౧. పఠమరహోగతసుత్తం

౮౯౯. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం ఆయస్మా అనురుద్ధో సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో ఆయస్మతో అనురుద్ధస్స రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘యేసం కేసఞ్చి చత్తారో సతిపట్ఠానా విరద్ధా, విరద్ధో తేసం అరియో మగ్గో సమ్మా దుక్ఖక్ఖయగామీ. యేసం కేసఞ్చి చత్తారో సతిపట్ఠానా ఆరద్ధా, ఆరద్ధో తేసం అరియో మగ్గో సమ్మా దుక్ఖక్ఖయగామీ’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో ఆయస్మతో అనురుద్ధస్స చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో సమిఞ్జితం వా బాహం పసారేయ్య, పసారితం వా బాహం సమిఞ్జేయ్య, ఏవమేవ – ఆయస్మతో అనురుద్ధస్స సమ్ముఖే పాతురహోసి. అథ ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో ఆయస్మన్తం అనురుద్ధం ఏతదవోచ – ‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో అనురుద్ధ, భిక్ఖునో చత్తారో సతిపట్ఠానా ఆరద్ధా హోన్తీ’’తి?

‘‘ఇధావుసో, భిక్ఖు అజ్ఝత్తం కాయే సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తం కాయే వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తం కాయే సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. బహిద్ధా కాయే సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, బహిద్ధా కాయే వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, బహిద్ధా కాయే సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. అజ్ఝత్తబహిద్ధా కాయే సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తబహిద్ధా కాయే వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తబహిద్ధా కాయే సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం.

‘‘సో సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలే పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘పటికూలే అప్పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, అప్పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలే చ పటికూలే చ పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘పటికూలే చ అప్పటికూలే చ అప్పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, అప్పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలఞ్చ పటికూలఞ్చ తదుభయం అభినివజ్జేత్వా ఉపేక్ఖకో విహరేయ్యం సతో సమ్పజానో’తి, ఉపేక్ఖకో తత్థ విహరతి సతో సమ్పజానో.

‘‘అజ్ఝత్తం వేదనాసు సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తం వేదనాసు వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తం వేదనాసు సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. బహిద్ధా వేదనాసు సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, బహిద్ధా వేదనాసు వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, బహిద్ధా వేదనాసు సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. అజ్ఝత్తబహిద్ధా వేదనాసు సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తబహిద్ధా వేదనాసు వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి, అజ్ఝత్తబహిద్ధా వేదనాసు సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం.

‘‘సో సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలే పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘పటికూలే అప్పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, అప్పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలే చ పటికూలే చ పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘పటికూలే చ అప్పటికూలే చ అప్పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, అప్పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి; సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలఞ్చ పటికూలఞ్చ తదుభయం అభినివజ్జేత్వా ఉపేక్ఖకో విహరేయ్యం సతో సమ్పజానో’తి, ఉపేక్ఖకో తత్థ విహరతి సతో సమ్పజానో.

‘‘అజ్ఝత్తం చిత్తే…పే… బహిద్ధా చిత్తే…పే… అజ్ఝత్తబహిద్ధా చిత్తే సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి… అజ్ఝత్తబహిద్ధా చిత్తే వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి… అజ్ఝత్తబహిద్ధా చిత్తే సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ…పే… అభిజ్ఝాదోమనస్సం.

‘‘సో సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలే పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి…పే… ఉపేక్ఖకో తత్థ విహరతి సతో సమ్పజానో.

‘‘అజ్ఝత్తం ధమ్మేసు…పే… బహిద్ధా ధమ్మేసు…పే… అజ్ఝత్తబహిద్ధా ధమ్మేసు సముదయధమ్మానుపస్సీ విహరతి… అజ్ఝత్తబహిద్ధా ధమ్మేసు వయధమ్మానుపస్సీ విహరతి… అజ్ఝత్తబహిద్ధా ధమ్మేసు సముదయవయధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం.

‘‘సో సచే ఆకఙ్ఖతి – ‘అప్పటికూలే పటికూలసఞ్ఞీ విహరేయ్య’న్తి, పటికూలసఞ్ఞీ తత్థ విహరతి…పే… ఉపేక్ఖకో తత్థ విహరతి సతో సమ్పజానో. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖునో చత్తారో సతిపట్ఠానా ఆరద్ధా హోన్తీ’’తి. పఠమం.