౯. పాలిలేయ్యసుత్తం

౮౧. ఏకం సమయం భగవా కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ కోసమ్బిం పిణ్డాయ పావిసి. కోసమ్బియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో సామం సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ అనామన్తేత్వా ఉపట్ఠాకే అనపలోకేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం ఏకో అదుతియో చారికం పక్కామి.

అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అచిరపక్కన్తస్స భగవతో యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచ – ‘‘ఏసావుసో, ఆనన్ద, భగవా సామం సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ అనామన్తేత్వా ఉపట్ఠాకే అనపలోకేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం ఏకో అదుతియో చారికం పక్కన్తో’’తి. ‘‘యస్మిం, ఆవుసో, సమయే భగవా సామం సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ అనామన్తేత్వా ఉపట్ఠాకే అనపలోకేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘం ఏకో అదుతియో చారికం పక్కమతి, ఏకోవ భగవా తస్మిం సమయే విహరితుకామో హోతి; న భగవా తస్మిం సమయే కేనచి అనుబన్ధితబ్బో హోతీ’’తి.

అథ ఖో భగవా అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన పాలిలేయ్యకం [పారిలేయ్యకం (సీ. పీ.)] తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా పాలిలేయ్యకే విహరతి భద్దసాలమూలే. అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా ఆనన్దేన సద్ధిం సమ్మోదింసు. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచుం – ‘‘చిరస్సుతా ఖో నో, ఆవుసో ఆనన్ద, భగవతో సమ్ముఖా ధమ్మీ కథా; ఇచ్ఛామ మయం, ఆవుసో ఆనన్ద, భగవతో సమ్ముఖా ధమ్మిం కథం సోతు’’న్తి.

అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో తేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం యేన పాలిలేయ్యకం భద్దసాలమూలం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నే ఖో తే భిక్ఖూ భగవా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘కథం ను ఖో జానతో కథం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతీ’’తి? అథ ఖో భగవా తస్స భిక్ఖునో చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘విచయసో దేసితో, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో; విచయసో దేసితా చత్తారో సతిపట్ఠానా; విచయసో దేసితా చత్తారో సమ్మప్పధానా; విచయసో దేసితా చత్తారో ఇద్ధిపాదా; విచయసో దేసితాని పఞ్చిన్ద్రియాని; విచయసో దేసితాని పఞ్చ బలాని; విచయసో దేసితా సత్తబోజ్ఝఙ్గా; విచయసో దేసితో అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో. ఏవం విచయసో దేసితో, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మో. ఏవం విచయసో దేసితే ఖో, భిక్ఖవే, మయా ధమ్మే అథ చ పనిధేకచ్చస్స భిక్ఖునో ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘కథం ను ఖో జానతో కథం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతీ’’’తి?

