౩. పఠమసారిపుత్తకోట్ఠికసుత్తం

౪౧౨. ఏకం సమయం ఆయస్మా చ సారిపుత్తో, ఆయస్మా చ మహాకోట్ఠికో బారాణసియం విహరన్తి ఇసిపతనే మిగదాయే. అథ ఖో ఆయస్మా మహాకోట్ఠికో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా సారిపుత్తేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మహాకోట్ఠికో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ –

‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో సారిపుత్త, హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, ఆవుసో, భగవతా – ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం పనావుసో, న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘ఏతమ్పి ఖో, ఆవుసో, అబ్యాకతం భగవతా – ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, ఆవుసో, భగవతా – ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం పనావుసో, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘ఏతమ్పి ఖో, ఆవుసో, అబ్యాకతం భగవతా – ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి.

‘‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి ఇతి పుట్ఠో సమానో, ‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, ఆవుసో, భగవతా – హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వదేసి…పే… ‘కిం పనావుసో, నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి ఇతి పుట్ఠో సమానో – ‘ఏతమ్పి ఖో, ఆవుసో, అబ్యాకతం భగవతా – నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’తి వదేసి. కో ను ఖో, ఆవుసో, హేతు, కో పచ్చయో యేనేతం అబ్యాకతం భగవతా’’తి?

‘‘హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఖో, ఆవుసో, రూపగతమేతం. న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, రూపగతమేతం. హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, రూపగతమేతం. నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, రూపగతమేతం. హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఖో, ఆవుసో, వేదనాగతమేతం. న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, వేదనాగతమేతం. హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, వేదనాగతమేతం. నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, వేదనాగతమేతం. హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఖో, ఆవుసో, సఞ్ఞాగతమేతం. న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, సఞ్ఞాగతమేతం. హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, సఞ్ఞాగతమేతం. నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, సఞ్ఞాగతమేతం. హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఖో, ఆవుసో, సఙ్ఖారగతమేతం. న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, సఙ్ఖారగతమేతం. హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, సఙ్ఖారగతమేతం. నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, సఙ్ఖారగతమేతం. హోతి తథాగతో పరం మరణాతి ఖో, ఆవుసో, విఞ్ఞాణగతమేతం. న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, విఞ్ఞాణగతమేతం. హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, విఞ్ఞాణగతమేతం. నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణాతి, విఞ్ఞాణగతమేతం. అయం ఖో, ఆవుసో, హేతు అయం పచ్చయో, యేనేతం అబ్యాకతం భగవతా’’తి. తతియం.