౩. కుమ్మసుత్తం

౧౫౯. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘దారుణో, భిక్ఖవే, లాభసక్కారసిలోకో…పే… అధిగమాయ. భూతపుబ్బం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞతరస్మిం ఉదకరహదే మహాకుమ్మకులం చిరనివాసి అహోసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, అఞ్ఞతరో కుమ్మో అఞ్ఞతరం కుమ్మం ఏతదవోచ – ‘మా ఖో త్వం, తాత కుమ్మ, ఏతం పదేసం అగమాసీ’తి. అగమాసి ఖో, భిక్ఖవే, సో కుమ్మో తం పదేసం. తమేనం లుద్దో పపతాయ విజ్ఝి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, సో కుమ్మో యేన సో కుమ్మో తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో, భిక్ఖవే, సో కుమ్మో తం కుమ్మం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన తం కుమ్మం ఏతదవోచ – ‘కచ్చి త్వం, తాత కుమ్మ, న తం పదేసం అగమాసీ’తి? ‘అగమాసిం ఖ్వాహం, తాత కుమ్మ, తం పదేస’న్తి. ‘కచ్చి పనాసి, తాత కుమ్మ, అక్ఖతో అనుపహతో’తి? ‘అక్ఖతో ఖోమ్హి, తాత కుమ్మ, అనుపహతో, అత్థి చ మే ఇదం సుత్తకం పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధ’న్తి. ‘తగ్ఘసి, తాత కుమ్మ, ఖతో, తగ్ఘ ఉపహతో. ఏతేన హి తే, తాత కుమ్మ, సుత్తకేన పితరో చ పితామహా చ అనయం ఆపన్నా బ్యసనం ఆపన్నా. గచ్ఛ దాని త్వం, తాత కుమ్మ, న దాని త్వం అమ్హాక’’’న్తి.

‘‘లుద్దోతి ఖో, భిక్ఖవే, మారస్సేతం పాపిమతో అధివచనం. పపతాతి ఖో, భిక్ఖవే, లాభసక్కారసిలోకస్సేతం అధివచనం. సుత్తకన్తి ఖో, భిక్ఖవే, నన్దిరాగస్సేతం అధివచనం. యో హి కోచి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఉప్పన్నం లాభసక్కారసిలోకం అస్సాదేతి నికామేతి – అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, భిక్ఖు గిద్ధో పపతాయ [భిక్ఖు పపతాయ (స్యా. కం.), భిక్ఖు విద్ధో పపతాయ (?)] అనయం ఆపన్నో బ్యసనం ఆపన్నో యథాకామకరణీయో పాపిమతో. ఏవం దారుణో ఖో, భిక్ఖవే, లాభసక్కారసిలోకో…పే… ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. తతియం.