౧౦. యక్ఖసంయుత్తం

౧. ఇన్దకసుత్తం

౨౩౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి ఇన్దకూటే పబ్బతే, ఇన్దకస్స యక్ఖస్స భవనే. అథ ఖో ఇన్దకో యక్ఖో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘రూపం న జీవన్తి వదన్తి బుద్ధా, కథం న్వయం విన్దతిమం సరీరం;

కుతస్స అట్ఠీయకపిణ్డమేతి, కథం న్వయం సజ్జతి గబ్భరస్మి’’న్తి.

‘‘పఠమం కలలం హోతి, కలలా హోతి అబ్బుదం;

అబ్బుదా జాయతే పేసి, పేసి నిబ్బత్తతీ ఘనో;

ఘనా పసాఖా జాయన్తి, కేసా లోమా నఖాపి చ.

‘‘యఞ్చస్స భుఞ్జతీ మాతా, అన్నం పానఞ్చ భోజనం;

తేన సో తత్థ యాపేతి, మాతుకుచ్ఛిగతో నరో’’తి.

౨. సక్కనామసుత్తం

౨౩౬. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. అథ ఖో సక్కనామకో యక్ఖో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

‘‘సబ్బగన్థప్పహీనస్స, విప్పముత్తస్స తే సతో;

సమణస్స న తం సాధు, యదఞ్ఞమనుసాససీ’’తి [యదఞ్ఞమనుసాసతీతి (సీ. స్యా. కం. పీ.)].

‘‘యేన కేనచి వణ్ణేన, సంవాసో సక్క జాయతి;

న తం అరహతి సప్పఞ్ఞో, మనసా అనుకమ్పితుం.

‘‘మనసా చే పసన్నేన, యదఞ్ఞమనుసాసతి;

న తేన హోతి సంయుత్తో, యానుకమ్పా [సానుకమ్పా (సీ. పీ.)] అనుద్దయా’’తి.

౩. సూచిలోమసుత్తం

౨౩౭. ఏకం సమయం భగవా గయాయం విహరతి టఙ్కితమఞ్చే సూచిలోమస్స యక్ఖస్స భవనే. తేన ఖో పన సమయేన ఖరో చ యక్ఖో సూచిలోమో చ యక్ఖో భగవతో అవిదూరే అతిక్కమన్తి. అథ ఖో ఖరో యక్ఖో సూచిలోమం యక్ఖం ఏతదవోచ – ‘‘ఏసో సమణో’’తి! ‘‘నేసో సమణో, సమణకో ఏసో’’. ‘‘యావ జానామి యది వా సో సమణో యది వా పన సో సమణకో’’తి.

అథ ఖో సూచిలోమో యక్ఖో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో కాయం ఉపనామేసి. అథ ఖో భగవా కాయం అపనామేసి. అథ ఖో సూచిలోమో యక్ఖో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘భాయసి మం సమణా’’తి? ‘‘న ఖ్వాహం తం, ఆవుసో, భాయామి; అపి చ తే సమ్ఫస్సో పాపకో’’తి. ‘‘పఞ్హం తం, సమణ పుచ్ఛిస్సామి. సచే మే న బ్యాకరిస్ససి, చిత్తం వా తే ఖిపిస్సామి, హదయం వా తే ఫాలేస్సామి, పాదేసు వా గహేత్వా పారగఙ్గాయ [పారం గఙ్గాయ (క.)] ఖిపిస్సామీ’’తి. ‘‘న ఖ్వాహం తం, ఆవుసో, పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ, యో మే చిత్తం వా ఖిపేయ్య హదయం వా ఫాలేయ్య పాదేసు వా గహేత్వా పారగఙ్గాయ ఖిపేయ్య; అపి చ త్వం, ఆవుసో, పుచ్ఛ యదా కఙ్ఖసీ’’తి. అథ ఖో సూచిలోమో యక్ఖో భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి – ( ) [(అథ ఖో సూచిలోమో యక్ఖో భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి.) (సీ.)]

‘‘రాగో చ దోసో చ కుతోనిదానా,

అరతీ రతీ లోమహంసో కుతోజా;

కుతో సముట్ఠాయ మనోవితక్కా,

కుమారకా ధఙ్కమివోస్సజన్తీ’’తి.

‘‘రాగో చ దోసో చ ఇతోనిదానా,

అరతీ రతీ లోమహంసో ఇతోజా;

ఇతో సముట్ఠాయ మనోవితక్కా,

కుమారకా ధఙ్కమివోస్సజన్తి.

‘‘స్నేహజా అత్తసమ్భూతా, నిగ్రోధస్సేవ ఖన్ధజా;

పుథూ విసత్తా కామేసు, మాలువావ వితతా [విత్థతా (స్యా. కం.)] వనే.

