౧౦. దుతియబాహిరఫస్సనానత్తసుత్తం
౯౪. సావత్థియం విహరతి…పే… ‘‘ధాతునానత్తం, భిక్ఖవే, పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞానానత్తం, సఞ్ఞానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఙ్కప్పనానత్తం, ఫస్స… వేదనా… ఛన్ద… పరిళాహ… పరియేసనానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి లాభనానత్తం; నో లాభనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పరియేసనానానత్తం, నో పరియేసనానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పరిళాహనానత్తం, నో పరిళాహనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి…పే… ఛన్ద… వేదనా… ఫస్స… సఙ్కప్ప… సఞ్ఞానానత్తం, నో సఞ్ఞానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధాతునానత్తం. కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, ధాతునానత్తం? రూపధాతు…పే… ధమ్మధాతు – ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ధాతునానత్తం’’.
‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, ధాతునానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞానానత్తం, సఞ్ఞానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఙ్కప్పనానత్తం? ఫస్స… వేదనా… ఛన్ద… పరిళాహ… పరియేసనా… లాభ… నో లాభనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పరియేసనానానత్తం, నో పరియేసనానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పరిళాహ… ఛన్ద… వేదనా… ఫస్స… నో సఙ్కప్పనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞానానత్తం, నో సఞ్ఞానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధాతునానత్తం?
‘‘రూపధాతుం, భిక్ఖవే, పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి రూపసఞ్ఞా…పే… ధమ్మధాతుం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మసఞ్ఞా, ధమ్మసఞ్ఞం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి…పే… ధమ్మపరియేసనా, ధమ్మపరియేసనం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మలాభో; నో ధమ్మలాభం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మపరియేసనా, నో ధమ్మపరియేసనం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మపరిళాహో, నో ధమ్మపరిళాహం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మచ్ఛన్దో, నో ధమ్మచ్ఛన్దం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మసమ్ఫస్సజా వేదనా, నో ధమ్మసమ్ఫస్సజం వేదనం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మసమ్ఫస్సో, నో ధమ్మసమ్ఫస్సం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మసఙ్కప్పో, నో ధమ్మసఙ్కప్పం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మసఞ్ఞా, నో ధమ్మసఞ్ఞం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధమ్మధాతు.
‘‘ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, ధాతునానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞానానత్తం, సఞ్ఞానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి…పే… సఙ్కప్ప… ఫస్స… వేదనా… ఛన్ద… పరిళాహ… పరియేసనా… లాభ… నో లాభనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పరియేసనానానత్తం, నో పరియేసనానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి పరిళాహనానత్తం, నో పరిళాహనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఛన్దనానత్తం, నో ఛన్దనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి వేదనానానత్తం, నో వేదనానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ఫస్సనానత్తం, నో ఫస్సనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఙ్కప్పనానత్తం, నో సఙ్కప్పనానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞానానత్తం, నో సఞ్ఞానానత్తం పటిచ్చ ఉప్పజ్జతి ధాతునానత్త’’న్తి. దసమం.
నానత్తవగ్గో పఠమో.
తస్సుద్దానం –
ధాతుఫస్సఞ్చ నో చేతం, వేదనా అపరే దువే;
ఏతం అజ్ఝత్తపఞ్చకం, ధాతుసఞ్ఞఞ్చ నో చేతం;
ఫస్సస్స అపరే దువే, ఏతం బాహిరపఞ్చకన్తి.