౨. పరియాయసుత్తం

౨౩౩. అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పవిసింసు. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘అతిప్పగో ఖో తావ సావత్థియం పిణ్డాయ చరితుం. యంనూన మయం యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమేయ్యామా’’తి.

అథ ఖో తే భిక్ఖూ యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం సమ్మోదింసు. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నే ఖో తే భిక్ఖూ అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా ఏతదవోచుం –

‘‘సమణో, ఆవుసో, గోతమో సావకానం ఏవం ధమ్మం దేసేతి – ‘ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, పఞ్చ నీవరణే పహాయ చేతసో ఉపక్కిలేసే పఞ్ఞాయ దుబ్బలీకరణే సత్త బోజ్ఝఙ్గే యథాభూతం భావేథా’తి. మయమ్పి ఖో, ఆవుసో, సావకానం ఏవం ధమ్మం దేసేమ – ‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, పఞ్చ నీవరణే పహాయ చేతసో ఉపక్కిలేసే పఞ్ఞాయ దుబ్బలీకరణే సత్త బోజ్ఝఙ్గే యథాభూతం భావేథా’తి. ఇధ నో, ఆవుసో, కో విసేసో, కో అధిప్పయాసో, కిం నానాకరణం సమణస్స వా గోతమస్స అమ్హాకం వా, యదిదం – ధమ్మదేసనాయ వా ధమ్మదేసనం, అనుసాసనియా వా అనుసాసని’’న్తి?

అథ ఖో తే భిక్ఖూ తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం భాసితం నేవ అభినన్దింసు నప్పటిక్కోసింసు; అనభినన్దిత్వా అప్పటిక్కోసిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కమింసు – ‘‘భగవతో సన్తికే ఏతస్స భాసితస్స అత్థం ఆజానిస్సామా’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ సావత్థిం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం –

‘‘ఇధ మయం, భన్తే, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పవిసిమ్హ. తేసం నో, భన్తే, అమ్హాకం ఏతదహోసి – ‘అతిప్పగో ఖో తావ సావత్థియం పిణ్డాయ చరితుం, యంనూన మయం యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమేయ్యామా’తి. అథ ఖో మయం, భన్తే, యేన అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం ఆరామో తేనుపసఙ్కమిమ్హ; ఉపసఙ్కమిత్వా తేహి అఞ్ఞతిత్థియేహి పరిబ్బాజకేహి సద్ధిం సమ్మోదిమ్హ. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీదిమ్హ. ఏకమన్తం నిసిన్నే ఖో అమ్హే, భన్తే, అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా ఏతదవోచుం –

‘‘సమణో, ఆవుసో, గోతమో సావకానం ఏవం ధమ్మం దేసేతి ‘ఏథ తుమ్హే, భిక్ఖవే, పఞ్చ నీవరణే పహాయ చేతసో ఉపక్కిలేసే పఞ్ఞాయ దుబ్బలీకరణే సత్త బోజ్ఝఙ్గే యథాభూతం భావేథా’తి. మయమ్పి ఖో, ఆవుసో, సావకానం ఏవం ధమ్మం దేసేమ – ‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, పఞ్చ నీవరణే పహాయ చేతసో ఉపక్కిలేసే పఞ్ఞాయ దుబ్బలీకరణే సత్త బోజ్ఝఙ్గే యథాభూతం భావేథా’తి. ఇధ నో, ఆవుసో, కో విసేసో, కో అధిప్పయాసో, కిం నానాకరణం సమణస్స వా గోతమస్స అమ్హాకం వా, యదిదం – ధమ్మదేసనాయ వా ధమ్మదేసనం, అనుసాసనియా వా అనుసాసని’’న్తి?

‘‘అథ ఖో మయం, భన్తే, తేసం అఞ్ఞతిత్థియానం పరిబ్బాజకానం భాసితం నేవ అభినన్దిమ్హ నప్పటిక్కోసిమ్హ, అనభినన్దిత్వా అప్పటిక్కోసిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కమిమ్హ – ‘భగవతో సన్తికే ఏతస్స భాసితస్స అత్థం ఆజానిస్సామా’’’తి.

