౮. సలళాగారసుత్తం
౯౦౬. ఏకం సమయం ఆయస్మా అనురుద్ధో సావత్థియం విహరతి సలళాగారే. తత్ర ఖో ఆయస్మా అనురుద్ధో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి…పే… ఏతదవోచ – ‘‘సేయ్యథాపి, ఆవుసో, గఙ్గా నదీ పాచీననిన్నా పాచీనపోణా పాచీనపబ్భారా. అథ మహాజనకాయో ఆగచ్ఛేయ్య కుద్దాలపిటకం [కుద్దాలపిటకం (బహూసు)] ఆదాయ – ‘మయం ఇమం గఙ్గానదిం పచ్ఛానిన్నం కరిస్సామ పచ్ఛాపోణం పచ్ఛాపబ్భార’న్తి. తం కిం మఞ్ఞథావుసో, అపి ను సో మహాజనకాయో గఙ్గానదిం పచ్ఛానిన్నం కరేయ్య పచ్ఛాపోణం పచ్ఛాపబ్భార’’న్తి? ‘‘నో హేతం, ఆవుసో’’. ‘‘తం కిస్స హేతు’’? ‘‘గఙ్గా, ఆవుసో, నదీ పాచీననిన్నా పాచీనపోణా పాచీనపబ్భారా. సా న సుకరా పచ్ఛానిన్నం కాతుం పచ్ఛాపోణం పచ్ఛాపబ్భారం. యావదేవ చ పన సో మహాజనకాయో కిలమథస్స విఘాతస్స భాగీ అస్సా’’తి.
‘‘ఏవమేవ ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖుం చత్తారో సతిపట్ఠానే భావేన్తం చత్తారో సతిపట్ఠానే బహులీకరోన్తం రాజానో వా రాజమహామత్తా వా మిత్తా వా అమచ్చా వా ఞాతీ వా సాలోహితా వా భోగేహి అభిహట్ఠుం పవారేయ్యుం – ‘ఏహమ్భో పురిస, కిం తే ఇమే కాసావా అనుదహన్తి? కిం ముణ్డో కపాలమనుసఞ్చరసి? ఏహి హీనాయావత్తిత్వా భోగే చ భుఞ్జస్సు పుఞ్ఞాని చ కరోహీ’’’తి.
‘‘సో వత, ఆవుసో, భిక్ఖు చత్తారో సతిపట్ఠానే భావేన్తో చత్తారో సతిపట్ఠానే బహులీకరోన్తో సిక్ఖం పచ్చక్ఖాయ హీనాయావత్తిస్సతీతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. తం కిస్స హేతు? యఞ్హి తం, ఆవుసో, చిత్తం దీఘరత్తం వివేకనిన్నం వివేకపోణం వివేకపబ్భారం తం వత హీనాయావత్తిస్సతీతి – నేతం ఠానం విజ్జతి. కథఞ్చావుసో, భిక్ఖు చత్తారో సతిపట్ఠానే భావేతి, చత్తారో సతిపట్ఠానే బహులీకరోతీతి? ఇధావుసో, భిక్ఖు కాయే కాయానుపస్సీ విహరతి…పే… వేదనాసు…పే… చిత్తే…పే… ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. ఏవం ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖు చత్తారో సతిపట్ఠానే భావేతి, చత్తారో సతిపట్ఠానే బహులీకరోతీ’’తి. అట్ఠమం.