౧౧. అన్తవగ్గో

౧. అన్తసుత్తం

౧౦౩. సావత్థినిదానం. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, అన్తా. కతమే చత్తారో? సక్కాయన్తో, సక్కాయసముదయన్తో, సక్కాయనిరోధన్తో, సక్కాయనిరోధగామినిప్పటిపదన్తో. కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయన్తో? పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధాతిస్స వచనీయం. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో, వేదనుపాదానక్ఖన్ధో, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయన్తో’’.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయసముదయన్తో? యాయం తణ్హా పోనోభవికా నన్దిరాగసహగతా తత్రతత్రాభినన్దినీ, సేయ్యథిదం – కామతణ్హా, భవతణ్హా, విభవతణ్హా. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయసముదయన్తో.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధన్తో? యో తస్సాయేవ తణ్హాయ అసేసవిరాగనిరోధో చాగో పటినిస్సగ్గో ముత్తి అనాలయో – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధన్తో.

‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధగామినిప్పటిపదన్తో? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో. సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాచా, సమ్మాకమ్మన్తో, సమ్మాఆజీవో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధగామినిప్పటిపదన్తో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో అన్తా’’తి. పఠమం.

౨. దుక్ఖసుత్తం

౧౦౪. సావత్థినిదానం. ‘‘దుక్ఖఞ్చ వో, భిక్ఖవే, దేసేస్సామి దుక్ఖసముదయఞ్చ దుక్ఖనిరోధఞ్చ దుక్ఖనిరోధగామినిఞ్చ పటిపదం. తం సుణాథ. కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖం? పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధాతిస్స వచనీయం. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో…పే… విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖం. కతమో చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖసముదయో? యాయం తణ్హా పోనోభవికా…పే… కామతణ్హా, భవతణ్హా, విభవతణ్హా – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖసముదయో. కతమో చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధో? యో తస్సాయేవ తణ్హాయ అసేసవిరాగనిరోధో చాగో పటినిస్సగ్గో ముత్తి అనాలయో – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధో. కతమా చ, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో. సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’’తి. దుతియం.

౩. సక్కాయసుత్తం

౧౦౫. సావత్థినిదానం. ‘‘సక్కాయఞ్చ వో, భిక్ఖవే, దేసేస్సామి సక్కాయసముదయఞ్చ సక్కాయనిరోధఞ్చ సక్కాయనిరోధగామినిఞ్చ పటిపదం. తం సుణాథ. కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయో? పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధాతిస్స వచనీయం. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో, వేదనుపాదానక్ఖన్ధో, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయో. కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయసముదయో? యాయం తణ్హా పోనోభవికా…పే… కామతణ్హా, భవతణ్హా, విభవతణ్హా – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయసముదయో. కతమో చ, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధో? యో తస్సాయేవ తణ్హాయ…పే… అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధో. కతమా చ, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధగామినీ పటిపదా? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో. సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి…పే… సమ్మాసమాధి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సక్కాయనిరోధగామినీ పటిపదా’’తి. తతియం.

౪. పరిఞ్ఞేయ్యసుత్తం

౧౦౬. సావత్థినిదానం. ‘‘పరిఞ్ఞేయ్యే చ, భిక్ఖవే, ధమ్మే దేసేస్సామి పరిఞ్ఞఞ్చ పరిఞ్ఞాతావిఞ్చ పుగ్గలం. తం సుణాథ. కతమే చ, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞేయ్యా ధమ్మా? రూపం, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞేయ్యో ధమ్మో. వేదనా…పే… సఞ్ఞా… సఙ్ఖారా… విఞ్ఞాణం పరిఞ్ఞేయ్యో ధమ్మో. ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞేయ్యా ధమ్మా. కతమా చ, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞా? రాగక్ఖయో, దోసక్ఖయో, మోహక్ఖయో – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞా. కతమో చ, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞాతావీ పుగ్గలో? అరహాతిస్స వచనీయం. య్వాయం ఆయస్మా ఏవంనామో ఏవంగోత్తో – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, పరిఞ్ఞాతావీ పుగ్గలో’’తి. చతుత్థం.

