౧. సముదయధమ్మసుత్తం
౧౨౬. సావత్థినిదానం. అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా…పే… ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘అవిజ్జా అవిజ్జా’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమా ను ఖో, భన్తే, అవిజ్జా, కిత్తావతా చ అవిజ్జాగతో హోతీ’’తి?
‘‘ఇధ, భిక్ఖు, అస్సుతవా పుథుజ్జనో సముదయధమ్మం రూపం ‘సముదయధమ్మం రూప’న్తి యథాభూతం నప్పజానాతి; వయధమ్మం రూపం ‘వయధమ్మం రూప’న్తి యథాభూతం నప్పజానాతి; సముదయవయధమ్మం రూపం ‘సముదయవయధమ్మం రూప’న్తి యథాభూతం నప్పజానాతి. సముదయధమ్మం వేదనం ‘సముదయధమ్మా వేదనా’తి యథాభూతం నప్పజానాతి; వయధమ్మం వేదనం ‘వయధమ్మా వేదనా’తి యథాభూతం నప్పజానాతి; సముదయవయధమ్మం వేదనం ‘సముదయవయధమ్మా వేదనా’తి యథాభూతం నప్పజానాతి. సముదయధమ్మం సఞ్ఞం…పే… సముదయధమ్మే సఙ్ఖారే ‘సముదయధమ్మా సఙ్ఖారా’తి యథాభూతం నప్పజానాతి; వయధమ్మే సఙ్ఖారే ‘వయధమ్మా సఙ్ఖారా’తి యథాభూతం నప్పజానాతి; సముదయవయధమ్మే సఙ్ఖారే ‘సముదయవయధమ్మా సఙ్ఖారా’తి యథాభూతం నప్పజానాతి. సముదయధమ్మం విఞ్ఞాణం ‘సముదయధమ్మం విఞ్ఞాణ’న్తి యథాభూతం నప్పజానాతి; వయధమ్మం విఞ్ఞాణం ‘వయధమ్మం విఞ్ఞాణ’న్తి యథాభూతం నప్పజానాతి; సముదయవయధమ్మం విఞ్ఞాణం ‘సముదయవయధమ్మం విఞ్ఞాణ’న్తి యథాభూతం నప్పజానాతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖు, అవిజ్జా; ఏత్తావతా చ అవిజ్జాగతో హోతీ’’తి.
ఏవం వుత్తే, సో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘‘విజ్జా విజ్జా’తి, భన్తే, వుచ్చతి. కతమా ను ఖో, భన్తే, విజ్జా, కిత్తావతా చ విజ్జాగతో హోతీ’’తి?
‘‘ఇధ, భిక్ఖు, సుతవా అరియసావకో సముదయధమ్మం రూపం ‘సముదయధమ్మం రూప’న్తి యథాభూతం పజానాతి; వయధమ్మం రూపం ‘వయధమ్మం రూప’న్తి యథాభూతం పజానాతి; సముదయవయధమ్మం రూపం ‘సముదయవయధమ్మం రూప’న్తి యథాభూతం పజానాతి. సముదయధమ్మం వేదనం ‘సముదయధమ్మా వేదనా’తి యథాభూతం పజానాతి; వయధమ్మం వేదనం ‘వయధమ్మా వేదనా’తి యథాభూతం పజానాతి; సముదయవయధమ్మం వేదనం ‘సముదయవయధమ్మా వేదనా’తి యథాభూతం పజానాతి. సముదయధమ్మం సఞ్ఞం… సముదయధమ్మే సఙ్ఖారే ‘సముదయధమ్మా సఙ్ఖారా’తి యథాభూతం పజానాతి; వయధమ్మే సఙ్ఖారే ‘వయధమ్మా సఙ్ఖారా’తి యథాభూతం పజానాతి; సముదయవయధమ్మే సఙ్ఖారే ‘సముదయవయధమ్మా సఙ్ఖారా’తి యథాభూతం పజానాతి. సముదయధమ్మం విఞ్ఞాణం ‘సముదయధమ్మం విఞ్ఞాణ’న్తి యథాభూతం పజానాతి; వయధమ్మం విఞ్ఞాణం ‘వయధమ్మం విఞ్ఞాణ’న్తి యథాభూతం పజానాతి; సముదయవయధమ్మం విఞ్ఞాణం ‘సముదయవయధమ్మం విఞ్ఞాణ’న్తి యథాభూతం పజానాతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖు, విజ్జా; ఏత్తావతా చ విజ్జాగతో హోతీ’’తి. పఠమం.