత్థారేతబ్బో.

తస్సుద్దానం –

బలం బీజఞ్చ నాగో చ, రుక్ఖో కుమ్భేన సూకియా;

ఆకాసేన చ ద్వే మేఘా, నావా ఆగన్తుకా నదీతి.

ఏసనావగ్గో విత్థారేతబ్బో.

తస్సుద్దానం –

ఏసనా విధా ఆసవో, భవో చ దుక్ఖతా తిస్సో;

ఖిలం మలఞ్చ నీఘో చ, వేదనా తణ్హా తసినా చాతి.

౫. ఓఘవగ్గో

౧-౧౦. ఓఘాదిసుత్తం

౯౬౭-౯౭౬. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, ఉద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని. కతమాని పఞ్చ? రూపరాగో, అరూపరాగో, మానో, ఉద్ధచ్చం, అవిజ్జా – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం ఉద్ధమ్భాగియానం సంయోజనానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ చత్తారో ఝానా భావేతబ్బా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. వితక్కవిచారానం వూపసమా అజ్ఝత్తం సమ్పసాదనం చేతసో ఏకోదిభావం అవితక్కం అవిచారం సమాధిజం పీతిసుఖం దుతియం ఝానం…పే… తతియం ఝానం…పే… చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం ఉద్ధమ్భాగియానం సంయోజనానం అభిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞాయ పరిక్ఖయాయ పహానాయ ఇమే చత్తారో ఝానా భావేతబ్బా’’తి విత్థారేతబ్బం. దసమం. (యథా మగ్గసంయుత్తం తథా విత్థారేతబ్బం).

ఓఘవగ్గో పఞ్చమో.

తస్సుద్దానం –

ఓఘో యోగో ఉపాదానం, గన్థా అనుసయేన చ;

కామగుణా నీవరణా, ఖన్ధా ఓరుద్ధమ్భాగియాతి.

ఝానసంయుత్తం నవమం.