౬. అభయసుత్తం

౨౩౭. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. అథ ఖో అభయో రాజకుమారో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో అభయో రాజకుమారో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘పూరణో, భన్తే, కస్సపో ఏవమాహ – ‘నత్థి హేతు, నత్థి పచ్చయో అఞ్ఞాణాయ అదస్సనాయ. అహేతు, అప్పచ్చయో [అప్పచ్చయా (సీ.), అప్పచ్చయం (?)] అఞ్ఞాణం అదస్సనం హోతి. నత్థి హేతు, నత్థి పచ్చయో ఞాణాయ దస్సనాయ. అహేతు, అప్పచ్చయో ఞాణం దస్సనం హోతీ’తి. ఇధ భగవా కిమాహా’’తి? ‘‘అత్థి, రాజకుమార, హేతు, అత్థి పచ్చయో అఞ్ఞాణాయ అదస్సనాయ. సహేతు, సప్పచ్చయో [సప్పచ్చయా (సీ.), సప్పచ్చయం (?)] అఞ్ఞాణం అదస్సనం హోతి. అత్థి, రాజకుమార, హేతు, అత్థి పచ్చయో ఞాణాయ దస్సనాయ. సహేతు, సప్పచ్చయో ఞాణం దస్సనం హోతీ’’తి.

‘‘కతమో పన, భన్తే, హేతు, కతమో పచ్చయో అఞ్ఞాణాయ అదస్సనాయ? కథం సహేతు, సప్పచ్చయో అఞ్ఞాణం అదస్సనం హోతీ’’తి? ‘‘యస్మిం ఖో, రాజకుమార, సమయే కామరాగపరియుట్ఠితేన చేతసా విహరతి కామరాగపరేతేన, ఉప్పన్నస్స చ కామరాగస్స నిస్సరణం యథాభూతం న జానాతి న పస్సతి – అయమ్పి ఖో, రాజకుమార, హేతు, అయం పచ్చయో అఞ్ఞాణాయ అదస్సనాయ. ఏవమ్పి సహేతు సప్పచ్చయో అఞ్ఞాణం అదస్సనం హోతి.

‘‘పున చపరం, రాజకుమార, యస్మిం సమయే బ్యాపాదపరియుట్ఠితేన చేతసా విహరతి బ్యాపాదపరేతేన…పే… థినమిద్ధపరియుట్ఠితేన… ఉద్ధచ్చకుక్కుచ్చపరియుట్ఠితేన… విచికిచ్ఛాపరియుట్ఠితేన చేతసా విహరతి విచికిచ్ఛాపరేతేన, ఉప్పన్నాయ చ విచికిచ్ఛాయ నిస్సరణం యథాభూతం న జానాతి న పస్సతి – అయమ్పి ఖో, రాజకుమార, హేతు, అయం పచ్చయో అఞ్ఞాణాయ అదస్సనాయ. ఏవమ్పి సహేతు సప్పచ్చయో అఞ్ఞాణం అదస్సనం హోతీ’’తి.

‘‘కో నామాయం, భన్తే, ధమ్మపరియాయో’’తి? ‘‘నీవరణా నామేతే, రాజకుమారా’’తి. ‘‘తగ్ఘ, భగవా, నీవరణా; తగ్ఘ, సుగత, నీవరణా! ఏకమేకేనపి ఖో, భన్తే, నీవరణేన అభిభూతో యథాభూతం న జానేయ్య న పస్సేయ్య, కో పన వాదో పఞ్చహి నీవరణేహి?

‘‘కతమో పన, భన్తే, హేతు, కతమో పచ్చయో ఞాణాయ దస్సనాయ? కథం సహేతు, సప్పచ్చయో ఞాణం దస్సనం హోతీ’’తి? ‘‘ఇధ, రాజకుమార, భిక్ఖు సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం. సో సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గం భావితేన చిత్తేన యథాభూతం జానాతి పస్సతి – అయమ్పి ఖో, రాజకుమార, హేతు, అయం పచ్చయో ఞాణాయ దస్సనాయ. ఏవమ్పి సహేతు, సప్పచ్చయో ఞాణం దస్సనం హోతి.

‘‘పున చపరం, రాజకుమార, భిక్ఖు…పే… ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గం భావేతి వివేకనిస్సితం విరాగనిస్సితం నిరోధనిస్సితం వోస్సగ్గపరిణామిం. సో ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గం భావితేన చిత్తేన యథాభూతం జానాతి పస్సతి – అయమ్పి ఖో, రాజకుమార, హేతు, అయం పచ్చయో ఞాణాయ దస్సనాయ. ఏవం సహేతు, సప్పచ్చయో ఞాణం దస్సనం హోతీ’’తి.

‘‘కో నామాయం, భన్తే, ధమ్మపరియాయో’’తి? ‘‘బోజ్ఝఙ్గా నామేతే, రాజకుమారా’’తి. ‘‘తగ్ఘ, భగవా, బోజ్ఝఙ్గా; తగ్ఘ, సుగత, బోజ్ఝఙ్గా! ఏకమేకేనపి ఖో, భన్తే, బోజ్ఝఙ్గేన సమన్నాగతో యథాభూతం జానేయ్య పస్సేయ్య, కో పన వాదో సత్తహి బోజ్ఝఙ్గేహి? యోపి మే, భన్తే, గిజ్ఝకూటం పబ్బతం ఆరోహన్తస్స కాయకిలమథో చిత్తకిలమథో, సోపి మే పటిప్పస్సద్ధో, ధమ్మో చ మే అభిసమితో’’తి. ఛట్ఠం.

సాకచ్ఛవగ్గో ఛట్ఠో.

తస్సుద్దానం –

ఆహారా పరియాయమగ్గి, మేత్తం సఙ్గారవేన చ;

అభయో పుచ్ఛితో పఞ్హం, గిజ్ఝకూటమ్హి పబ్బతేతి.