‘‘ఏవంవాదినో, భిక్ఖవే, అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా ఏవమస్సు వచనీయా – ‘అత్థి పనావుసో, పరియాయో, యం పరియాయం ఆగమ్మ పఞ్చ నీవరణా దస హోన్తి, సత్త బోజ్ఝఙ్గా చతుద్దసా’తి. ఏవం పుట్ఠా, భిక్ఖవే, అఞ్ఞతిత్థియా పరిబ్బాజకా న చేవ సమ్పాయిస్సన్తి, ఉత్తరిఞ్చ విఘాతం ఆపజ్జిస్సన్తి. తం కిస్స హేతు? యథా తం, భిక్ఖవే, అవిసయస్మిం. ‘‘నాహం తం, భిక్ఖవే, పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ, యో ఇమేసం పఞ్హానం వేయ్యాకరణేన చిత్తం ఆరాధేయ్య, అఞ్ఞత్ర తథాగతేన వా తథాగతసావకేన వా ఇతో వా పన సుత్వా’’.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, పరియాయో, యం పరియాయం ఆగమ్మ పఞ్చ నీవరణా దస హోన్తి? యదపి, భిక్ఖవే, అజ్ఝత్తం కామచ్ఛన్దో తదపి నీవరణం, యదపి బహిద్ధా కామచ్ఛన్దో తదపి నీవరణం. ‘కామచ్ఛన్దనీవరణ’న్తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి. యదపి, భిక్ఖవే, అజ్ఝత్తం బ్యాపాదో తదపి నీవరణం, యదపి బహిద్ధా బ్యాపాదో తదపి నీవరణం. ‘బ్యాపాదనీవరణ’న్తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి. యదపి, భిక్ఖవే, థినం తదపి నీవరణం, యదపి మిద్ధం తదపి నీవరణం. ‘థినమిద్ధనీవరణ’న్తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి. యదపి, భిక్ఖవే, ఉద్ధచ్చం తదపి నీవరణం, యదపి కుక్కుచ్చం తదపి నీవరణం. ‘ఉద్ధచ్చకుక్కుచ్చనీవరణ’న్తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి. యదపి, భిక్ఖవే, అజ్ఝత్తం ధమ్మేసు విచికిచ్ఛా తదపి నీవరణం, యదపి బహిద్ధా ధమ్మేసు విచికిచ్ఛా తదపి నీవరణం. ‘విచికిచ్ఛానీవరణ’న్తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, పరియాయో, యం పరియాయం ఆగమ్మ పఞ్చ నీవరణా దస హోన్తి.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, పరియాయో, యం పరియాయం ఆగమ్మ సత్త బోజ్ఝఙ్గా చతుద్దస హోన్తి? యదపి, భిక్ఖవే, అజ్ఝత్తం ధమ్మేసు సతి తదపి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి బహిద్ధా ధమ్మేసు సతి తదపి సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి.

‘‘యదపి, భిక్ఖవే, అజ్ఝత్తం ధమ్మేసు పఞ్ఞాయ పవిచినతి [పవిచినాతి (క.)] పవిచరతి పరివీమంసమాపజ్జతి తదపి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి బహిద్ధా ధమ్మేసు పఞ్ఞాయ పవిచినతి పవిచరతి పరివీమంసమాపజ్జతి తదపి ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి.

‘‘యదపి, భిక్ఖవే, కాయికం వీరియం తదపి వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి చేతసికం వీరియం తదపి వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి.

‘‘యదపి, భిక్ఖవే, సవితక్కసవిచారా పీతి తదపి పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి అవితక్కఅవిచారా పీతి తదపి పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి.

‘‘యదపి, భిక్ఖవే, కాయప్పస్సద్ధి తదపి పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి చిత్తప్పస్సద్ధి తదపి పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి.

‘‘యదపి, భిక్ఖవే, సవితక్కో సవిచారో సమాధి తదపి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి అవితక్కఅవిచారో సమాధి తదపి సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి.

‘‘యదపి, భిక్ఖవే, అజ్ఝత్తం ధమ్మేసు ఉపేక్ఖా తదపి ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో, యదపి బహిద్ధా ధమ్మేసు ఉపేక్ఖా తదపి ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో. ‘ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో’తి ఇతి హిదం ఉద్దేసం గచ్ఛతి. తదమినాపేతం పరియాయేన ద్వయం హోతి. అయం ఖో, భిక్ఖవే, పరియాయో, యం పరియాయం ఆగమ్మ సత్త బోజ్ఝఙ్గా చతుద్దసా’’తి. దుతియం.