౧. వివేకజసుత్తం
౩౩౨. ఏకం సమయం ఆయస్మా సారిపుత్తో సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పావిసి. సావత్థియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో యేన అన్ధవనం తేనుపసఙ్కమి దివావిహారాయ. అన్ధవనం అజ్ఝోగాహేత్వా అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే దివావిహారం నిసీది.
అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన జేతవనం అనాథపిణ్డికస్స ఆరామో తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘విప్పసన్నాని ఖో తే, ఆవుసో సారిపుత్త, ఇన్ద్రియాని; పరిసుద్ధో ముఖవణ్ణో పరియోదాతో. కతమేనాయస్మా సారిపుత్తో అజ్జ విహారేన విహాసీ’’తి?
‘‘ఇధాహం, ఆవుసో, వివిచ్చేవ కామేహి వివిచ్చ అకుసలేహి ధమ్మేహి సవితక్కం సవిచారం వివేకజం పీతిసుఖం పఠమం ఝానం ఉపసమ్పజ్జ విహరామి. తస్స మయ్హం, ఆవుసో, న ఏవం హోతి – ‘అహం పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీ’తి వా ‘అహం పఠమం ఝానం సమాపన్నో’తి వా ‘అహం పఠమా ఝానా వుట్ఠితో’తి వా’’తి. ‘‘తథా హి పనాయస్మతో సారిపుత్తస్స దీఘరత్తం అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా సుసమూహతా. తస్మా ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స న ఏవం హోతి – ‘అహం పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీ’తి వా ‘అహం పఠమం ఝానం సమాపన్నో’తి వా ‘అహం పఠమా ఝానా వుట్ఠితో’తి వా’’తి. పఠమం.