‘‘యే నం పజానన్తి యతోనిదానం,

తే నం వినోదేన్తి సుణోహి యక్ఖ;

తే దుత్తరం ఓఘమిమం తరన్తి,

అతిణ్ణపుబ్బం అపునబ్భవాయా’’తి.

౪. మణిభద్దసుత్తం

౨౩౮. ఏకం సమయం భగవా మగధేసు విహరతి మణిమాలికే చేతియే మణిభద్దస్స యక్ఖస్స భవనే. అథ ఖో మణిభద్దో యక్ఖో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో సన్తికే ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘సతీమతో సదా భద్దం, సతిమా సుఖమేధతి;

సతీమతో సువే సేయ్యో, వేరా చ పరిముచ్చతీ’’తి.

‘‘సతీమతో సదా భద్దం, సతిమా సుఖమేధతి;

సతీమతో సువే సేయ్యో, వేరా న పరిముచ్చతి.

‘‘యస్స సబ్బమహోరత్తం [రత్తిం (స్యా. కం. క.)], అహింసాయ రతో మనో;

మేత్తం సో సబ్బభూతేసు, వేరం తస్స న కేనచీ’’తి.

౫. సానుసుత్తం

౨౩౯. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరిస్సా ఉపాసికాయ సాను నామ పుత్తో యక్ఖేన గహితో హోతి. అథ ఖో సా ఉపాసికా పరిదేవమానా తాయం వేలాయం ఇమా గాథాయో అభాసి –

‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;

పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం.

‘‘ఉపోసథం ఉపవసన్తి, బ్రహ్మచరియం చరన్తి యే;

న తేహి యక్ఖా కీళన్తి, ఇతి మే అరహతం సుతం;

సా దాని అజ్జ పస్సామి, యక్ఖా కీళన్తి సానునా’’తి.

‘‘చాతుద్దసిం పఞ్చదసిం, యా చ పక్ఖస్స అట్ఠమీ;

పాటిహారియపక్ఖఞ్చ, అట్ఠఙ్గసుసమాగతం;

ఉపోసథం ఉపవసన్తి, బ్రహ్మచరియం చరన్తి యే.

‘‘న తేహి యక్ఖా కీళన్తి, సాహు తే అరహతం సుతం;

సానుం పబుద్ధం వజ్జాసి, యక్ఖానం వచనం ఇదం;

మాకాసి పాపకం కమ్మం, ఆవి వా యది వా రహో.

‘‘సచే చ [సచేవ (స్యా. కం. పీ. క.), యఞ్చేవ (సీ.)] పాపకం కమ్మం, కరిస్ససి కరోసి వా;

న తే దుక్ఖా పముత్యత్థి, ఉప్పచ్చాపి పలాయతో’’తి.

‘‘మతం వా అమ్మ రోదన్తి, యో వా జీవం న దిస్సతి;

జీవన్తం అమ్మ పస్సన్తీ, కస్మా మం అమ్మ రోదసీ’’తి.

‘‘మతం వా పుత్త రోదన్తి, యో వా జీవం న దిస్సతి;

యో చ కామే చజిత్వాన, పునరాగచ్ఛతే ఇధ;

తం వాపి పుత్త రోదన్తి, పున జీవం మతో హి సో.

‘‘కుక్కుళా ఉబ్భతో తాత, కుక్కుళం [కుక్కుళే (సీ.)] పతితుమిచ్ఛసి;

నరకా ఉబ్భతో తాత, నరకం పతితుమిచ్ఛసి.

‘‘అభిధావథ భద్దన్తే, కస్స ఉజ్ఝాపయామసే;

ఆదిత్తా నీహతం [నిబ్భతం (స్యా. కం. క.), నిభతం (పీ. క.)] భణ్డం, పున డయ్హితుమిచ్ఛసీ’’తి.

౬. పియఙ్కరసుత్తం

౨౪౦. ఏకం సమయం ఆయస్మా అనురుద్ధో సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా అనురుద్ధో రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ ధమ్మపదాని భాసతి. అథ ఖో పియఙ్కరమాతా యక్ఖినీ పుత్తకం ఏవం తోసేసి –

‘‘మా సద్దం కరి పియఙ్కర, భిక్ఖు ధమ్మపదాని భాసతి;

అపి [అపి (సీ.)] చ ధమ్మపదం విజానియ, పటిపజ్జేమ హితాయ నో సియా.

