౧౦. తతియకోట్ఠికసుత్తం
౧౩౫. తఞ్ఞేవ నిదానం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో ఆయస్మన్తం మహాకోట్ఠికం ఏతదవోచ – ‘‘‘అవిజ్జా, అవిజ్జా’తి, ఆవుసో కోట్ఠిక, వుచ్చతి. కతమా ను ఖో, ఆవుసో, అవిజ్జా, కిత్తావతా చ అవిజ్జాగతో హోతీ’’తి?
‘‘ఇధావుసో, అస్సుతవా పుథుజ్జనో రూపం నప్పజానాతి, రూపసముదయం నప్పజానాతి, రూపనిరోధం నప్పజానాతి, రూపనిరోధగామినిం పటిపదం నప్పజానాతి. వేదనం నప్పజానాతి…పే… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం నప్పజానాతి, విఞ్ఞాణసముదయం నప్పజానాతి, విఞ్ఞాణనిరోధం నప్పజానాతి, విఞ్ఞాణనిరోధగామినిం పటిపదం నప్పజానాతి. అయం వుచ్చతావుసో, అవిజ్జా; ఏత్తావతా చ అవిజ్జాగతో హోతీ’’తి.
ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో ఆయస్మన్తం మహాకోట్ఠికం ఏతదవోచ – ‘‘‘విజ్జా, విజ్జా’తి, ఆవుసో కోట్ఠిక, వుచ్చతి. కతమా ను ఖో, ఆవుసో, విజ్జా, కిత్తావతా చ విజ్జాగతో హోతీ’’తి? ‘‘ఇధావుసో, సుతవా అరియసావకో రూపం పజానాతి, రూపసముదయం పజానాతి, రూపనిరోధం పజానాతి, రూపనిరోధగామినిం పటిపదం పజానాతి. వేదనం… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం పజానాతి, విఞ్ఞాణసముదయం పజానాతి, విఞ్ఞాణనిరోధం పజానాతి, విఞ్ఞాణనిరోధగామినిం పటిపదం పజానాతి. అయం వుచ్చతావుసో, విజ్జా; ఏత్తావతా చ విజ్జాగతో హోతీ’’తి. దసమం.
అవిజ్జావగ్గో తేరసమో.
తస్సుద్దానం –
సముదయధమ్మే తీణి, అస్సాదో అపరే దువే;
సముదయే చ ద్వే వుత్తా, కోట్ఠికే అపరే తయోతి.