౧. వాతసుత్తం

౨౦౬. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కిస్మిం ను ఖో, భిక్ఖవే, సతి, కిం ఉపాదాయ, కిం అభినివిస్స ఏవం దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి – ‘న వాతా వాయన్తి, న నజ్జో సన్దన్తి, న గబ్భినియో విజాయన్తి, న చన్దిమసూరియా ఉదేన్తి వా అపేన్తి వా ఏసికట్ఠాయిట్ఠితా’’’తి?

‘‘భగవంమూలకా నో, భన్తే, ధమ్మా భగవంనేత్తికా భగవంపటిసరణా. సాధు వత, భన్తే, భగవన్తఞ్ఞేవ పటిభాతు ఏతస్స భాసితస్స అత్థో. భగవతో సుత్వా భిక్ఖూ ధారేస్సన్తీ’’తి. ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘రూపే ఖో, భిక్ఖవే, సతి, రూపం ఉపాదాయ, రూపం అభినివిస్స ఏవం దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి – ‘న వాతా వాయన్తి, న నజ్జో సన్దన్తి, న గబ్భినియో విజాయన్తి, న చన్దిమసూరియా ఉదేన్తి వా అపేన్తి వా ఏసికట్ఠాయిట్ఠితా’తి. వేదనాయ సతి…పే… సఞ్ఞాయ సతి… సఙ్ఖారేసు సతి… విఞ్ఞాణే సతి, విఞ్ఞాణం ఉపాదాయ, విఞ్ఞాణం అభినివిస్స ఏవం దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి – ‘న వాతా వాయన్తి, న నజ్జో సన్దన్తి, న గబ్భినియో విజాయన్తి, న చన్దిమసూరియా ఉదేన్తి వా అపేన్తి వా ఏసికట్ఠాయిట్ఠితా’తి. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, రూపం నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి? ‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’. ‘‘యం పనానిచ్చం, దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి? ‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’. ‘‘యం పనానిచ్చం, దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అపి ను తం అనుపాదాయ ఏవం దిట్ఠి ఉప్పజ్జేయ్య – ‘న వాతా వాయన్తి, న నజ్జో సన్దన్తి, న గబ్భినియో విజాయన్తి, న చన్దిమసూరియా ఉదేన్తి వా అపేన్తి వా ఏసికట్ఠాయిట్ఠితా’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘వేదనా నిచ్చా వా అనిచ్చా వా’’తి… ‘‘సఞ్ఞా… సఙ్ఖారా… విఞ్ఞాణం నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి? ‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’. ‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి? ‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’. ‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అపి ను తం అనుపాదాయ ఏవం దిట్ఠి ఉప్పజ్జేయ్య – ‘న వాతా వాయన్తి, న నజ్జో సన్దన్తి, న గబ్భినియో విజాయన్తి, న చన్దిమసూరియా ఉదేన్తి వా అపేన్తి వా ఏసికట్ఠాయిట్ఠితా’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘యమ్పిదం [యమిదం (అఞ్ఞత్థ)] దిట్ఠం సుతం ముతం విఞ్ఞాతం పత్తం పరియేసితం అనువిచరితం మనసా తమ్పి నిచ్చం వా అనిచ్చం వా’’తి? ‘‘అనిచ్చం, భన్తే’’. ‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం వా తం సుఖం వా’’తి? ‘‘దుక్ఖం, భన్తే’’. ‘‘యం పనానిచ్చం దుక్ఖం విపరిణామధమ్మం, అపి ను తం అనుపాదాయ ఏవం దిట్ఠి ఉప్పజ్జేయ్య – ‘న వాతా వాయన్తి, న నజ్జో సన్దన్తి, న గబ్భినియో విజాయన్తి, న చన్దిమసూరియా ఉదేన్తి వా అపేన్తి వా ఏసికట్ఠాయిట్ఠితా’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’.

‘‘యతో ఖో, భిక్ఖవే, అరియసావకస్స ఇమేసు చ [ఇమేసు ఛసు (సీ. స్యా. కం. పీ.) ఏవముపరిపి] ఠానేసు కఙ్ఖా పహీనా హోతి, దుక్ఖేపిస్స కఙ్ఖా పహీనా హోతి, దుక్ఖసముదయేపిస్స కఙ్ఖా పహీనా హోతి, దుక్ఖనిరోధేపిస్స కఙ్ఖా పహీనా హోతి, దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయపిస్స కఙ్ఖా పహీనా హోతి – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అరియసావకో సోతాపన్నో అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయనో’’తి. పఠమం.