౧౧. నిరామిససుత్తం
౨౭౯. ‘‘అత్థి, భిక్ఖవే, సామిసా పీతి, అత్థి నిరామిసా పీతి, అత్థి నిరామిసా నిరామిసతరా పీతి; అత్థి సామిసం సుఖం, అత్థి నిరామిసం సుఖం, అత్థి నిరామిసా నిరామిసతరం సుఖం; అత్థి సామిసా ఉపేక్ఖా, అత్థి నిరామిసా ఉపేక్ఖా, అత్థి నిరామిసా నిరామిసతరా ఉపేక్ఖా; అత్థి సామిసో విమోక్ఖో, అత్థి నిరామిసో విమోక్ఖో, అత్థి నిరామిసా నిరామిసతరో విమోక్ఖో. కతమా చ, భిక్ఖవే, సామిసా పీతి? పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, కామగుణా. కతమే పఞ్చ? చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా…పే… కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కామగుణా. యా ఖో, భిక్ఖవే, ఇమే పఞ్చ కామగుణే పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పీతి, అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సామిసా పీతి.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, నిరామిసా పీతి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. వితక్కవిచారానం వూపసమా అజ్ఝత్తం సమ్పసాదనం చేతసో ఏకోదిభావం అవితక్కం అవిచారం సమాధిజం పీతిసుఖం దుతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసా పీతి.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరా పీతి? యా ఖో, భిక్ఖవే, ఖీణాసవస్స భిక్ఖునో రాగా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, దోసా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, మోహా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో ఉప్పజ్జతి పీతి, అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరా పీతి.
‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, సామిసం సుఖం? పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, కామగుణా. కతమే పఞ్చ? చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా…పే… కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కామగుణా. యం ఖో, భిక్ఖవే, ఇమే పఞ్చ కామగుణే పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సుఖం సోమనస్సం, ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సామిసం సుఖం.
‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, నిరామిసం సుఖం? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. వితక్కవిచారానం వూపసమా అజ్ఝత్తం సమ్పసాదనం చేతసో ఏకోదిభావం అవితక్కం అవిచారం సమాధిజం పీతిసుఖం దుతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. పీతియా చ విరాగా ఉపేక్ఖకో చ విహరతి సతో చ సమ్పజానో సుఖఞ్చ కాయేన పటిసంవేదేతి, యం తం అరియా ఆచిక్ఖన్తి – ‘ఉపేక్ఖకో సతిమా సుఖవిహారీ’తి తతియం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసం సుఖం.
‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరం సుఖం? యం ఖో, భిక్ఖవే, ఖీణాసవస్స భిక్ఖునో రాగా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, దోసా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, మోహా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో ఉప్పజ్జతి సుఖం సోమనస్సం, ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరం సుఖం.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, సామిసా ఉపేక్ఖా? పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, కామగుణా. కతమే పఞ్చ? చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా…పే… కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కామగుణా. యా ఖో, భిక్ఖవే, ఇమే పఞ్చ కామగుణే పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఉపేక్ఖా, అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సామిసా ఉపేక్ఖా.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, నిరామిసా ఉపేక్ఖా? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సుఖస్స చ పహానా, దుక్ఖస్స చ పహానా, పుబ్బేవ సోమనస్సదోమనస్సానం అత్థఙ్గమా, అదుక్ఖమసుఖం ఉపేక్ఖాసతిపారిసుద్ధిం చతుత్థం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసా ఉపేక్ఖా.
‘‘కతమా చ, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరా ఉపేక్ఖా? యా ఖో, భిక్ఖవే, ఖీణాసవస్స భిక్ఖునో రాగా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, దోసా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, మోహా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో ఉప్పజ్జతి ఉపేక్ఖా, అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరా ఉపేక్ఖా.
‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, సామిసో విమోక్ఖో? రూపప్పటిసంయుత్తో విమోక్ఖో సామిసో విమోక్ఖో.
‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, నిరామిసో విమోక్ఖో? అరూపప్పటిసంయుత్తో విమోక్ఖో నిరామిసో విమోక్ఖో.
‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరో విమోక్ఖో? యో ఖో, భిక్ఖవే, ఖీణాసవస్స భిక్ఖునో రాగా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, దోసా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో, మోహా చిత్తం విముత్తం పచ్చవేక్ఖతో ఉప్పజ్జతి విమోక్ఖో, అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, నిరామిసా నిరామిసతరో విమోక్ఖో’’తి. ఏకాదసమం.
అట్ఠసతపరియాయవగ్గో తతియో.
తస్సుద్దానం –
సీవకఅట్ఠసతం భిక్ఖు, పుబ్బే ఞాణఞ్చ భిక్ఖునా;
సమణబ్రాహ్మణా తీణి, సుద్ధికఞ్చ నిరామిసన్తి.
వేదనాసంయుత్తం సమత్తం.