‘‘పాణేసు చ సంయమామసే, సమ్పజానముసా న భణామసే;

సిక్ఖేమ సుసీల్యమత్తనో [సుసీలమత్తనో (సీ. క.)], అపి ముచ్చేమ పిసాచయోనియా’’తి.

౭. పునబ్బసుసుత్తం

౨౪౧. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా భిక్ఖూ నిబ్బానపటిసంయుత్తాయ ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేతి సమాదపేతి సముత్తేజేతి సమ్పహంసేతి. తే చ భిక్ఖూ అట్ఠిం కత్వా మనసి కత్వా సబ్బచేతసా సమన్నాహరిత్వా ఓహితసోతా ధమ్మం సుణన్తి. అథ ఖో పునబ్బసుమాతా యక్ఖినీ పుత్తకే ఏవం తోసేసి –

‘‘తుణ్హీ ఉత్తరికే హోహి, తుణ్హీ హోహి పునబ్బసు;

యావాహం బుద్ధసేట్ఠస్స, ధమ్మం సోస్సామి సత్థునో.

‘‘నిబ్బానం భగవా ఆహ, సబ్బగన్థప్పమోచనం;

అతివేలా చ మే హోతి, అస్మిం ధమ్మే పియాయనా.

‘‘పియో లోకే సకో పుత్తో, పియో లోకే సకో పతి;

తతో పియతరా మయ్హం, అస్స ధమ్మస్స మగ్గనా.

‘‘న హి పుత్తో పతి వాపి, పియో దుక్ఖా పమోచయే;

యథా సద్ధమ్మస్సవనం, దుక్ఖా మోచేతి పాణినం.

‘‘లోకే దుక్ఖపరేతస్మిం, జరామరణసంయుతే;

జరామరణమోక్ఖాయ, యం ధమ్మం అభిసమ్బుధం;

తం ధమ్మం సోతుమిచ్ఛామి, తుణ్హీ హోహి పునబ్బసూ’’తి.

‘‘అమ్మా న బ్యాహరిస్సామి, తుణ్హీభూతాయముత్తరా;

ధమ్మమేవ నిసామేహి, సద్ధమ్మస్సవనం సుఖం;

సద్ధమ్మస్స అనఞ్ఞాయ, అమ్మా దుక్ఖం చరామసే.

‘‘ఏస దేవమనుస్సానం, సమ్మూళ్హానం పభఙ్కరో;

బుద్ధో అన్తిమసారీరో, ధమ్మం దేసేతి చక్ఖుమా’’తి.

‘‘సాధు ఖో పణ్డితో నామ, పుత్తో జాతో ఉరేసయో;

పుత్తో మే బుద్ధసేట్ఠస్స, ధమ్మం సుద్ధం పియాయతి.

‘‘పునబ్బసు సుఖీ హోహి, అజ్జాహమ్హి సముగ్గతా;

దిట్ఠాని అరియసచ్చాని, ఉత్తరాపి సుణాతు మే’’తి.

౮. సుదత్తసుత్తం

౨౪౨. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి సీతవనే. తేన ఖో పన సమయేన అనాథపిణ్డికో గహపతి రాజగహం అనుప్పత్తో హోతి కేనచిదేవ కరణీయేన. అస్సోసి ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి – ‘‘బుద్ధో కిర లోకే ఉప్పన్నో’’తి. తావదేవ చ పన భగవన్తం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమితుకామో హోతి. అథస్స అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స ఏతదహోసి – ‘‘అకాలో ఖో అజ్జ భగవన్తం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమితుం. స్వే దానాహం కాలేన భగవన్తం దస్సనాయ గమిస్సామీ’’తి బుద్ధగతాయ సతియా నిపజ్జి. రత్తియా సుదం తిక్ఖత్తుం వుట్ఠాసి పభాతన్తి మఞ్ఞమానో. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన సివథికద్వారం [సీవథికద్వారం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] తేనుపసఙ్కమి. అమనుస్సా ద్వారం వివరింసు. అథ ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స నగరమ్హా నిక్ఖమన్తస్స ఆలోకో అన్తరధాయి, అన్ధకారో పాతురహోసి, భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసో ఉదపాది, తతోవ పున నివత్తితుకామో అహోసి. అథ ఖో సివకో [సీవకో (సీ. పీ.)] యక్ఖో అన్తరహితో సద్దమనుస్సావేసి –

‘‘సతం హత్థీ సతం అస్సా, సతం అస్సతరీరథా;

సతం కఞ్ఞాసహస్సాని, ఆముక్కమణికుణ్డలా;

ఏకస్స పదవీతిహారస్స, కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం.

‘‘అభిక్కమ గహపతి, అభిక్కమ గహపతి;

అభిక్కమనం తే సేయ్యో, నో పటిక్కమన’’న్తి.

