౫. ఉణ్ణాభబ్రాహ్మణసుత్తం

౮౨౭. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం ఆయస్మా ఆనన్దో కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. అథ ఖో ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా ఆనన్దేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఉణ్ణాభో బ్రాహ్మణో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచ – ‘‘కిమత్థియం ను ఖో, భో ఆనన్ద, సమణే గోతమే బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి? ‘‘ఛన్దప్పహానత్థం ఖో, బ్రాహ్మణ, భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి.

‘‘అత్థి పన, భో ఆనన్ద, మగ్గో అత్థి పటిపదా ఏతస్స ఛన్దస్స పహానాయా’’తి? ‘‘అత్థి ఖో, బ్రాహ్మణ, మగ్గో అత్థి పటిపదా ఏతస్స ఛన్దస్స పహానాయా’’తి.

‘‘కతమో పన, భో ఆనన్ద, మగ్గో కతమా పటిపదా ఏతస్స ఛన్దస్స పహానాయా’’తి? ‘‘ఇధ, బ్రాహ్మణ, భిక్ఖు ఛన్దసమాధిప్పధానసఙ్ఖారసమన్నాగతం ఇద్ధిపాదం భావేతి, వీరియసమాధి…పే… చిత్తసమాధి…పే… వీమంసాసమాధిప్పధానసఙ్ఖారసమన్నాగతం ఇద్ధిపాదం భావేతి – అయం ఖో, బ్రాహ్మణ, మగ్గో అయం పటిపదా ఏతస్స ఛన్దస్స పహానాయా’’తి.

‘‘ఏవం సన్తే, భో ఆనన్ద, సన్తకం హోతి నో అసన్తకం. ఛన్దేనేవ ఛన్దం పజహిస్సతీతి – నేతం ఠానం విజ్జతి’’. ‘‘తేన హి, బ్రాహ్మణ, తఞ్ఞేవేత్థ పటిపుచ్ఛిస్సామి. యథా తే ఖమేయ్య తథా తం బ్యాకరేయ్యాసి. తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ, అహోసి తే పుబ్బే ఛన్దో ‘ఆరామం గమిస్సామీ’తి? తస్స తే ఆరామగతస్స యో తజ్జో ఛన్దో సో పటిప్పస్సద్ధో’’తి? ‘‘ఏవం, భో’’. ‘‘అహోసి తే పుబ్బే వీరియం ‘ఆరామం గమిస్సామీ’తి? తస్స తే ఆరామగతస్స యం తజ్జం వీరియం తం పటిప్పస్సద్ధ’’న్తి? ‘‘ఏవం, భో’’. ‘‘అహోసి తే పుబ్బే చిత్తం ‘ఆరామం గమిస్సామీ’తి? తస్స తే ఆరామగతస్స యం తజ్జం చిత్తం తం పటిప్పస్సద్ధ’’న్తి? ‘‘ఏవం, భో’’. ‘‘అహోసి తే పుబ్బే వీమంసా ‘ఆరామం గమిస్సామీ’తి? తస్స తే ఆరామగతస్స యా తజ్జా వీమంసా సా పటిప్పస్సద్ధా’’తి? ‘‘ఏవం, భో’’.

‘‘ఏవమేవ ఖో, బ్రాహ్మణ, యో సో భిక్ఖు అరహం ఖీణాసవో వుసితవా కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞా విముత్తో, తస్స యో పుబ్బే ఛన్దో అహోసి అరహత్తప్పత్తియా, అరహత్తప్పత్తే [అరహత్తే పత్తే (సీ. స్యా. కం.)] యో తజ్జో ఛన్దో సో పటిప్పస్సద్ధో; యం పుబ్బే వీరియం అహోసి అరహత్తప్పత్తియా, అరహత్తప్పత్తే యం తజ్జం వీరియం తం పటిప్పస్సద్ధం; యం పుబ్బే చిత్తం అహోసి అరహత్తప్పత్తియా, అరహత్తప్పత్తే యం తజ్జం చిత్తం తం పటిప్పస్సద్ధం; యా పుబ్బే వీమంసా అహోసి అరహత్తప్పత్తియా, అరహత్తప్పత్తే యా తజ్జా వీమంసా సా పటిప్పస్సద్ధా. తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ, ఇతి ఏవం సన్తే, సన్తకం వా హోతి నో అసన్తకం వా’’తి?

‘‘అద్ధా, భో ఆనన్ద, ఏవం సన్తే, సన్తకం హోతి నో అసన్తకం. అభిక్కన్తం, భో ఆనన్ద, అభిక్కన్తం, భో ఆనన్ద! సేయ్యథాపి, భో ఆనన్ద, నిక్కుజ్జితం వా ఉక్కుజ్జేయ్య, పటిచ్ఛన్నం వా వివరేయ్య, మూళ్హస్స వా మగ్గం ఆచిక్ఖేయ్య, అన్ధకారే వా తేలపజ్జోతం ధారేయ్య – చక్ఖుమన్తో రూపాని దక్ఖన్తీతి; ఏవమేవం భోతా ఆనన్దేన అనేకపరియాయేన ధమ్మో పకాసితో. ఏసాహం, భో ఆనన్ద, తం భవన్తం గోతమం సరణం గచ్ఛామి ధమ్మఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చ. ఉపాసకం మం భవం ఆనన్దో ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి. పఞ్చమం.