౧౧. భద్రకసుత్తం

౩౬౩. ఏకం సమయం భగవా మల్లేసు విహరతి ఉరువేలకప్పం నామ మల్లానం నిగమో. అథ ఖో భద్రకో గామణి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో భద్రకో గామణి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సాధు మే, భన్తే, భగవా దుక్ఖస్స సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ దేసేతూ’’తి. ‘‘అహఞ్చే [అహఞ్చ (స్యా. కం. క.)] తే, గామణి, అతీతమద్ధానం ఆరబ్భ దుక్ఖస్స సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ దేసేయ్యం – ‘ఏవం అహోసి అతీతమద్ధాన’న్తి, తత్ర తే సియా కఙ్ఖా, సియా విమతి. అహం చే [అహఞ్చ (స్యా. కం. క.)] తే, గామణి, అనాగతమద్ధానం ఆరబ్భ దుక్ఖస్స సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ దేసేయ్యం – ‘ఏవం భవిస్సతి అనాగతమద్ధాన’న్తి, తత్రాపి తే సియా కఙ్ఖా, సియా విమతి. అపి చాహం, గామణి, ఇధేవ నిసిన్నో ఏత్థేవ తే నిసిన్నస్స దుక్ఖస్స సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ దేసేస్సామి. తం సుణాహి, సాధుకం మనసి కరోహి; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో భద్రకో గామణి భగవతో పచ్చస్సోసి. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, అత్థి తే ఉరువేలకప్పే మనుస్సా యేసం తే వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా ఉప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి? ‘‘అత్థి మే, భన్తే, ఉరువేలకప్పే మనుస్సా యేసం మే వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా ఉప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి. ‘‘అత్థి పన తే, గామణి, ఉరువేలకప్పే మనుస్సా యేసం తే వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా నుప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి? ‘‘అత్థి మే, భన్తే, ఉరువేలకప్పే మనుస్సా యేసం మే వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా నుప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి. ‘‘కో ను ఖో, గామణి, హేతు, కో పచ్చయో యేన తే ఏకచ్చానం ఉరువేలకప్పియానం మనుస్సానం వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా ఉప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి? ‘‘యేసం మే, భన్తే, ఉరువేలకప్పియానం మనుస్సానం వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా ఉప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా, అత్థి మే తేసు ఛన్దరాగో. యేసం పన, భన్తే, ఉరువేలకప్పియానం మనుస్సానం వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా నుప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా, నత్థి మే తేసు ఛన్దరాగో’’తి. ‘‘ఇమినా త్వం, గామణి, ధమ్మేన దిట్ఠేన విదితేన అకాలికేన పత్తేన పరియోగాళ్హేన అతీతానాగతే నయం నేహి – ‘యం ఖో కిఞ్చి అతీతమద్ధానం దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జి [ఉప్పజ్జతి (సబ్బత్థ)] సబ్బం తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం. ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్స. యమ్పి హి కిఞ్చి అనాగతమద్ధానం దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జిస్సతి, సబ్బం తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం. ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సా’’’తి. ‘‘అచ్ఛరియం, భన్తే, అబ్భుతం, భన్తే! యావ సుభాసితం చిదం [సుభాసితమిదం (సీ. పీ.)], భన్తే, భగవతా [యఙ్కిఞ్చి అతీతమద్ధానం దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జతి, సబ్బన్తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం, ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సాతి, యఙ్కిఞ్చి అనాగతమద్ధానం దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జిస్సతి సబ్బన్తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం, ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సా’’తి (స్యా. కం.)] – ‘యం కిఞ్చి దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జతి, సబ్బం తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం. ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సా’తి. [‘‘యఙ్కిఞ్చి అతీతమద్ధానం దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జతి, సబ్బన్తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం, ఛన్దో హి మూలం దూక్ఖస్సాతి, యఙ్కిఞ్చి అనాగతమద్ధానం దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జిస్సతి, సబ్బన్తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం, ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సా’’తి (స్యా. కం)] అత్థి మే, భన్తే, చిరవాసీ నామ కుమారో బహి ఆవసథే [ఆవేసనే (?)] పటివసతి. సో ఖ్వాహం, భన్తే, కాలస్సేవ వుట్ఠాయ పురిసం ఉయ్యోజేమి [ఉయ్యోజేసిం (క.)] – ‘గచ్ఛ, భణే, చిరవాసిం కుమారం జానాహీ’తి. యావకీవఞ్చ, భన్తే, సో పురిసో నాగచ్ఛతి, తస్స మే హోతేవ అఞ్ఞథత్తం – ‘మా హేవ చిరవాసిస్స కుమారస్స కిఞ్చి ఆబాధయిత్థా’’’తి [ఆబాధయేథాతి (స్యా. కం. పీ. క.)].

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, చిరవాసిస్స కుమారస్స వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా ఉప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి? ‘‘చిరవాసిస్స మే, భన్తే, కుమారస్స వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా జీవితస్సపి సియా అఞ్ఞథత్తం, కిం పన మే నుప్పజ్జిస్సన్తి సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి. ‘‘ఇమినాపి ఖో ఏతం, గామణి, పరియాయేన వేదితబ్బం – ‘యం కిఞ్చి దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జతి, సబ్బం తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం. ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సా’’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, యదా తే చిరవాసిమాతా [చిరవాసిస్స మాతా (సీ. పీ.)] అదిట్ఠా అహోసి, అస్సుతా అహోసి, తే చిరవాసిమాతుయా ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘దస్సనం వా తే, గామణి, ఆగమ్మ సవనం వా ఏవం తే అహోసి – ‘చిరవాసిమాతుయా ఛన్దో వా రాగో వా పేమం వా’’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, గామణి, చిరవాసిమాతుయా తే వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా ఉప్పజ్జేయ్యుం సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి? ‘‘చిరవాసిమాతుయా మే, భన్తే, వధేన వా బన్ధేన వా జానియా వా గరహాయ వా జీవితస్సపి సియా అఞ్ఞథత్తం, కిం పన మే నుప్పజ్జిస్సన్తి సోకపరిదేవదుక్ఖదోమనస్సుపాయాసా’’తి! ‘‘ఇమినాపి ఖో ఏతం, గామణి, పరియాయేన వేదితబ్బం – ‘యం కిఞ్చి దుక్ఖం ఉప్పజ్జమానం ఉప్పజ్జతి, సబ్బం తం ఛన్దమూలకం ఛన్దనిదానం. ఛన్దో హి మూలం దుక్ఖస్సా’’’తి. ఏకాదసమం.