౫. సమణసుత్తం

౧౦౭. సావత్థినిదానం. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ఉపాదానక్ఖన్ధా. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో…పే… విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం అస్సాదఞ్చ ఆదీనవఞ్చ నిస్సరణఞ్చ యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… పజానన్తి, సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తీ’’తి. పఞ్చమం.

౬. దుతియసమణసుత్తం

౧౦౮. సావత్థినిదానం. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ఉపాదానక్ఖన్ధా. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో, వేదనుపాదానక్ఖన్ధో, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. యే హి కేచి, భిక్ఖవే, సమణా వా బ్రాహ్మణా వా ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ అస్సాదఞ్చ ఆదీనవఞ్చ నిస్సరణఞ్చ యథాభూతం నప్పజానన్తి…పే… పజానన్తి, సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తీ’’తి. ఛట్ఠం.

౭. సోతాపన్నసుత్తం

౧౦౯. సావత్థినిదానం. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ఉపాదానక్ఖన్ధా. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో…పే… విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. యతో ఖో, భిక్ఖవే, అరియసావకో ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ అస్సాదఞ్చ ఆదీనవఞ్చ నిస్సరణఞ్చ యథాభూతం పజానాతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అరియసావకో సోతాపన్నో అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయనో’’తి. సత్తమం.

౮. అరహన్తసుత్తం

౧౧౦. సావత్థినిదానం. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ఉపాదానక్ఖన్ధా. కతమే పఞ్చ? సేయ్యథిదం – రూపుపాదానక్ఖన్ధో…పే… విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో. యతో ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం సముదయఞ్చ అత్థఙ్గమఞ్చ అస్సాదఞ్చ ఆదీనవఞ్చ నిస్సరణఞ్చ యథాభూతం విదిత్వా అనుపాదావిముత్తో హోతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరహం ఖీణాసవో వుసితవా కతకరణీయో ఓహితభారో అనుప్పత్తసదత్థో పరిక్ఖీణభవసంయోజనో సమ్మదఞ్ఞావిముత్తో’’తి. అట్ఠమం.

౯. ఛన్దప్పహానసుత్తం

౧౧౧. సావత్థినిదానం. ‘‘రూపే, భిక్ఖవే, యో ఛన్దో యో రాగో యా నన్దీ యా తణ్హా, తం పజహథ. ఏవం తం రూపం పహీనం భవిస్సతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావంకతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం. వేదనాయ…పే… సఞ్ఞాయ… సఙ్ఖారేసు… విఞ్ఞాణే యో ఛన్దో యో రాగో యా నన్దీ యా తణ్హా, తం పజహథ. ఏవం తం విఞ్ఞాణం పహీనం భవిస్సతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావంకతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మ’’న్తి. నవమం.

౧౦. దుతియఛన్దప్పహానసుత్తం

౧౧౨. సావత్థినిదానం. ‘‘రూపే, భిక్ఖవే, యో ఛన్దో యో రాగో యా నన్దీ యా తణ్హా యే ఉపయుపాదానా చేతసో అధిట్ఠానాభినివేసానుసయా, తే పజహథ. ఏవం తం రూపం పహీనం భవిస్సతి ఉచ్ఛిన్నమూలం…పే… వేదనాయ… సఞ్ఞాయ… సఙ్ఖారేసు యో ఛన్దో…పే… ఏవం తే సఙ్ఖారా పహీనా భవిస్సన్తి ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. విఞ్ఞాణే యో ఛన్దో యో రాగో యా నన్దీ యా తణ్హా యే ఉపయుపాదానా చేతసో అధిట్ఠానాభినివేసానుసయా, తే పజహథ. ఏవం తం విఞ్ఞాణం పహీనం భవిస్సతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావంకతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మ’’న్తి. దసమం.

అన్తవగ్గో ఏకాదసమో.

తస్సుద్దానం –

అన్తో దుక్ఖఞ్చ సక్కాయో, పరిఞ్ఞేయ్యా సమణా దువే;

సోతాపన్నో అరహా చ, దువే చ ఛన్దప్పహానాతి.