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, జానతో కథం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి? ఇధ భిక్ఖవే, అస్సుతవా పుథుజ్జనో అరియానం అదస్సావీ అరియధమ్మస్స అకోవిదో అరియధమ్మే అవినీతో, సప్పురిసానం అదస్సావీ సప్పురిసధమ్మస్స అకోవిదో సప్పురిసధమ్మే అవినీతో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, సమనుపస్సనా సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో కింసముదయో కింజాతికో కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితేన ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి తణ్హా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. సాపి వేదనా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. సోపి ఫస్సో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి అవిజ్జా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. ఏవమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో రూపవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, సమనుపస్సనా సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో కింసముదయో కింజాతికో కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితేన ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి తణ్హా… సాపి వేదనా… సోపి ఫస్సో… సాపి అవిజ్జా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. ఏవమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న రూపవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో అత్తని రూపం సమనుపస్సతి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, సమనుపస్సనా సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో కింసముదయో కింజాతికో కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితేన ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి తణ్హా… సాపి వేదనా… సోపి ఫస్సో… సాపి అవిజ్జా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. ఏవమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న రూపవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి, న అత్తని రూపం సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో రూపస్మిం అత్తానం సమనుపస్సతి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, సమనుపస్సనా సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో కింసముదయో కింజాతికో కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితే ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి తణ్హా … సాపి వేదనా… సోపి ఫస్సో… సాపి అవిజ్జా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. ఏవమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, జానతో…పే… ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న రూపవన్తం అత్తానం, న అత్తని రూపం, న రూపస్మిం అత్తానం సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో వేదనం అత్తతో సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో వేదనావన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో అత్తని వేదనం సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో వేదనాయ అత్తానం సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో సఞ్ఞం… అపి చ ఖో సఙ్ఖారే అత్తతో సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో సఙ్ఖారవన్తం అత్తానం సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో అత్తని సఙ్ఖారే సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో సఙ్ఖారేసు అత్తానం సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి, అపి చ ఖో విఞ్ఞాణవన్తం అత్తానం, అపి చ ఖో అత్తని విఞ్ఞాణం, అపి చ ఖో విఞ్ఞాణస్మిం అత్తానం సమనుపస్సతి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, సమనుపస్సనా సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో…పే… కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితే ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి తణ్హా… సాపి వేదనా… సోపి ఫస్సో … సాపి అవిజ్జా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న వేదనం అత్తతో సమనుపస్సతి, న సఞ్ఞం… న సఙ్ఖారే… న విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి; అపి చ ఖో ఏవందిట్ఠి హోతి – ‘సో అత్తా సో లోకో, సో పేచ్చ భవిస్సామి నిచ్చో ధువో సస్సతో అవిపరిణామధమ్మో’తి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, సస్సతదిట్ఠి సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో…పే… ఏవమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న వేదనం … న సఞ్ఞం… న సఙ్ఖారే… న విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి; నాపి ఏవందిట్ఠి హోతి – ‘సో అత్తా సో లోకో, సో పేచ్చ భవిస్సామి నిచ్చో ధువో సస్సతో అవిపరిణామధమ్మో’తి. అపి చ ఖో ఏవందిట్ఠి హోతి – ‘నో చస్సం నో చ మే సియా నాభవిస్సం న మే భవిస్సతీ’తి. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, ఉచ్ఛేదదిట్ఠి సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో కింసముదయో కింజాతికో కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితేన ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో…పే… ఏవమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతి.

‘‘న హేవ ఖో రూపం అత్తతో సమనుపస్సతి, న వేదనం… న సఞ్ఞం… న సఙ్ఖారే… న విఞ్ఞాణం అత్తతో సమనుపస్సతి…పే… న విఞ్ఞాణస్మిం అత్తతో సమనుపస్సతి, నాపి ఏవందిట్ఠి హోతి – ‘సో అత్తా సో లోకో, సో పేచ్చ భవిస్సామి నిచ్చో ధువో సస్సతో అవిపరిణామధమ్మో’తి; నాపి ఏవందిట్ఠి హోతి – ‘నో చస్సం నో చ మే సియా నాభవిస్సం న మే భవిస్సతీ’తి; అపి చ ఖో కఙ్ఖీ హోతి విచికిచ్ఛీ అనిట్ఠఙ్గతో సద్ధమ్మే. యా ఖో పన సా, భిక్ఖవే, కఙ్ఖితా విచికిచ్ఛితా అనిట్ఠఙ్గతతా సద్ధమ్మే సఙ్ఖారో సో. సో పన సఙ్ఖారో కింనిదానో కింసముదయో కింజాతికో కింపభవో? అవిజ్జాసమ్ఫస్సజేన, భిక్ఖవే, వేదయితేన ఫుట్ఠస్స అస్సుతవతో పుథుజ్జనస్స ఉప్పన్నా తణ్హా; తతోజో సో సఙ్ఖారో. ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సోపి సఙ్ఖారో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి తణ్హా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. సాపి వేదనా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. సోపి ఫస్సో అనిచ్చో సఙ్ఖతో పటిచ్చసముప్పన్నో. సాపి అవిజ్జా అనిచ్చా సఙ్ఖతా పటిచ్చసముప్పన్నా. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, జానతో ఏవం పస్సతో అనన్తరా ఆసవానం ఖయో హోతీ’’తి. నవమం.