౩. గిఞ్జకావసథసుత్తం

౯౭. ఏకం సమయం భగవా ఞాతికే విహరతి గిఞ్జకావసథే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ధాతుం, భిక్ఖవే, పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞా, ఉప్పజ్జతి దిట్ఠి, ఉప్పజ్జతి వితక్కో’’తి. ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా కచ్చానో [సద్ధో కచ్చానో (క.)] భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘యాయం, భన్తే, దిట్ఠి – ‘అసమ్మాసమ్బుద్ధేసు సమ్మాసమ్బుద్ధా’తి, అయం ను ఖో, భన్తే, దిట్ఠి కిం పటిచ్చ పఞ్ఞాయతీ’’తి?

‘‘మహతి ఖో ఏసా, కచ్చాన, ధాతు యదిదం అవిజ్జాధాతు. హీనం, కచ్చాన, ధాతుం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి హీనా సఞ్ఞా, హీనా దిట్ఠి, హీనో వితక్కో, హీనా చేతనా, హీనా పత్థనా, హీనో పణిధి, హీనో పుగ్గలో, హీనా వాచా; హీనం ఆచిక్ఖతి దేసేతి పఞ్ఞపేతి పట్ఠపేతి వివరతి విభజతి ఉత్తానీకరోతి; హీనా తస్స ఉపపత్తీతి వదామి.

‘‘మజ్ఝిమం, కచ్చాన, ధాతుం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి మజ్ఝిమా సఞ్ఞా, మజ్ఝిమా దిట్ఠి, మజ్ఝిమో వితక్కో, మజ్ఝిమా చేతనా, మజ్ఝిమా పత్థనా, మజ్ఝిమో పణిధి, మజ్ఝిమో పుగ్గలో, మజ్ఝిమా వాచా; మజ్ఝిమం ఆచిక్ఖతి దేసేతి పఞ్ఞపేతి పట్ఠపేతి వివరతి విభజతి ఉత్తానీకరోతి; మజ్ఝిమా తస్స ఉపపత్తీతి వదామి.

‘‘పణీతం, కచ్చాన, ధాతుం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పణీతా సఞ్ఞా, పణీతా దిట్ఠి, పణీతో వితక్కో, పణీతా చేతనా, పణీతా పత్థనా, పణీతో పణిధి, పణీతో పుగ్గలో, పణీతా వాచా; పణీతం ఆచిక్ఖతి దేసేతి పఞ్ఞపేతి పట్ఠపేతి వివరతి విభజతి ఉత్తానీకరోతి; పణీతా తస్స ఉపపత్తీతి వదామీ’’తి. తతియం.