అథ ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స అన్ధకారో అన్తరధాయి, ఆలోకో పాతురహోసి, యం అహోసి భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసో, సో పటిప్పస్సమ్భి. దుతియమ్పి ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స ఆలోకో అన్తరధాయి, అన్ధకారో పాతురహోసి, భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసో ఉదపాది, తతోవ పున నివత్తితుకామో అహోసి. దుతియమ్పి ఖో సివకో యక్ఖో అన్తరహితో సద్దమనుస్సావేసి –

‘‘సతం హత్థీ సతం అస్సా…పే…

కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం.

‘‘అభిక్కమ గహపతి, అభిక్కమ గహపతి;

అభిక్కమనం తే సేయ్యో, నో పటిక్కమన’’న్తి.

అథ ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స అన్ధకారో అన్తరధాయి, ఆలోకో పాతురహోసి, యం అహోసి భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసో, సో పటిప్పస్సమ్భి. తతియమ్పి ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స ఆలోకో అన్తరధాయి, అన్ధకారో పాతురహోసి, భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసో ఉదపాది, తతోవ పున నివత్తితుకామో అహోసి. తతియమ్పి ఖో సివకో యక్ఖో అన్తరహితో సద్దమనుస్సావేసి –

‘‘సతం హత్థీ సతం అస్సా…పే…

కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం.

‘‘అభిక్కమ గహపతి, అభిక్కమ గహపతి;

అభిక్కమనం తే సేయ్యో, నో పటిక్కమన’’న్తి.

అథ ఖో అనాథపిణ్డికస్స గహపతిస్స అన్ధకారో అన్తరధాయి, ఆలోకో పాతురహోసి, యం అహోసి భయం ఛమ్భితత్తం లోమహంసో, సో పటిప్పస్సమ్భి. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన సీతవనం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి.

తేన ఖో పన సమయేన భగవా రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ అబ్భోకాసే చఙ్కమతి. అద్దసా ఖో భగవా అనాథపిణ్డికం గహపతిం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన చఙ్కమా ఓరోహిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా అనాథపిణ్డికం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘ఏహి సుదత్తా’’తి. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి, నామేన మం భగవా ఆలపతీతి, హట్ఠో ఉదగ్గో తత్థేవ భగవతో పాదేసు సిరసా నిపతిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భన్తే, భగవా సుఖమసయిత్థా’’తి?

‘‘సబ్బదా వే సుఖం సేతి, బ్రాహ్మణో పరినిబ్బుతో;

యో న లిమ్పతి కామేసు, సీతిభూతో నిరూపధి.

‘‘సబ్బా ఆసత్తియో ఛేత్వా, వినేయ్య హదయే దరం;

ఉపసన్తో సుఖం సేతి, సన్తిం పప్పుయ్య చేతసా’’తి [చేతసోతి (సీ.)].

౯. పఠమసుక్కాసుత్తం

౨౪౩. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన సుక్కా భిక్ఖునీ మహతియా పరిసాయ పరివుతా ధమ్మం దేసేతి. అథ ఖో సుక్కాయ భిక్ఖునియా అభిప్పసన్నో యక్ఖో రాజగహే రథికాయ రథికం సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం ఉపసఙ్కమిత్వా తాయం వేలాయం ఇమా గాథాయో అభాసి –

‘‘కిం మే కతా రాజగహే మనుస్సా, మధుపీతావ సేయరే;

యే సుక్కం న పయిరుపాసన్తి, దేసేన్తిం అమతం పదం.

‘‘తఞ్చ పన అప్పటివానీయం, అసేచనకమోజవం;

పివన్తి మఞ్ఞే సప్పఞ్ఞా, వలాహకమివ పన్థగూ’’తి [వలాహకమివద్ధగూతి (సీ.)].

౧౦. దుతియసుక్కాసుత్తం

౨౪౪. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో ఉపాసకో సుక్కాయ భిక్ఖునియా భోజనం అదాసి. అథ ఖో సుక్కాయ భిక్ఖునియా అభిప్పసన్నో యక్ఖో రాజగహే రథికాయ రథికం సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం ఉపసఙ్కమిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘పుఞ్ఞం వత పసవి బహుం, సప్పఞ్ఞో వతాయం ఉపాసకో;

యో సుక్కాయ అదాసి భోజనం, సబ్బగన్థేహి విప్పముత్తియా’’తి [విప్పముత్తాయాతి (స్యా. కం.)].

