౧౨. పరంమరణసుత్తం

౧౫౫. ఏకం సమయం ఆయస్మా చ మహాకస్సపో ఆయస్మా చ సారిపుత్తో బారాణసియం విహరన్తి ఇసిపతనే మిగదాయే. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనాయస్మా మహాకస్సపో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా మహాకస్సపేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో ఆయస్మన్తం మహాకస్సపం ఏతదవోచ – ‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో కస్సప, హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, ఆవుసో, భగవతా – ‘హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం పనావుసో, న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘ఏవమ్పి ఖో, ఆవుసో, అబ్యాకతం భగవతా – ‘న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘అబ్యాకతం ఖో ఏతం, ఆవుసో, భగవతా – ‘హోతి చ న చ హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కిం పనావుసో, నేవ హోతి, న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తి? ‘‘ఏవమ్పి ఖో, ఆవుసో, అబ్యాకతం భగవతా – ‘నేవ హోతి న న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’’తి. ‘‘కస్మా చేతం, ఆవుసో, అబ్యాకతం భగవతా’’తి? ‘‘న హేతం, ఆవుసో, అత్థసంహితం నాదిబ్రహ్మచరియకం న నిబ్బిదాయ న విరాగాయ న నిరోధాయ న ఉపసమాయ న అభిఞ్ఞాయ న సమ్బోధాయ న నిబ్బానాయ సంవత్తతి. తస్మా తం అబ్యాకతం భగవతా’’తి.

‘‘అథ కిఞ్చరహావుసో, బ్యాకతం భగవతా’’తి? ‘‘ఇదం ‘దుక్ఖ’న్తి ఖో, ఆవుసో, బ్యాకతం భగవతా; అయం ‘దుక్ఖసముదయో’తి బ్యాకతం భగవతా; అయం ‘దుక్ఖనిరోధో’తి బ్యాకతం భగవతా; అయం ‘దుక్ఖనిరోధగామినీ పటిపదా’తి బ్యాకతం భగవతా’’తి. ‘‘కస్మా చేతం, ఆవుసో, బ్యాకతం భగవతా’’తి? ‘‘ఏతఞ్హి, ఆవుసో, అత్థసంహితం ఏతం ఆదిబ్రహ్మచరియకం ఏతం నిబ్బిదాయ విరాగాయ నిరోధాయ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి. తస్మా తం బ్యాకతం భగవతా’’తి. ద్వాదసమం.