౪. అరహన్తసుత్తం

౭౬. సావత్థినిదానం. ‘‘రూపం, భిక్ఖవే, అనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం; యం దుక్ఖం తదనత్తా; యదనత్తా తం ‘నేతం మమ, నేసోహమస్మి, న మేసో అత్తా’తి ఏవమేతం యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దట్ఠబ్బం. వేదనా… సఞ్ఞా… సఙ్ఖారా… విఞ్ఞాణం అనిచ్చం. యదనిచ్చం తం దుక్ఖం; యం దుక్ఖం తదనత్తా; యదనత్తా తం ‘నేతం మమ, నేసోహమస్మి, న మేసో అత్తా’తి ఏవమేతం యథాభూతం సమ్మప్పఞ్ఞాయ దట్ఠబ్బం’’.

‘‘ఏవం పస్సం, భిక్ఖవే, సుతవా అరియసావకో రూపస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి, వేదనాయపి… సఞ్ఞాయపి… సఙ్ఖారేసుపి… విఞ్ఞాణస్మిమ్పి నిబ్బిన్దతి. నిబ్బిన్దం విరజ్జతి; విరాగా విముచ్చతి. విముత్తస్మిం విముత్తమితి ఞాణం హోతి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి పజానాతి. యావతా, భిక్ఖవే, సత్తావాసా, యావతా భవగ్గం, ఏతే అగ్గా, ఏతే సేట్ఠా లోకస్మిం యదిదం అరహన్తో’’తి.

ఇదమవోచ భగవా. ఇదం వత్వాన సుగతో అథాపరం ఏతదవోచ సత్థా –

‘‘సుఖినో వత అరహన్తో, తణ్హా తేసం న విజ్జతి;

అస్మిమానో సముచ్ఛిన్నో, మోహజాలం పదాలితం.

‘‘అనేజం తే అనుప్పత్తా, చిత్తం తేసం అనావిలం;

లోకే అనుపలిత్తా తే, బ్రహ్మభూతా అనాసవా.

‘‘పఞ్చక్ఖన్ధే పరిఞ్ఞాయ, సత్త సద్ధమ్మగోచరా;

పసంసియా సప్పురిసా, పుత్తా బుద్ధస్స ఓరసా.

‘‘సత్తరతనసమ్పన్నా, తీసు సిక్ఖాసు సిక్ఖితా;

అనువిచరన్తి మహావీరా, పహీనభయభేరవా.

‘‘దసహఙ్గేహి సమ్పన్నా, మహానాగా సమాహితా;

ఏతే ఖో సేట్ఠా లోకస్మిం, తణ్హా తేసం న విజ్జతి.

‘‘అసేఖఞాణముప్పన్నం, అన్తిమోయం [అన్తిమస్స (క.)] సముస్సయో;

యో సారో బ్రహ్మచరియస్స, తస్మిం అపరపచ్చయా.

‘‘విధాసు న వికమ్పన్తి, విప్పముత్తా పునబ్భవా;

దన్తభూమిమనుప్పత్తా, తే లోకే విజితావినో.

‘‘ఉద్ధం తిరియం అపాచీనం, నన్దీ తేసం న విజ్జతి;

నదన్తి తే సీహనాదం, బుద్ధా లోకే అనుత్తరా’’తి. చతుత్థం;