౧౧. చీరాసుత్తం

౨౪౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో ఉపాసకో చీరాయ [చిరాయ (క.)] భిక్ఖునియా చీవరం అదాసి. అథ ఖో చీరాయ భిక్ఖునియా అభిప్పసన్నో యక్ఖో రాజగహే రథికాయ రథికం సిఙ్ఘాటకేన సిఙ్ఘాటకం ఉపసఙ్కమిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం గాథం అభాసి –

‘‘పుఞ్ఞం వత పసవి బహుం, సప్పఞ్ఞో వతాయం ఉపాసకో;

యో చీరాయ అదాసి చీవరం, సబ్బయోగేహి విప్పముత్తియా’’తి [విప్పముత్తాయాతి (స్యా. కం.)].

౧౨. ఆళవకసుత్తం

౨౪౬. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా ఆళవియం విహరతి ఆళవకస్స యక్ఖస్స భవనే. అథ ఖో ఆళవకో యక్ఖో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘నిక్ఖమ, సమణా’’తి. ‘‘సాధావుసో’’తి భగవా నిక్ఖమి. ‘‘పవిస, సమణా’’తి. ‘‘సాధావుసో’’తి భగవా పావిసి. దుతియమ్పి ఖో ఆళవకో యక్ఖో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘నిక్ఖమ, సమణా’’తి. ‘‘సాధావుసో’’తి భగవా నిక్ఖమి. ‘‘పవిస, సమణా’’తి. ‘‘సాధావుసో’’తి భగవా పావిసి. తతియమ్పి ఖో ఆళవకో యక్ఖో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘నిక్ఖమ, సమణా’’తి. ‘‘సాధావుసో’’తి భగవా నిక్ఖమి. ‘‘పవిస, సమణా’’తి. ‘‘సాధావుసో’’తి భగవా పావిసి. చతుత్థమ్పి ఖో ఆళవకో యక్ఖో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘నిక్ఖమ, సమణా’’తి. ‘‘న ఖ్వాహం తం, ఆవుసో, నిక్ఖమిస్సామి. యం తే కరణీయం తం కరోహీ’’తి. ‘‘పఞ్హం తం, సమణ, పుచ్ఛిస్సామి. సచే మే న బ్యాకరిస్ససి, చిత్తం వా తే ఖిపిస్సామి, హదయం వా తే ఫాలేస్సామి, పాదేసు వా గహేత్వా పారగఙ్గాయ ఖిపిస్సామీ’’తి. ‘‘న ఖ్వాహం తం, ఆవుసో, పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ, యే మే చిత్తం వా ఖిపేయ్య హదయం వా ఫాలేయ్య, పాదేసు వా గహేత్వా పారగఙ్గాయ ఖిపేయ్య. అపి చ త్వం, ఆవుసో, పుచ్ఛ యదా కఙ్ఖసీ’’తి [(అథ ఖో ఆళవకో యక్ఖో భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి.) (సీ.)].

‘‘కింసూధ విత్తం పురిసస్స సేట్ఠం, కింసు సుచిణ్ణం సుఖమావహాతి;

కింసు హవే సాదుతరం రసానం, కథంజీవిం జీవితమాహు సేట్ఠ’’న్తి.

‘‘సద్ధీధ విత్తం పురిస్స సేట్ఠం, ధమ్మో సుచిణ్ణో సుఖమావహాతి;

సచ్చం హవే సాదుతరం రసానం, పఞ్ఞాజీవిం జీవితమాహు సేట్ఠ’’న్తి.

‘‘కథంసు తరతి ఓఘం, కథంసు తరతి అణ్ణవం;

కథంసు దుక్ఖమచ్చేతి, కథంసు పరిసుజ్ఝతీ’’తి.

‘‘సద్ధాయ తరతి ఓఘం, అప్పమాదేన అణ్ణవం;

వీరియేన దుక్ఖమచ్చేతి, పఞ్ఞాయ పరిసుజ్ఝతీ’’తి.

‘‘కథంసు లభతే పఞ్ఞం, కథంసు విన్దతే ధనం;

కథంసు కిత్తిం పప్పోతి, కథం మిత్తాని గన్థతి;

అస్మా లోకా పరం లోకం, కథం పేచ్చ న సోచతీ’’తి.

‘‘సద్దహానో అరహతం, ధమ్మం నిబ్బానపత్తియా;

సుస్సూసం [సుస్సూసా (సీ. పీ.)] లభతే పఞ్ఞం, అప్పమత్తో విచక్ఖణో.

‘‘పతిరూపకారీ ధురవా, ఉట్ఠాతా విన్దతే ధనం;

సచ్చేన కిత్తిం పప్పోతి, దదం మిత్తాని గన్థతి;

అస్మా లోకా పరం లోకం, ఏవం పేచ్చ న సోచతి.